I Cz 38/13

Sąd Okręgowy w ElbląguElbląg2013-01-31
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokaokręgowy
koszty sądowepełnomocnik z urzęduzażalenienieistniejące orzeczeniepodpissąd okręgowysąd rejonowypodział majątku

Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie uczestniczki na postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uznając zaskarżone postanowienie za nieistniejące z powodu braku podpisu pod sentencją.

Uczestniczka postępowania o podział majątku zaskarżyła postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy odrzucił jej zażalenie, uznając zaskarżone postanowienie za nieistniejące procesowo z powodu braku podpisu pod jego sentencją, co zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego skutkuje brakiem bytu prawnego takiego orzeczenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestniczki postępowania o podział majątku, K. S., na postanowienie Sądu Rejonowego w Braniewie, które oddaliło jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Rejonowy uznał, że dochody uczestniczki (około 4.000 zł miesięcznie z wynagrodzenia i alimentów) oraz jej wydatki nie uzasadniają zwolnienia od kosztów, a sprawa nie jest na tyle skomplikowana, by wymagała profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Okręgowy w Elblągu, rozpoznając zażalenie, postanowił je odrzucić. Uzasadnienie opierało się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym postanowienie, którego sentencja nie została podpisana przez skład orzekający, jest traktowane jako nieistniejące w sensie procesowym. W związku z tym, że postanowienie Sądu Rejonowego nie posiadało podpisu pod sentencją, Sąd Okręgowy uznał je za niebyłe i w konsekwencji odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie jest traktowane jako nieistniejące w sensie procesowym.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym brak podpisu pod sentencją postanowienia, nawet jeśli uzasadnienie jest podpisane, powoduje, że orzeczenie nie istnieje procesowo. Jest to wymóg formalny wynikający z przepisów k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w Elblągu

Strony

NazwaTypRola
R. O.innewnioskodawca
K. S.inneuczestniczka

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 324 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 358

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 117 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie sądu pierwszej instancji nie zostało podpisane pod sentencją, co czyni je nieistniejącym procesowo. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, brak podpisu pod sentencją skutkuje brakiem bytu prawnego orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżone postanowienie, którego sentencja nie została podpisana przez skład orzekający, uznać należało za nieistniejące tak postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, jak i podlegające zaskarżeniu postanowienia o charakterze formalnym, wydane na posiedzeniu niejawnym, skonstruowane w ten sposób, że ich sentencja wraz z uzasadnieniem stanowi jeden dokument, nie istnieją w sensie procesowym, gdy skład sądu podpisał tylko uzasadnienie, natomiast nie podpisał sentencji

Skład orzekający

Krzysztof Nowaczyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że brak podpisu pod sentencją postanowienia czyni je nieistniejącym procesowo, nawet jeśli uzasadnienie jest podpisane."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postanowień wydawanych na posiedzeniu niejawnym, gdzie sentencja i uzasadnienie stanowią jeden dokument. Może mieć zastosowanie analogiczne do wyroków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczową, choć często pomijaną, formalną wadę orzeczenia, która może prowadzić do jego odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.

Twoje zażalenie odrzucone, bo sąd zapomniał podpisać wyroku? Sprawdź, co to oznacza!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Cz 38/13 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Krzysztof Nowaczyński po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. O. z udziałem K. S. o podział majątku na skutek zażalenia uczestniczki na postanowienie Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 16 stycznia 2013r., sygn. akt I Ns 490/12 postanawia: odrzucić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013r. Sąd oddalił wniosek uczestniczki K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że w złożonym oświadczeniu majątkowym uczestniczka poddała, iż uzyskuje dochód miesięczny w kwocie około 4.000 zł – z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz alimentów. Wprawdzie ponosi również ona szereg wydatków, jednak nie mogą one wyprzedzać wydatków związanych z niezbędnymi kosztami sądowymi. Skoro musiała się ona liczyć z koniecznością uregulowania spraw majątkowych związanych z podziałem majątku, to powinna się do tego przygotować przez poczynienie niezbędnych oszczędności. Z tych też przyczyn, w ocenie Sądu I instancji nie było podstaw do ustanowienia dla uczestniczki pełnomocnika z urzędu, nie mówiąc o tym, że w okolicznościach sprawy nie można było uznać, że sprawa jest skomplikowana pod względem prawnym i nie radzi sobie ona z podejmowaniem czynności w sprawie, wobec czego udział adwokata lub radcy prawnego nie mógł zostać uznany za potrzebny. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepisy art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 117 § 5 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestniczka K. S. domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzuciła, że sprawa jest skomplikowana i nie będzie w stanie poradzić sobie z jej należytym prowadzeniem, co uzasadnia ustanowienie fachowego pełnomocnika. Wadliwie również ocenił Sąd jej sytuację materialną, nie biorąc pod uwagę wykazywanych w oświadczeniu majątkowym wydatków, które ograniczają jej możliwości finansowe i nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie uczestniczki jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, gdyż zaskarżone postanowienie, którego sentencja nie została podpisana przez skład orzekający, uznać należało za nieistniejące. Wyjaśnić należy, że zagadnienie braku podpisu pod sentencją postanowienia było przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego, który zajął jednoznaczne stanowisko, iż tak postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, jak i podlegające zaskarżeniu postanowienia o charakterze formalnym, wydane na posiedzeniu niejawnym, skonstruowane w ten sposób, że ich sentencja wraz z uzasadnieniem stanowi jeden dokument, nie istnieją w sensie procesowym, gdy skład sądu podpisał tylko uzasadnienie, natomiast nie podpisał sentencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZP 84/02, OSNC 2003/10/40, uchwała z dnia 13 marca 2002 r., III CZP 12/02, OSNC 2003/2/17). Powyższy pogląd znajduje też potwierdzenie i uzasadnienie w przepisach art. 324 § 3 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. i art. 358 k.p.c. , i dlatego Sąd Okręgowy w pełni go podziela. W tym stanie nie można było dokonać oceny zasadności orzeczenia i zarzutów zażalenia, które należało odrzucić, na mocy art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI