I CZ 40/17

Sąd Najwyższy2017-04-04
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
doręczeniaterminy procesowepełnomocnikradca prawnySąd Najwyższypostępowanie nakazowefundusz sekurytyzacyjnyuzasadnienie wyroku

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie funduszu sekurytyzacyjnego na odrzucenie wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, potwierdzając obowiązek bezpośredniego doręczania pism procesowych przez profesjonalnych pełnomocników.

Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek funduszu sekurytyzacyjnego o doręczenie uzasadnienia wyroku, uznając go za złożony po terminie z powodu braku bezpośredniego doręczenia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego nakłada na profesjonalnych pełnomocników obowiązek bezpośredniego doręczania pism procesowych, w tym wniosków o przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony powodowej, funduszu sekurytyzacyjnego, na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd Apelacyjny uznał, że wniosek został złożony po terminie, ponieważ wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia nie został doręczony bezpośrednio drugiej stronie, zgodnie z art. 132 § 1 k.p.c. w brzmieniu po nowelizacji. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, potwierdził, że nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego wprowadziła obowiązek bezpośredniego doręczania pism procesowych przez profesjonalnych pełnomocników, w tym wniosków o przywrócenie terminu. Podkreślono, że postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu ma charakter dwustronny i leży w interesie obu stron. Sąd Najwyższy uznał, że przepisy nowelizujące mają zastosowanie od daty wydania wyroku przez sąd pierwszej instancji, co w tej sprawie nastąpiło przed wejściem w życie nowelizacji. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone, a fundusz sekurytyzacyjny obciążono kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej podlega bezpośredniemu doręczeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nowelizacja art. 132 § 1 k.p.c. wprowadziła obowiązek bezpośredniego doręczania pism procesowych przez profesjonalnych pełnomocników, który obejmuje również wnioski o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, ze względu na dwustronny charakter takiego postępowania i jego wpływ na sytuację procesową stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Starosta C.

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Starosta C.organ_państwowyskarżący
(...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W.instytucjapowód
Skarb Państwa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyinna

Przepisy (17)

Główne

k.p.c. art. 132 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek bezpośredniego doręczania pism procesowych przez profesjonalnych pełnomocników, w tym wniosków o przywrócenie terminu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 387 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 368 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa nowelizująca art. 4 § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r. - kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Przepisy dotychczasowe stosuje się do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 20

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek bezpośredniego doręczania pism procesowych przez profesjonalnych pełnomocników, w tym wniosków o przywrócenie terminu, wynika z nowelizacji art. 132 § 1 k.p.c. Przepisy nowelizujące mają zastosowanie do czynności podejmowanych po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, nawet jeśli sprawa została wszczęta przed wejściem w życie ustawy.

Odrzucone argumenty

Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia ma taki sam charakter procesowy jak wniosek o doręczenie uzasadnienia i nie podlega dyspozycji art. 132 § 1 k.p.c. Należy stosować przepisy dotychczasowe, jeżeli sprawa została wszczęta przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Godne uwagi sformułowania

nowelizacja art. 132 k.p.c. stanowiła przeniesienie do postępowania zwykłego obligatoryjnej formy doręczeń pism między adwokatami i radcami wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej podlega bezpośredniemu doręczeniu postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter dwustronny

Skład orzekający

Maria Szulc

przewodniczący, sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Roman Trzaskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku bezpośredniego doręczania pism procesowych przez profesjonalnych pełnomocników, w tym wniosków o przywrócenie terminu, oraz stosowania przepisów nowelizujących w sprawach wszczętych przed ich wejściem w życie."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których stronami są profesjonalni pełnomocnicy (adwokaci, radcowie prawni) i stosowania art. 132 § 1 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim są doręczenia pism procesowych przez profesjonalnych pełnomocników, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i może prowadzić do utraty praw do obrony lub innych uprawnień procesowych.

Uważaj na doręczenia! Sąd Najwyższy przypomina o kluczowym obowiązku profesjonalnych pełnomocników.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 40/17
POSTANOWIENIE
Dnia 4 kwietnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szulc (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Władysław Pawlak
‎
SSN Roman Trzaskowski
ze skargi Skarbu Państwa - Starosty C.
‎
o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem prawomocnego nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym przez Sąd Okręgowy w W.
‎
w dniu 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt XVI GNc (…)
‎
w sprawie z powództwa (…) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście C.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 4 kwietnia 2017 r.,
‎
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I ACa (…),
1) oddala zażalenie;
2) zasądza na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej od (…) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. kwotę 3600,- (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił na podstawie art. 328 § 1 zd. 2 k.p.c. wniosek (…) Sekurytyzacyjnego Niestandaryzowanego Funduszu Zamkniętego w W. z dnia 19 czerwca 2015 r. o doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 2 czerwca 2015 r. z tej przyczyny, że został on złożony, z uwagi na zwrot wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej na podstawie art. 132 § 1 k.p.c., po terminie określonym w art. 387 § 3 k.p.c.
Wskazał, że wyrok Sądu Okręgowego, kończący postępowanie w sprawie, zapadł w dniu 15 lipca 2014 r. i od tej daty, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. - kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2010 r., Nr 7, poz. 45; dalej „ustawa nowelizująca”), zastosowanie ma art. 132 § 1 k.p.c. w brzmieniu ustalonym tą ustawą, co oznacza, że w toku sprawy pełnomocnik radca prawny jest obowiązany do bezpośredniego doręczenia stronie przeciwnej pisma procesowego i dołączenia do pisma procesowego wniesionego do sądu dowodu doręczenia drugiej stronie odpisu albo dowodu wysłania przesyłką poleconą. O ile art. 132 § 1 k.p.c. nie ma zastosowania do pisma zawierającego wniosek o odręczenie uzasadnienia, o tyle ma zastosowanie do pisma zawierającego wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, a w razie uchybienia temu wymogowi pismo podlega zwrotowi na podstawie tego przepisu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 397 § 1 w zw. z 368 § 1 pkt 2 w zw. z 380 k.p.c., art. 132 § 1 k.p.c. oraz art. 387 § 3 k.p.c. i wniósł o uchylenie zarządzenia o zwrocie wniosku z dnia 19 czerwca 2015 r. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący, powołując w zarzucie naruszenia art. 397 § 1 w zw. z 368 § 1 pkt 2 także art. 380 k.p.c. wniósł o poddanie kontroli Sądu Najwyższego zarządzenia o zwrocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia twierdząc, że wniosek ten ma taki sam charakter procesowy jak wniosek o doręczenie uzasadnienia i nie podlega dyspozycji art. 132 § 1 k.p.c.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r., V CSK 466/11 (nie publ.) nowelizacja art. 132 k.p.c. stanowiła przeniesienie do postępowania zwykłego obligatoryjnej formy doręczeń pism między adwokatami i radcami, stosowanej poprzednio w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych. Różnica między art. 479
9
k.p.c. i art. 132 § 1 k.p.c. polega na zmianie podmiotowej ograniczającej powinność doręczeń bezpośrednich wyłącznie do profesjonalnych pełnomocników, natomiast od strony przedmiotowej zakres doręczeń bezpośrednich pozostaje bez zmian, co upoważnia do przyjęcia aktualności dotychczasowego orzecznictwa w tym zakresie, a zwłaszcza poglądów wyrażonych w uchwałach Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r., III CZP 65/05 (OSNC 2006, nr 3, poz. 50) i z dnia 24 lutego 2009 r., III CZP 127/08, (OSNC 2009, nr 12, poz. 165), zgodnie z którymi wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej podlega bezpośredniemu doręczeniu i strona jest zobowiązana do doręczenia odpisu drugiej stronie lub dowodu przesłania go przesyłką poleconą.
Z zakresu pism procesowych, objętych odstępstwem od zasady oficjalności doręczeń przewidzianym w art. 132 § 1 k.p.c., zostały wyłączone pisma enumeratywnie wymienione w art. 132 § 1
1
k.p.c. oraz zgodnie z poglądami doktryny i judykatury, pisma składane wyłącznie w interesie wnoszącego i takie pisma, które nie mogą wpłynąć na sytuację procesową innych uczestników postępowania. Doręczeniu bezpośredniemu podlegają natomiast pisma procesowe mające znaczenie dla obu stron postępowania z tej przyczyny, że umożliwiają podjęcie obrony, dotyczą postępowania dowodowego albo wpływają na tok postępowania determinując zarówno potrzebę jak i kierunek ewentualnych czynności procesowych drugiej strony. Podzielić trzeba pogląd, że postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter dwustronny a sposób rozpoznania wniosku leży w interesie zarówno strony składającej, jak i przeciwnej z tej przyczyny, że prowadzić może do skutku braku prawomocności wyroku, ma wpływ na dalszy bieg postępowania oraz może mieć w rezultacie wpływ na wynik sprawy.
Nie można przyznać słuszności skarżącemu, iż należy stosować przepisy dotychczasowe, jeżeli sprawa została wszczęta przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Zgodnie art. 4 ust. 1 tej ustawy, przepisy dotychczasowe znajdują zastosowanie do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, co w sprawie niniejszej, jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny, nastąpiło z datą wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w 2014 r. Po tej dacie na pełnomocnikach stron ciąży obowiązek dokonywania doręczeń zgodnie z art. 132 § 1 k.p.c. w brzmieniu znowelizowanym, co czyni prawidłowym zarządzenie o zwrocie wniosku oraz uznanie wniosku o doręczenie uzasadnienia za złożony po terminie określonym w art. 387 § 3 k.p.c.
Z tych względów orzeczono na podstawie 394
1
§ 3 w zw. z art. 398
14
k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie
art. 98 § 1 k.p.c., 99 i 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 398
21
k.p.c.
oraz § 2 pkt 5 i § 10 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI