I CZ 46/10

Sygn. akt I CZ 46/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 11 sierpnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Iwona Koper 
SSN Barbara Myszka 
 
w sprawie z wniosku B. L.-K. 
przy uczestnictwie A. J., G. L. i W. J. 
o stwierdzenie nabycia spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 sierpnia 2010 r., 
zażalenia uczestnika postępowania W. J. 
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt V Ca 
1567/08, 
 
uchyla zaskarżone postanowienie w części odrzucającej apelację (pkt 2). 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. odrzucił apelację 
uczestnika postępowania W. J. od postanowienia Sądu Rejonowego z P. z dnia 22 
września 2004 r. 
W uzasadnieniu Sąd Okręgowy stwierdził, że dnia 18 września 2009 r. 
pełnomocnik uczestnika W. J. został zobowiązany do złożenia oświadczenia swojego 
mocodawcy, w którym potwierdzi wszystkie czynności podjęte w jego imieniu przed 
Sądem pierwszej instancji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po S. J. w terminie 
14 dni pod rygorem skutków prawnych. Zarządzenie to zostało doręczone 

 
2 
pełnomocnikowi W. J. w dniu 28 września 2009 r. i nie zostało w zakreślonym terminie 
wykonane. Dlatego w ocenie Sądu Okręgowego, apelacja uczestnika W. J. wywiedziona 
od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 22 września 2004 r. jako wniesiona po 
upływie przepisanego terminu (art. 370 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). podlegała 
odrzuceniu. Znajdujące się na karcie 29 pełnomocnictwo procesowe nie upoważniało 
pełnomocnika W. J. do podejmowania czynności procesowych w sprawie o stwierdzenie 
nabycia spadku po S. J. Termin do wniesienia apelacji od postanowienia z dnia 22 
września 2004 r. dla uczestnika W. J., który nie zażądał skutecznie sporządzenia i 
doręczenia jego uzasadnienia upłynął 13 października 2004 r. (art. 369 § 2 k.p.c.). 
Sporządzenie przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia od postanowienia z dnia 22 
września 2004 r. i jego doręczenie nienależycie umocowanemu w sprawie 
pełnomocnikowi W. J., zdaniem Sądu Okręgowego, należy traktować jedynie jako 
realizację dyspozycji art. 9 k.p.c. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnik postępowania zarzucił istotne 
naruszenie art. 373 k.p.c. polegające na zastosowaniu tego przepisu i odrzuceniu 
apelacji, pomimo braku podstaw do zastosowania tego przepisu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy stwierdzając, że 
znajdujące się na k. 29 pełnomocnictwo procesowe nie upoważniało pełnomocnika W. J. 
do podejmowania czynności w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po S. J., nie 
wskazał jakimi konkretnie brakami dotknięte jest pełnomocnictwo. W tym pisemnym 
pełnomocnictwie procesowym zawarte jest upoważnienie „do prowadzenia sprawy o 
stwierdzenie nabycia spadku po Stanisławie J.”. Nazwiska „J.” wbrew regułom 
gramatycznym języka polskiego użyto nie w miejscowniku, ale w mianowniku. Jednakże 
tego rodzaju błąd językowy nie dezawuuje pełnomocnictwa. 
Domyślać 
się 
można, 
że 
Sądowi 
Okręgowemu 
chodzi 
o 
użycie 
w pełnomocnictwie imienia „Stanisław” jako imienia spadkodawcy. Sąd Okręgowy 
nazywa spadkodawcę imieniem „S.”, co nawiasem mówiąc jest także nieścisłe, gdyż z 
odpisu aktu zgonu [k. (…)] wynika, że spadkodawca nosił dwa imiona „S.” i Stanisław”. 
Pominięcie w pełnomocnictwie, przy określeniu sprawy, pierwszego imienia 
spadkodawcy i posłużenie się wyłącznie jego drugim imieniem mogło budzić pewne 
wątpliwości co do tego czy pełnomocnictwo zostało udzielone w tej sprawie. 
Sąd pierwszej instancji takich wątpliwości jednakże nie miał, a uczestnik nigdy nie 
zakwestionował 
umocowania 
swojego 
pełnomocnictwa. 
Praktycznie 

 
3 
prawdopodobieństwo, że umocowanie pełnomocnika dotyczyło innej sprawy jest równe 
zeru. 
Jeżeli Sąd Okręgowy miał wątpliwości czy pełnomocnictwo na karcie 29 dotyczyło 
tej sprawy powinien zwrócić się do uczestnika o wyjaśnienie tej kwestii. Tymczasem 
zarządzenia Sądu Okręgowego były zupełnie nieadekwatne do zaistniałego problemu. 
Po wpłynięciu apelacji, Sąd Okręgowy zamiast wyjaśnienia czy pełnomocnictwo zostało 
udzielone w tej sprawie, wezwał adwokata do złożenia w terminie 7 dni pod rygorem 
odrzucenia 
apelacji 
prawidłowego 
pełnomocnictwa 
upoważniającego 
do 
reprezentowania uczestnika w tej sprawie, w szczególności do wniesienia apelacji. Na 
tak sformułowane wezwanie adwokat w odpowiedzi złożył nowe pełnomocnictwo do 
prowadzenia sprawy oznaczonej taką sygnaturą jaka została wymieniona w wezwaniu. 
Po upływie ponad czterech lat Sąd Okręgowy wystosował kolejne wezwanie do 
adwokata zobowiązując go do złożenia oświadczenia swojego mocodawcy, w którym 
potwierdzi wszystkie czynności podjęte w jego imieniu przed sądem pierwszej instancji 
w terminie 14 dni pod rygorem skutków prawnych. Treść tego wezwania jest 
enigmatyczna. Sąd nie wskazał dlaczego żąda potwierdzenia czynności przez 
mocodawcę, ani jakie będą skutki prawne w razie niepotwierdzenia. W każdym razie 
pełnomocnik nie mógł oczekiwać odrzucenia apelacji, skoro ponad cztery lata wcześniej 
uzupełnił brak pełnomocnictwa i Sąd nie zakwestionował tego uzupełnienia. 
W tym stanie należy uznać, że odrzucenie apelacji narusza art. 373 k.p.c. 
poprzez nadmierny rygoryzm. Nie można pominąć, że w okolicznościach konkretnej 
sprawy 
odrzucenie 
apelacji 
prawdopodobnie 
prowadziłoby 
do 
nieważności 
postępowania (art. 379 pkt 5), co mogłoby godzić w powagę wymiaru sprawiedliwości. 
Z powyższych względów na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c i art. 39815 k.p.c. w zw. 
z art. 3941 § 3 k.p.c Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.