I CZ 43/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej, uznając, że ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu sporu jest zgodne z Konstytucją.
Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została odrzucona, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia (107 730 zł) nie przekraczała ustawowego progu dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach cywilnych. Uczestniczka postępowania zarzuciła naruszenie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym przez zaniechanie zwrócenia się do Trybunału z pytaniem prawnym o zgodność przepisu z Konstytucją. Sąd Najwyższy uznał, że sam zarzut strony nie jest wystarczającą przesłanką do wystąpienia z takim wnioskiem, a ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu sporu jest zgodne z Konstytucją.
Sąd Najwyższy w składzie sędziów: Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący), Jan Górowski (sprawozdawca) i Barbara Myszka, rozpoznał sprawę z wniosku A. K. przy uczestnictwie I. G. i in., o dział spadku i zniesienie współwłasności. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2007 r. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania W. R. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 25 stycznia 2007 r. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną W. R. od postanowienia oddalającego jej apelację od postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi kasacyjnej tym, że wartość przedmiotu zaskarżenia (107 730 zł) nie przekraczała ustawowego progu dopuszczalności określonego w art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. W zażaleniu pełnomocnik W. R. zarzucił naruszenie art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym przez zaniechanie zwrócenia się do Trybunału z wnioskiem o zbadanie zgodności art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. z Konstytucją. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu wymaga poważnych wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją, a sam zarzut strony nie jest wystarczającą przesłanką. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyrok SK 23/02, który uznał art. 392¹ k.p.c. za zgodny z Konstytucją. Sąd Najwyższy podkreślił, że Konstytucja gwarantuje dwuinstancyjne postępowanie, ale pozostawia ustawodawcy swobodę w kształtowaniu środków zaskarżenia. Ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych ze względu na wartość przedmiotu sporu jest dopuszczalne i nie narusza konstytucyjnych praw do sądu, sprawiedliwości społecznej ani prawa do rzetelnego procesu. W związku z tym, że zarzut obrazy ustawy o Trybunale Konstytucyjnym okazał się nietrafny, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie przepisów k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu sporu jest zgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Konstytucja gwarantuje dwuinstancyjne postępowanie, ale pozostawia ustawodawcy swobodę w kształtowaniu środków zaskarżenia. Ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych ze względu na wartość przedmiotu sporu jest dopuszczalne i nie narusza konstytucyjnych praw do sądu, sprawiedliwości społecznej ani prawa do rzetelnego procesu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił zażalenie
Strona wygrywająca
uczestniczka postępowania W. R. (w zakresie zażalenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| I. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. R. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 519¹ § § 4 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa próg wartości przedmiotu sporu, powyżej którego dopuszczalna jest skarga kasacyjna w sprawach cywilnych.
Pomocnicze
u.T.K. art. 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Reguluje przesłanki zwrócenia się przez sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego, zasada sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja art. 45 § ust 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Konstytucja art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności i inne prawa majątkowe.
Konstytucja art. 77 § ust 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zamknięcia postępowania sądowego.
k.p.c. art. 392¹
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach nieprocesowych.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie zażalenia.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu sporu jest zgodne z Konstytucją. Sam zarzut strony nie jest wystarczającą przesłanką do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym przez zaniechanie zwrócenia się do Trybunału z pytaniem prawnym.
Godne uwagi sformułowania
Z hierarchii aktów normatywnych wynika domniemanie zgodności ustaw z Konstytucją. Sam więc zarzut strony nie jest wystarczającą przesłanką do wystąpienia na podstawie art. 193 Konstytucji i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym do złożenia takiego wniosku. Ustawa zasadnicza w pełni gwarantuje w zasadzie dwuinstancyjne postępowanie i dlatego gdyby kodeks postępowania cywilnego nie przewidywał nawet kontroli orzeczeń w wyniku skargi kasacyjnej, to taka regulacja mieściłaby się w ramach konstytucyjnego modelu prawa do sądu.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący
Jan Górowski
sprawozdawca
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności ograniczeń w dostępie do Sądu Najwyższego ze względu na wartość przedmiotu sporu oraz przesłanki występowania z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania nieprocesowego i konkretnych przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy ważnego zagadnienia dopuszczalności środków zaskarżenia i ich zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy wartość przedmiotu sporu może zamknąć drogę do Sądu Najwyższego? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Dane finansowe
WPS: 107 730 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 43/07 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku A. K. przy uczestnictwie I. G. i in. , o dział spadku i zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2007 r., zażalenia uczestniczki postępowania W. R. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 25 stycznia 2007 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w P. odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki W. R. od postanowienia tego Sądu z dnia 25 stycznia 2007 r., którym została oddalona jej apelacja od postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności Sądu Rejonowego w P. z dnia 6 kwietnia 2006 r. W uzasadnieniu wskazał, że nie była ona dopuszczalna albowiem wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 107 730 zł, a więc nie przekraczała ustawowego progu określonego w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. W zażaleniu pełnomocnik uczestniczki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucił naruszenie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) przez zaniechanie zwrócenia się z wnioskiem – przed wydaniem zaskarżonego postanowienia – o zbadanie zgodności art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. szczególności z art. 2, art. 45 ust 1 i art. 64 oraz art. 77 ust 2 Konstytucji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności przepisu ustawy z Konstytucją gdy w sprawie miałby on zastosowanie i nabierze poważnych wątpliwości co do jego zgodności z ustawą zasadniczą. Z hierarchii aktów normatywnych wynika domniemanie zgodności ustaw z Konstytucją. Sam więc zarzut strony nie jest wystarczającą przesłanką do wystąpienia na podstawie art. 193 Konstytucji i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym do złożenia takiego wniosku. Trybunał Konstytucyjny zajmował się już kwestią, czy wartość przedmiotu zaskarżenia może ograniczać dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach cywilnych. W wyroku z dnia 6 października 2004 r SK 23/02 (OTK 2004, nr 9, poz. 89) orzekł, że art. 3921 k.p.c. jest zgodny z art. 64 ust 2 w zw. z art. 32 ust 1 Konstytucji. Ustawa zasadnicza w pełni gwarantuje w zasadzie dwuinstancyjne postępowanie i dlatego gdyby kodeks postępowania cywilnego nie przewidywał nawet kontroli orzeczeń w wyniku skargi kasacyjnej, to taka regulacja mieściłaby się w ramach konstytucyjnego modelu prawa do sądu (art. 176 ust 1 Konstytucji). 3 Z tego względu należy przyjąć, że przepisy ustawy zasadniczej dają pewną swobodę ustawodawcy zwykłemu do kreowania środków zaskarżenia od orzeczeń zapadłych w drugiej instancji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r., SK 12/99, OTK 2000, nr 5, poz. 143). Skoro więc ustawodawca zwykły mógł zadecydować, że od orzeczeń w pewnych kategoriach spraw nie przysługuje skarga kasacyjna, to mógł także ograniczyć prawo do wniesienia tego nadzwyczajnego środka w sprawach majątkowych, posługując się kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia i zróżnicować je w zależności także od tego w jakim trybie sprawa podlega rozpoznaniu. Sam fakt, że kwestia dopuszczalności skargi kasacyjnej na gruncie postępowania nieprocesowego jest uregulowana odrębnie nie oznacza ani zamknięcia skarżącej drogi sądowej w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności (art. 77 ust. 2 Konstytucji), ani też wynikającej z zasady państwa prawnego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), czy też prawa obywatela do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust 1 Konstytucji). Skoro więc zarzut obrazy art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym okazał się nietrafny, to zażalenie należało oddalić (art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c.). jc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI