I CZ 38/16

Sąd Najwyższy2016-07-08
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaprzywrócenie terminuzażaleniestan zdrowiaSąd NajwyższySąd Apelacyjnypełnomocnik z urzędu

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że stan zdrowia skarżącego nie usprawiedliwiał uchybienia terminowi.

Skarżący T.S. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, a następnie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2016 r. oddalił wniosek T.S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie. Sąd Apelacyjny uznał, że skarżący zawinił uchybienie terminu, a jego stan depresyjny zaostrzył się dopiero po terminie na złożenie zażalenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi, stwierdzając, że stan zdrowia skarżącego nie usprawiedliwiał uchybienia terminowi.

Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę ze skargi T.S. o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie z powództwa M.S. przeciwko T.S. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli lub zapłatę. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 9 stycznia 2016 r. oddalił wniosek T.S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego sądu z dnia 30 stycznia 2015 r. o odrzuceniu skargi T.S. na prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny uznał, że do uchybienia terminu doszło z winy skarżącego, a jego stan depresyjny zaostrzył się dopiero we wrześniu 2015 r., czyli po terminie na złożenie zażalenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi, oddalił to zażalenie. Sąd Najwyższy wskazał, że rozstrzygnięcie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu jest niezaskarżalne, chyba że zostanie zawarte w środku odwoławczym stosowne żądanie i powołanie się na art. 380 k.p.c. Nawet przyjmując, że takie żądanie mogło wynikać z treści zażalenia, Sąd Najwyższy uznał je za nieuzasadnione. Sąd Najwyższy potwierdził ustalenia Sądu Apelacyjnego co do stanu zdrowia skarżącego i braku winy w uchybieniu terminowi przez pełnomocnika z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zaostrzenie choroby nastąpiło po terminie, a skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, iż stan jego zdrowia uniemożliwił mu wniesienie zażalenia w terminie, gdyż zaostrzenie choroby nastąpiło po terminie, a środek odwoławczy nie został wniesiony przez pełnomocnika z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
T.S.osoba_fizycznaskarżący
M.S.osoba_fizycznapowód
T.S.osoba_fizycznapozwany
Skarb Państwa - Sąd Apelacyjnyinstytucjainny
M.P.osoba_fizycznaadwokat

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przywrócenia terminu, w tym brak winy w uchybieniu.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy niezaskarżalnych postanowień, które sąd drugiej instancji może rozpoznać na skutek wniosku strony.

k.p.c. art. 394 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 169 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosku o przywrócenie terminu.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Dotyczy ciężaru dowodu.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zwrotu kosztów procesu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 6, 13, 20

Określa stawki opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan zdrowia skarżącego nie uzasadniał przywrócenia terminu, gdyż zaostrzenie choroby nastąpiło po terminie. Pełnomocnik z urzędu nie wniósł zażalenia w terminie. Postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu jest niezaskarżalne bez wniosku z art. 380 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 168 § 1 k.p.c. i art. 169 § 2 w zw. z art. 6 k.c. Zwolnienie pełnomocnika z obowiązku wniesienia zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia należy niewątpliwie do kategorii niezaskarżalnych postanowień, o którym wspomina art. 380 k.p.c. Nie sposób w takiej sytuacji twierdzić, że skarżący nie złożył w terminie środka odwoławczego bez swojej winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c.

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu cywilnym, w szczególności w kontekście stanu zdrowia strony oraz wymogów formalnych wniosku o rozpoznanie niezaskarżalnego postanowienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z przywróceniem terminu i zaskarżalnością postanowień, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy stan zdrowia nie wystarczy do przywrócenia terminu w postępowaniu cywilnym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 38/16
POSTANOWIENIE
Dnia 8 lipca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska (przewodniczący)
‎
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
‎
SSN Józef Frąckowiak
w sprawie ze skargi T.S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 30 stycznia 2014 r.
‎
w sprawie z powództwa M. S.
‎
przeciwko T. S.
‎
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli ewentualnie zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 8 lipca 2016 r.,
‎
zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 19 stycznia 2016 r.,
1.   oddala zażalenie;
2. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego
‎
adwokatowi M. P. kwotę
‎
2700 (dwa tysiące siedemset) zł powiększoną o stawkę
‎
podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy
‎
prawnej udzielonej T. S. w postępowaniu
‎
zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 9 stycznia 2016 r. oddalił wniosek T. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia 2015 r. (pkt 1) i odrzucił zażalenie na  postanowienie tego Sądu o odrzuceniu skargi T. S., która została złożona od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia 2015 r.
Sąd Apelacyjny stwierdził, że do uchylenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 30 stycznia 2015 r. doszło w wyniku zawinienia skarżącego (168 § 1 k.p.c.). Jeżeli skarżący powoływał się na stan depresji, to do zaostrzenia choroby doszło dopiero we wrześniu 2015 r., gdy zgłosił się do lekarza, natomiast wcześniej nie widział potrzeby podejmowania stosownego leczenia. Poza tym do akt sprawy nie zostało dołączone oświadczenie pozwanego zawierające treść o zwolnieniu pełnomocnika z obowiązku wniesienia wspomnianego zażalenia.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego podnosił  naruszenie art. 168 § 1 k.p., a także art. 169 § 2 w zw. z art. 6 k.c. i wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Do zażalenia dołączył notatkę urzędową z dnia 19 lutego 2015 r. na okoliczność zwolnienia go przez reprezentowaną stronę z obowiązku wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia (k. 99 akt  sprawy).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozstrzygnięcie o oddaleniu wniosku o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia należy niewątpliwie do kategorii niezaskarżalnych postanowień, o którym wspomina art. 380 k.p.c. Warunkiem niezbędnym do rozpoznania takiego postanowienia, mającego wpływ na wynik sprawy, jest zamieszczenie we wniesionym  środku odwoławczym (w danej sprawie - w zażaleniu) stosownego wniosku i powołanie się na przepis art. 380 k.p.c. W przypadku środków odwoławczych, wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, wniosek taki powinien  być wyraźnie i  jednocześnie sformułowany w treści zażalenia (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 53/06, Izba Cywilna 2007, nr  12, s. 49).
Gdyby jednak przyjąć, że wspomniany wniosek nie musi być wprost   sformułowany  i mógłby wynikać implicite z samej, ogólnej treści  zażalenia,  należy stwierdzić, że kwestionowanie rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego, zawartego w pkt 1 zaskarżonego postanowienia, jest nieuzasadnione.
Jeżeli skarżący jako przyczynę powodującą uchybienie terminowi do  złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 30 stycznia 2015 r. wskazał własny  stan zdrowia (stany depresyjne), to Sąd Apelacyjny - analizując przedstawioną mu  dokumentację medyczną - trafnie zauważył, że do zaostrzenia się stanu tej  choroby doszło dopiero jednak we wrześniu 2015 r. i wówczas skarżący uznał za niezbędne skorzystania z pomocy lekarskiej. Tymczasem kwestionowane  orzeczenie zapadło w dniu 30 stycznia 2015 r., czyli 7 miesięcy przed zaostrzeniem się choroby skarżącego. Nie sposób w takiej sytuacji twierdzić, że skarżący nie   złożył w terminie środka odwoławczego bez swojej winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c., skoro wniosek o przywrócenie terminu złożył osobiście dopiero w listopadzie 2015 r. (k. 53 akt  sprawy).
W ustawowym terminie zażalenie wniósł także ustanowiony pełnomocnik skarżącego z urzędu. Sąd zwrócił się do pełnomocnika o uzupełnienie wniosku pozwanego z dnia 3 listopada 2015 r., tj. o uprawdopodobnienie okoliczności  uzasadniających wniosek oraz o dokonanie czynności procesowej objętej  wnioskiem (k. 53 i 59 akt sprawy). Sąd Apelacyjny zauważył, że pełnomocnik nie wykazał odpowiedniego oświadczenia skarżącego, iż został  zwolniony od obowiązku wniesienia zażalenia na rzecz reprezentowanej strony. Niezależnie od tego, czy miało miejsce zwolnienie (wyraźne lub inne) pełnomocnika  od wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia 30 stycznia 2015 r. i w jaki sposób ostatecznie taka okoliczność została wykazana, Sąd Apelacyjny trafnie ustalił, że stan choroby skarżącego nie uniemożliwiało mu wniesienia w terminie zażalenia od wspomnianego postanowienia, a środek taki nie został także wniesiony przez reprezentującego stronę pełnomocnika z urzędu.
W tej sytuacji należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione (art. 394
3
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
14
k.p.c.).
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c., 108 § 1 k.p.c. i §§ 6, 13, 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia  28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).
jw
eb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI