I CZ 40/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że jej wniesienie przez osobę częściowo ubezwłasnowolnioną bez adwokata lub radcy prawnego narusza przymus procesowy i skutkuje niedopuszczalnością skargi.
Wnioskodawczyni, osoba częściowo ubezwłasnowolniona, wniosła osobiście skargę kasacyjną po tym, jak jej pełnomocnik z urzędu odmówił jej sporządzenia. Sąd Okręgowy odrzucił skargę z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego oraz złożenia jej po terminie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na to postanowienie, podkreślając, że zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe przed Sądem Najwyższym i dotyczy również czynności przed sądem niższej instancji.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez wnioskodawczynię P. K., osobę częściowo ubezwłasnowolnioną. Wniosek o uchylenie ubezwłasnowolnienia był wcześniej oddalany przez sądy niższych instancji. Po oddaleniu apelacji przez Sąd Okręgowy, wnioskodawczyni została ustanowiona pełnomocnik z urzędu, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Mimo to, wnioskodawczyni osobiście złożyła skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Okręgowy z powodu naruszenia art. 87¹ k.p.c. (przymus adwokacko-radcowski) oraz złożenia jej po terminie. W zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia art. 65 k.p.c. przez brak prawidłowej reprezentacji. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe przed Sądem Najwyższym i dotyczy również czynności podejmowanych przed sądem niższej instancji. Wniesienie skargi kasacyjnej osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi. Sąd podkreślił, że gwarancje procesowe wnioskodawczyni nie zostały naruszone, a zmiana kuratora w późniejszym terminie nie miała znaczenia dla oceny trafności zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez osobę częściowo ubezwłasnowolnioną, naruszająca przymus adwokacko-radcowski, jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe przed Sądem Najwyższym i dotyczy również czynności przed sądem niższej instancji. Brak takiego zastępstwa jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy (utrzymano w mocy postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| T. F. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Prokurator Prokuratury Regionalnej w W. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, który dotyczy także czynności procesowych związanych z tym postępowaniem, podejmowanych przed sądem niższej instancji.
k.p.c. art. 398⁶ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 65
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący reprezentacji strony przez kuratora, który został podniesiony w zażaleniu, ale uznany za niezasadny w kontekście naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego.
k.p.c. art. 394¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez osobę częściowo ubezwłasnowolnioną narusza przymus adwokacko-radcowski. Naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego jest brakiem nieusuwalnym. Skarga kasacyjna została złożona po upływie ustawowego terminu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 65 k.p.c. przez brak prawidłowej reprezentacji wnioskodawczyni.
Godne uwagi sformułowania
przymus adwokacko - radcowski brak nieusuwalny gwarancje procesowe przysługujące wnioskodawczyni nie zostały naruszone
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Grzegorz Misiurek
członek
Agnieszka Piotrowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza w kontekście osób ubezwłasnowolnionych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby częściowo ubezwłasnowolnionej i wniesienia skargi kasacyjnej osobiście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą przymusu adwokacko-radcowskiego, która może mieć praktyczne konsekwencje dla stron, zwłaszcza tych o ograniczonej zdolności do czynności prawnych.
“Osobista skarga kasacyjna ubezwłasnowolnionej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego to błąd!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 40/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku P. K. przy uczestnictwie T. F. i Prokuratora Prokuratury Regionalnej w W. o uchylenie ubezwłasnowolnienia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2016 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 listopada 2015 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 roku Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni P. K. od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 19 grudnia 2012 roku oddalającego wniosek wnioskodawczyni o uchylenie jej ubezwłasnowolnienia częściowego orzeczonego postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 22 października 2009 roku w sprawie XXIV Ns …/08 z powodu choroby psychicznej. Sąd Okręgowy ustanowił dla wnioskodawczyni pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, któremu doręczył w dniu 25 czerwca 2014 roku odpis postanowienia z uzasadnieniem. W dniu 6 lipca 2014 roku fachowy pełnomocnik wnioskodawczyni złożył opinię dotyczącą odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej, której odpis pełnomocnik doręczył także wnioskodawczyni. W dniu 21 października 2015 roku wnioskodawczyni wniosła osobiście sporządzoną skargę kasacyjną, którą Sąd Okręgowy odrzucił postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 roku z uwagi na naruszenie przymusu adwokacko- radcowskiego, o którym mowa w art. 87 1 k.p.c. oraz złożenie skargi po upływie ustawowego terminu. W zażaleniu na to postanowienie zawodowy pełnomocnik wnioskodawczyni z wyboru w osobie radcy prawnego zarzucił naruszenie art. 65 k.p.c. przez brak prawidłowej reprezentacji częściowo ubezwłasnowolnionej wnioskodawczyni. Podniósł, że w niniejszym postępowaniu wnioskodawczyni była reprezentowana przez kuratora M. D., podczas gdy wobec jego rezygnacji, od października 2015 roku został ustanowiony dla niej kurator w osobie T. F. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do 87 1 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (przymus adwokacko - radcowski). Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Sporządzenie skargi kasacyjnej osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej w świetle art. 87 1 k.p.c. jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art.398 6 § 2 k.p.c., jako niedopuszczalnej, bez wzywania do uzupełnienia tego braku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2006 r., III CZ 5/06, niepublikowane). W rozpoznawanej sprawie w toku terminu biegnącego do złożenia skargi kasacyjnej (czerwiec-sierpień 2014 r.), wnioskodawczyni była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika z urzędu, który sporządził opinię dotyczącą odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej. W tym czasie działał także w sprawie prawidłowo ustanowiony dla niej kurator w osobie M. D. Gwarancje procesowe przysługujące wnioskodawczyni nie zostały naruszone; nie doszło do naruszenia art. 65 k.p.c. Skarga kasacyjna została wniesiona nie tylko z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego, ale także po upływie ustawowego terminu, zasadnie podlegała więc odrzuceniu z tych przyczyn. Zastąpienie w październiku 2015 roku poprzedniego kuratora M. D. nowym kuratorem w osobie T. F. nie ma znaczenia dla oceny trafności zaskarżonej decyzji Sądu drugiej instancji. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 1 k.p.c.). jw kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI