I CZ 46/13

Sąd Najwyższy2013-05-23
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
apelacjazażaleniebraki formalnepełnomocnik z urzęduSąd Najwyższypostępowanie zażalenioweuzasadnieniekoszty postępowania

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając wezwanie do uzupełnienia braków formalnych za wadliwe i pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach do orzeczenia końcowego.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki z powodu nieusunięcia braków formalnych w terminie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił to postanowienie. Uzasadnił to wadliwością wezwania do uzupełnienia braków, które było niejasne i mylące, a także uwzględniło szczególną sytuację powódki (leczenie psychiatryczne). Sąd Najwyższy uznał również, że pełnomocnictwo substytucyjne było prawidłowe, a ponowne wezwanie mogło być traktowane jako przedłużenie terminu.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki K. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, wskazując na nieusunięcie braków formalnych apelacji w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał, że późniejsze uzupełnienie braków przez pełnomocnika z urzędu było bezskuteczne. Powódka wniosła zażalenie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące niejasności wezwania do uzupełnienia braków, prawidłowości uzupełnienia przez pełnomocnika oraz spełnienia wymogów apelacji. Pozwana wniosła o odrzucenie zażalenia, kwestionując umocowanie pełnomocnika substytucyjnego. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że pełnomocnictwo substytucyjne było prawidłowe, a zarzuty pozwanej dotyczące braku umocowania nie miały podstaw. Sąd Najwyższy podkreślił, że treść wezwania do usunięcia braków formalnych musi być jasna i zrozumiała, uwzględniając możliwości percepcji strony. Wskazał na wadliwość wezwania Sądu Okręgowego, które było nieczytelne, mylące i mogło wprowadzić w błąd. Zwrócił uwagę na szczególną sytuację powódki (leczenie psychiatryczne) i fakt, że ponowne wezwanie mogło być uznane za przedłużenie terminu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia końcowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne wysłanie wezwania przez Sąd Okręgowy, w kontekście złożonego w terminie do usunięcia braków apelacji pisma powódki, może być uznane za przedłużenie sądowego terminu do usunięcia braków formalnych apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ponowne wysłanie wezwania przez Sąd Okręgowy, w sytuacji gdy powódka złożyła pismo w terminie do usunięcia braków, może być traktowane jako przedłużenie tego terminu, co niweluje skutki pierwszego wadliwego wezwania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powódka K. K.

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznapowódka
S. & R. Spółka z o.o. w W.spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia apelacji w przypadku nieusunięcia braków formalnych w terminie.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia apelacji w przypadku nieusunięcia braków formalnych w terminie.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 39821 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 168

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzupełniania braków formalnych.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów, ale w kontekście wadliwości wezwania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość wezwania do uzupełnienia braków formalnych apelacji (niejasność, mylące sformułowania, uwzględnienie stanu zdrowia powódki). Prawidłowość pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego przez pełnomocnika z urzędu. Możliwość uznania ponownego wezwania za przedłużenie terminu do usunięcia braków.

Odrzucone argumenty

Argumenty pozwanej dotyczące braku umocowania pełnomocnika substytucyjnego. Argumenty Sądu Apelacyjnego o bezskuteczności uzupełnienia braków przez pełnomocnika z urzędu po terminie.

Godne uwagi sformułowania

treść wezwania do usunięcia braków formalnych musi być ujęta w sposób dostępny, czytelny oraz zrozumiały, w tym powinna uwzględniać możliwości percepcji osoby niezorientowanej w regulacjach procesowych nieprecyzyjne wezwanie do usunięcia braków środka zaskarżenia nie może powodować jego odrzucenia ponowne wysłanie wezwania przez Sąd Okręgowy, w kontekście złożonego w terminie do usunięcia braków apelacji pisma powódki z dnia 13 marca 2012 r., może być uznane za przedłużenie sądowego terminu do usunięcia braków formalnych apelacji

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący

Irena Gromska-Szuster

członek

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wezwań sądowych, znaczenie stanu zdrowia strony dla zrozumiałości wezwań, zasady postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, dopuszczalność pełnomocnictwa substytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (zażalenie na odrzucenie apelacji) i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących braków formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne i zrozumiałe formułowanie wezwań sądowych, zwłaszcza w kontekście indywidualnych okoliczności strony (stan zdrowia). Podkreśla również subtelności postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Czy niejasne wezwanie sądu może zniweczyć szanse na sprawiedliwość? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 46/13 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 maja 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa K. K. 
przeciwko S. & R. Spółce z o.o. w W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2013 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 31 stycznia 2013 r.,  
 
 
 
uchyla 
zaskarżone 
postanowienie 
i 
pozostawia 
rozstrzygnięcie 
o 
kosztach 
postępowania 
zażaleniowego 
w  orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.  
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
powódki K. K. od wyroku Sądu Okręgowego w  W. z dnia 14 grudnia 2011 r. w 
sprawie przeciwko pozwanej S. & R. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z 
siedzibą w  W. Sąd wskazał, że powódka nie usunęła braków formalnych apelacji 
w  terminie 7 dni od doręczenia wezwania, co stanowiło przyczynę odrzucenia 
apelacji na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. Sąd Apelacyjny 
późniejsze uzupełnienie braków formalnych przez wyznaczonego następczo 
pełnomocnika z urzędu uznał za bezskuteczne. Sąd Apelacyjny wskazał także, 
że  w jego ocenie niedopuszczalna jest konwalidacja uchybienia w postaci 
nieprawidłowego wykonania lub niewykonania wezwania do uzupełnienia braków 
formalnych apelacji, przez działanie pełnomocnika z urzędu, który został 
wyznaczony już po upływie terminu określonego w doręczonym bezpośrednio 
stronie wezwaniu sądowym. 
 
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik działający jako substytut 
pełnomocnika wyznaczonego z urzędu domagając się uchylenia punktu 1 i 3 
zaskarżonego postanowienia podniósł szereg zarzutów naruszenia przepisów 
postępowania, w tym: art. 168 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c.; 
art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. i art. 233 w zw. z art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c.  
 
W obszernym uzasadnieniu zostały podniesione m.in. niejasności wezwania 
do uzupełnienia braków formalnych apelacji, spełnienie wymogów apelacji przez 
pismo złożone przez powódkę noszące tytuł „Apelacja i wniosek", prawidłowość 
uzupełnienia braku formalnego apelacji przez pełnomocnika, któremu doręczono 
stosowne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. 
 
W odpowiedzi na zażalenie pozwana wniosła o odrzucenie, a ewentualnie 
o oddalenie zażalenia w całości. W ocenie strony pozwanej pełnomocnictwo 
substytucyjne udzielone przez adw. P. S. adw. A. G., jako sporządzone dopiero w 
dniu 28 marca 2013 r., tj. po złożeniu zażalenia nie stanowi wystarczającego 
umocowania do złożenia zażalenia.  

 
3 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie okazało się zasadne. 
 
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że nie ma podstaw do odrzucenia 
zażalenia ze względu na zarzucany przez pozwaną brak umocowania 
pełnomocnika składającego zażalenie. W ocenie Sądu Najwyższego umocowanie 
to wynika ze złożonego do akt pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego przez 
pełnomocnika z urzędu adw. P. S. adw. A.G. W postępowaniu zażaleniowym przed 
Sądem Najwyższym dotyczącym zażalenia na odrzucenie apelacji nie znajdują 
zastosowania wypowiedzi judykatury określające wymogi stawiane pełnomocnictwu 
do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym (por. 
uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 
142/07, OSNC 2008/11/122).  Postępowanie toczące się przed Sądem 
Najwyższym na skutek zażalenia wniesionego na podstawie art. 3941  k.p.c. 
stanowi kontynuację postępowania przed sądami powszechnymi, które nie zostało 
jeszcze 
prawomocnie 
zakończone. 
Tym  samym 
udzielone 
w 
sprawie 
pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 17 maja 2012 r. stanowi prawidłowe 
umocowanie pełnomocnika substytucyjnego. Z tej przyczyny wezwanie z dnia 26 
marca 2013 r. do usunięcia braku formalnego w postaci zobowiązania do złożenia 
pełnomocnictwa substytucyjnego upoważniającego adw. G. do zastępowania adw. 
S. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym było bezprzedmiotowe. 
Odnosząc 
się 
do zarzutów 
zażalenia, 
trzeba 
zwrócić 
uwagę 
na 
występowanie w sprawie szczególnych okoliczności w postaci podnoszonego 
wielokrotnie przez powódkę faktu jej leczenia psychiatrycznego. W orzecznictwie 
Sądu Najwyższego podkreśla się, że treść wezwania do usunięcia braków 
formalnych musi być ujęta w sposób dostępny, czytelny oraz zrozumiały, w tym 
powinna uwzględniać możliwości percepcji osoby niezorientowanej w regulacjach 
procesowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2011 r., 
I CZ 81/11, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2005 r., 
III UZ 20/04, OSNP 2005/16/258). Sądowi Apelacyjnemu znany był zarówno 
poziom prawny pism składanych przez skarżącą, jak i okoliczność leczenia 
psychiatrycznego oraz przyjmowania silnych leków antydepresyjnych przez 

 
4 
powódkę, co wynika z jej oświadczeń zawartych w pismach procesowych, 
a w zakresie faktu leczenia zostało potwierdzone w zaświadczeniu lekarskim 
złożonym do akt sprawy.  
Wezwanie do usunięcia braków formalnych, powinno dotyczyć tylko takich 
braków, które faktycznie uniemożliwiają nadanie sprawie biegu (wyrok Sądu 
Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2012 r., I Acz 144/12). 
Wystosowane przez Sąd Okręgowy wezwanie z dnia 20 lutego 2012 r. jest mało 
czytelne pod względem językowym. Ponadto zbędnie i myląco odnosi się m.in. do 
obowiązku wskazania nowych faktów lub dowodów, co nie stanowi elementu 
konstrukcyjnego apelacji. Dodatkowo mogło wprowadzić osobę niebędącą 
prawnikiem w błąd poprzez zbędne podanie numeru konta bankowego, szczególne 
pogrubienie czcionki w tym zakresie oraz nakazanie umieszczenia numeru 
sygnatury sprawy w tytule przelewu, podczas gdy w poprzedzającej treści 
wezwania brak wezwania do usunięcia braków fiskalnych. 
W judykaturze panuje zgodny pogląd, że nieprecyzyjne wezwanie 
do usunięcia braków środka zaskarżenia nie może powodować jego odrzucenia 
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2011 r., I CZ 81/11, 
niepubl., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2008 r., III CSK 235/07, 
niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2005 r., III UZ 20/00, 
publ. w OSNP 2005/16/258, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 
2006 r., II CZ 131/05, niepubl.). 
Ponowne wystosowanie wezwania do usunięcia braków apelacji o niemal 
identycznej (nieprawidłowej) treści jak poprzednie i skierowanie tego wezwania 
do wyznaczonego w międzyczasie z urzędu pełnomocnika powódki, niweluje 
skutki  pierwszego wadliwego wezwania, zatem bieg terminu do usunięcia braków 
apelacji w rozpoznawanej sprawie należy liczyć od daty doręczenia wezwania 
pełnomocnikowi powódki (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
17 listopada 1998 r., III CKN 871/98, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego 
z  dnia 2 marca 2011 r., II UZ 44/10, niepubl.). 
Powtórne wysłanie wezwania przez Sąd Okręgowy, w kontekście złożonego 
w terminie do usunięcia braków apelacji pisma powódki z dnia 13 marca 2012 r., 

 
5 
może 
być 
uznane 
za 
przedłużenie 
sądowego 
terminu 
do 
usunięcia 
braków  formalnych apelacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
26 marca 1998 r., I CKN 718/97, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
5 czerwca 2002 r., lI CZ 47/02, niepubl.). 
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 
k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. oraz art. 39821 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 
k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI