I CZ 122/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu naruszenia wymogu zastępstwa procesowego.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę H.W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, uznając ją za niedopuszczalną z powodu naruszenia art. 871 k.p.c. (brak zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika) oraz faktu, że zaskarżone orzeczenie było postanowieniem, a nie wyrokiem. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zgodził się z argumentacją Sądu Apelacyjnego co do naruszenia art. 871 k.p.c., uznając tę wadliwość za nieusuwalną i powodującą odrzucenie skargi a limine. Oddalono również wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z powodu braku wymaganego oświadczenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda H.W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Apelacyjny uznał skargę za niedopuszczalną, wskazując na dwa powody: po pierwsze, zaskarżone orzeczenie było postanowieniem, a nie wyrokiem, a po drugie, skarżący naruszył art. 871 k.p.c., nie będąc zastąpionym przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu oddalił zażalenie. Zgodził się z argumentacją Sądu Apelacyjnego, że kontrola wstępna dopuszczalności skargi jest ograniczona do ściśle określonych okoliczności, w tym naruszenia wymogu zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy podkreślił, że naruszenie art. 871 k.p.c. jest wadliwością nieusuwalną, która skutkuje odrzuceniem skargi a limine, czyniąc pozostałe argumenty strony zbytecznymi. Ponadto, Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazując na brak wymaganego przez przepisy rozporządzenia o opłatach za czynności adwokackie oświadczenia o nieuiszczeniu opłat.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, jest uprawniony do wstępnej kontroli dopuszczalności skargi, w tym do badania naruszenia art. 871 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kontrola wstępna dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, jest ograniczona do okoliczności określonych w art. 424^6 § 3 k.p.c., w tym do kwestii naruszenia art. 871 § 1 k.p.c. W przypadku naruszenia tego przepisu, skarga podlega odrzuceniu a limine jako wadliwość nieusuwalna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia i wniosku o przyznanie kosztów
Strona wygrywająca
P.-C. S.A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. W. | osoba_fizyczna | powód |
| P.-C. S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 871 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniach przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez profesjonalnego pełnomocnika. Naruszenie tego wymogu jest podstawą do odrzucenia skargi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424^6 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres wstępnej kontroli dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania w przedmiocie zażalenia.
Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 20
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa wymogi formalne wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym obowiązek złożenia oświadczenia o nieuiszczeniu opłat.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez skarżącego art. 871 k.p.c. (brak zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika) jest wadliwością nieusuwalną skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wadliwość skargi w postaci naruszenia art. 871 k.p.c. skutkuje odrzuceniem skargi a limine. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej musi zawierać oświadczenie o nieuiszczeniu opłat, a jego brak jest nieusuwalny.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny nie był uprawniony do oceny dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w zakresie naruszenia art. 871 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
kontrola wstępna jej dopuszczalności przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, jest ograniczona tylko do okoliczności określonych w art. 424^6 § 3 k.p.c. wadliwość skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w postaci naruszenia art. 871 k.p.c. pociąga za sobą odrzucenie tej skargi a limine, a zatem bez wcześniejszego uruchomienia postępowania naprawczego. tego rodzaju wadliwość jest nieusuwalna. wniosek ten nie zawierał oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Sama zaś określenie żądania zawierające ustawowe sformułowanie: „nieopłaconej pomocy prawnej" nie może być [...] utożsamiane ze złożeniem wymaganego prawem oświadczenia.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący, sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Władysław Pawlak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności wymogu zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 871 k.p.c.) oraz formalnych wymogów wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i konkretnych wad formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w tym znaczenie wymogu zastępstwa procesowego i konsekwencje jego naruszenia. Jest to ważne dla praktyków prawa cywilnego.
“Naruszenie wymogu zastępstwa procesowego zamyka drogę do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem – wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 122/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSA Władysław Pawlak w sprawie ze skargi H. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., wydanego w sprawie z powództwa H. W. przeciwko P.-C. S.A. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 października 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 marca 2012 r., oddala zażalenie; oddala wniosek pełnomocnika powoda adwokata M. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 15 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę H. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wskazując, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż zaskarżone orzeczenie jest postanowieniem, nie zaś wyrokiem. Poza tym podkreślił, że skarżący wniósł ją z naruszeniem art. 871 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zażądał jego uchylenia, wskazując - w obszernym uzasadnieniu - że Sąd Apelacyjny nie był uprawniony do oceny, czy złożona skarga rzeczywiście jest niedopuszczalna. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Należy zgodzić się ze skarżącym, że w odniesieniu do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia kontrola wstępna jej dopuszczalności przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, jest ograniczona tylko do okoliczności określonych w art. 4246 § 3 k.p.c. Jedną z tych okoliczności jest kwestia ewentualnego naruszenia art. 871 § 1 k.p.c. W postępowaniach przed Sądem Najwyższym bowiem obowiązuje - co do zasady - zastępstwo stron przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego zażaleniem postanowienia wyraźnie stwierdził, że co do wymienionej skargi wymaganie to nie było spełnione. Stwierdzenia tego, a także jego zgodności z obiektywnym faktem skarżący zresztą nie podważa. Skoro tak, to wszelkie inne argumenty zmierzające do podważenia trafności stanowiska Sądu Apelacyjnego należy uznać za zbyteczne z punktu widzenia procesowego i nie ma potrzeby ustosunkowywania się do nich. Wprawdzie na gruncie kodeksu postępowania cywilnego trudno mówić o istnieniu jakiejś hierarchii przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jednakże jest oczywiste, że z punktu widzenia pewnego rodzaju logiki procesowej na plan pierwszy wysuwa się wymaganie zachowania odnośnie do jej wniesienia tzw. przymusu adwokacko- radcowskiego. W razie zaistnienia tej podstawy do odrzucenia skargi, pozostałe wymagania jej złożenia stają się bezprzedmiotowe. Znaczenie ma tutaj także okoliczność, że wadliwość skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w postaci naruszenia art. 871 k.p.c. pociąga za sobą 3 odrzucenie tej skargi a limine, a zatem bez wcześniejszego uruchomienia postępowania naprawczego. Innymi słowy, tego rodzaju wadliwość jest nieusuwalna. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.). Wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym także podlegał oddaleniu, gdyż - wbrew wymaganiu przewidzianemu w przepisie § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - wniosek ten nie zawierał oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Sama zaś określenie żądania zawierające ustawowe sformułowanie: „nieopłaconej pomocy prawnej" nie może być, jak to wynika z utrwalonego i publikowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, utożsamiane ze złożeniem wymaganego prawem oświadczenia. Oświadczenie, o którym mowa, jest obligatoryjnym elementem wniosku, a jego pominięcie stanowi brak, który nie podlega usunięciu. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI