I CZ 170/11

Sąd Najwyższy2012-02-03
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
koszty postępowaniazażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjnyopłata rocznanieruchomościgospodarka nieruchomościami

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania, uznając, że nie można ich było ustalać na podstawie rozstrzygnięcia w innej, odrębnej sprawie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego Miasta W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania. Sąd Apelacyjny zasądził koszty od pozwanego na rzecz powoda, opierając się na rozstrzygnięciu w innej sprawie, gdzie powód uzyskał korzystne ustalenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Sąd Najwyższy uznał to rozumowanie za błędne, stwierdzając, że koszty postępowania powinny być ustalane wyłącznie na podstawie wyniku sprawy, w której zostały zasądzone, a nie na podstawie orzeczeń w innych, odrębnych postępowaniach, nawet jeśli dotyczą tych samych stron.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 lutego 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego oraz przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 16 września 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie z powództwa B. Spółki z o.o. przeciwko Miastu W. o ustalenie, uznając zbędność orzekania co do istoty, ponieważ powód uzyskał już prawomocne orzeczenie ustalające obowiązek uiszczania opłaty rocznej w wysokości 1% wartości nieruchomości od 1 stycznia 2006 r. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 47.990 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego. Pozwana wniosła zażalenie, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu błędne określenie strony wygrywającej i przegrywającej sprawę, ponieważ nie uwzględniono ogólnego wyniku procesu, w którym roszczenie powoda nie zostało w pełni uwzględnione. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Podkreślił, że rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powinno opierać się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, ale Sąd Apelacyjny nieprawidłowo zastosował tę zasadę, opierając się na rozstrzygnięciu wydanym w innym, odrębnym postępowaniu. Sąd Najwyższy wskazał, że podstawa faktyczna rozstrzygnięcia o kosztach musi odnosić się wyłącznie do okoliczności występujących w ramach danej sprawy i zakresu uwzględnienia dochodzonego roszczenia, a wynik postępowania w sprawie dotyczącej odrębnego roszczenia nie może wpływać na określenie strony wygrywającej i przegrywającej w innej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozstrzygnięcie o kosztach postępowania musi opierać się wyłącznie na okolicznościach i wyniku sprawy, która była przedmiotem rozpoznania sądu, a nie na orzeczeniach wydanych w innych postępowaniach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zasada odpowiedzialności za wynik procesu wymaga odniesienia się jedynie do okoliczności danej sprawy. Wynik postępowania w sprawie dotyczącej odrębnego roszczenia nie może wpływać na określenie strony wygrywającej i przegrywającej w innej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
B. Spółki z o.o.spółkapowód
Miasto W.organ_państwowypozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu przy ustalaniu kosztów.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

u.g.n. art. 81

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podstawa do dochodzenia ustalenia stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny nieprawidłowo zastosował zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, opierając się na rozstrzygnięciu w innej sprawie. Wynik postępowania w sprawie dotyczącej odrębnego roszczenia nie może wpływać na określenie strony wygrywającej i przegrywającej w innej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

zbędność orzekania co do istoty roszczenie zostało pochłonięte przez wcześniejsze orzeczenie niepoprawne określenie strony wygrywającej i przegrywającej sprawę rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego powinno uwzględniać zasadę odpowiedzialności za wynik procesu podstawa faktyczna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania musi się odnosić jedynie do okoliczności występujących w ramach tej sprawy wynik postępowania w sprawie dotyczącej odrębnego [...] roszczenia nie może z oczywistych względów wpływać na określenie strony wygrywającej i przegrywającej w sprawie

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Barbara Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów postępowania w sprawach, gdzie strony dochodzą odrębnych roszczeń w różnych postępowaniach, nawet jeśli dotyczą tych samych stron i podobnych kwestii."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw cywilnych, gdzie zasada odpowiedzialności za wynik procesu jest kluczowa dla rozstrzygnięcia o kosztach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu procesowego – ustalania kosztów postępowania. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i unikanie przenoszenia rozstrzygnięć między odrębnymi sprawami.

Czy wygrana w jednej sprawie gwarantuje zwrot kosztów w innej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 170/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 3 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Barbara Myszka 
. 
 
 
w sprawie z powództwa B.  Spółki z o.o.  
przeciwko Miastu W. 
o ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie zawarte w punkcie II 
wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 16 września 2011 r.,  
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę w tym zakresie 
przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i 
orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
W wyroku z 16 września 2011 r. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony apelacją 
pozwanej wyrok Sądu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie z 
uwagi – jak przyjął – na zbędność orzekania co do istoty. Postanowieniem 
zawartym w punkcie II tego wyroku, Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanej na rzecz 
powoda 47.990 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego i 
kasacyjnego. Uzasadniając te rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał, że w innym 
postępowaniu powód uzyskał prawomocne orzeczenie ustalające obowiązek 
uiszczania przez niego opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w 
wysokości 1% wartości nieruchomości od 1 stycznia 2006 r. W konsekwencji, 
ponieważ w rozpoznawanej sprawie powód dochodził ustalenia tej opłaty również w 
wysokości 1% wartości użytkowanej nieruchomości ale od 1 stycznia 2007 r., to 
jego roszczenie zostało pochłonięte przez wcześniejsze orzeczenie odnoszące się 
do okresu uiszczania opłaty od 1 stycznia 2006 r. Stanowisko to miało być 
konsekwencją poglądu wyrażonego w sprawie przez Sąd Najwyższy w wyroku z 24 
marca 2011 r., I CSK 451/10 (nie publ.) o  braku tożsamości roszczeń 
dochodzonych w obu postępowaniach. 
Sąd Apelacyjny uznał za zbędne orzekanie co do stawki opłaty rocznej za 
użytkowanie wieczyste gruntu za okres od 1 stycznia 2007 r., stwierdzając, że 
ponieważ stawka opłaty rocznej została ustalona w innym procesie zgodnie 
z  żądaniem powoda, to wygrał on także niniejszy proces, a tym samym przysługuje 
mu roszczenie o zwrot kosztów od pozwanej. 
W zażaleniu na postanowienie co do kosztów postępowania pozwana 
zarzuciła, 
że 
Sąd 
Apelacyjny 
niepoprawne 
określił 
stronę 
wygrywającą 
i  przegrywającą sprawę, z odwołaniem się jedynie do wyniku postępowania 
drugoinstancyjnego, nie zaś na podstawie ogólnego wyniku procesu, w którym nie 
uwzględniono roszczenia powoda. Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego 
rozpoznania, względnie o jego zmianę i zasądzenie na jej rzecz kosztów 
postępowania od powoda, w każdym zaś wypadku – o zasądzenie kosztów 
postępowania zażaleniowego. 

 
3 
Powód wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie 
jest 
zasadne. 
Sąd 
Apelacyjny 
prawidłowo 
uznał, 
że 
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego powinno uwzględniać 
zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, ale w nieprawidłowy sposób tę 
zasadę zastosował. Sąd Apelacyjny założył, że możliwe jest wskazanie strony 
wygrywającej i przegrywającej rozpoznawaną sprawę w rozumieniu art. 98 § 1 
k.p.c. z odwołaniem się do rozstrzygnięcia wydanego w innym postępowaniu. 
Rozumowanie to w istocie rzeczy polegało na ocenie wyniku rozpoznawanej 
sprawy z perspektywy orzeczenia wydanego w odrębnym postępowaniu toczącym 
się pomiędzy tymi samymi stronami co do odmiennego roszczenia (co stwierdził 
Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku z 24 marca 2011 r., I CSK 451/10, 
nie publ.). Postępowania w obu zestawionych ze sobą sprawach zostały wszczęte 
z  inicjatywy powoda, który na podstawie art. 81 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. 
o  gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.; dalej – 
u.g.n.), domagał się ustalenia stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste 
oddanego mu w użytkowanie wieczyste gruntu na niższym niż dotychczas 
poziomie. Odrębnie zgłoszone przez powoda żądania dotyczyły lat 2006 i 2007 i nie 
zostały 
uwzględnione 
w 
postępowaniu 
przed 
samorządowym 
kolegium 
odwoławczym, co spowodowało wystąpienie przez powoda ze sprzeciwem 
rozpoznawanym w postępowaniu cywilnym. Wyrok wydany po rozpoznaniu 
sprzeciwu od orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego dotyczącego 
stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w ramach stosunku użytkowania 
wieczystego ma charakter prawokształtujący. Z takimi skutkami orzeczenia 
oczywiście musiały liczyć się obie strony postępowania. Powód uznał jednak, że 
istnieją podstawy do dochodzenia obniżenia stawki opłaty rocznej co do 2006 r. 
i  odrębnie co do 2007 r., a żądania te odrębnie uzasadniał. 
Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania musi się 
odnosić jedynie do okoliczności występujących w ramach tej sprawy, która była 
przedmiotem rozpoznania sądu, a przede wszystkim do zakresu uwzględnienia 
roszczenia procesowego dochodzonego w niej przez powoda, bez względu na 

 
4 
ewentualne orzeczenia wydane z udziałem choćby tych samych stron, ale w innych 
postępowaniach. Wynik postępowania w sprawie dotyczącej odrębnego – z uwagi 
na okoliczności faktyczne i stosowaną w odniesieniu do nich podstawę prawną –
roszczenia nie może z oczywistych względów wpływać na określenie strony 
wygrywającej i przegrywającej w sprawie, w której rozpoznawane jest kolejne, 
samodzielne roszczenie i pozostaje całkowicie irrelewantny z perspektywy 
zastosowanego przez Sąd Apelacyjny art. 98 § 1 k.p.c. 
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 
k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
md

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI