I CZ 37/06

Sygn. akt I CZ 37/06 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 września 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
SSN Kazimierz Zawada 
 
 
w sprawie ze skargi M. W. 
o wznowienie postępowania 
w sprawie z powództwa "N. Bank" Polska S.A. w G.  
przeciwko "F.Serwis" S.A. w W., M.W.,  
W. L. i P. C. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 21 września 2006 r., 
zażalenia pozwanego M. W.  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. 
z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt VI ACo …/05, 
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 14 października 2004 r. Sąd Apelacyjny w  W. oddalił 
zażalenie pozwanego M. W. na postanowienia Sądu Okręgowego w W. 
odrzucającego zarzuty pozwanego od nakazu zapłaty z dnia 23 grudnia 2002 r., 
wniesione po upływie przepisanego terminu. W sprawie zostało ustalone, że nakaz 
zapłaty został wysłany do pozwanego na adres wskazany w pozwie, a jego 
doręczenie nastąpiło na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. oraz § 8 i 9 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z  dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego 
trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. 
1999 r., Nr 62, poz. 697) w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania 
czynności doręczenia. W  związku z niepodjęciem przesyłki Sąd Okręgowy uznał, 
że została ona  prawidłowo doręczona ze skutkiem na dzień 9 stycznia 2003 r., 
przyjmując za datę doręczenia datę, w której upłynął termin do jej odbioru. 
Pozwany wniósł  zarzuty w  dniu 17 lutego 2003 r., a więc po upływie terminu 
określonego ustawą. 
W dniu 20 kwietnia 2005 r. (data oddania pisma w placówce pocztowej)  
pozwany wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym 
postanowieniem Sądu Apelacyjnego, którym „został utrzymany w mocy nakaz 
zapłaty”. Twierdził, że nakaz nigdy nie został mu doręczony. Powołał się na 
podstawę wznowienia określoną w art. 4011 k.p.c. w zw. z art. 399 § 2 k.p.c. 
wskazując, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem  z dnia 17 września 2002 r., SK 
35/01 (OTK - A 2002, nr 5, poz. 60) orzekł niekonstytucyjność przepisu 
umożliwiającego zwrot pisma po okresie siedmiu dni bez powtórnego awizowania, 
który utracił moc w dniu 31 marca 2003 r. Domagał się wznowienia postępowania 
w  sprawie, nadania biegu zarzutom i uchylenia nakazu zapłaty. W uzasadnieniu 
skargi powołał się nadto na  ustawę nowelizującą kodeks postępowania cywilnego, 
która weszła w życie dnia 6 lutego 2005 r. i umożliwiła wnoszenie skarg 
o  wznowienie postępowania na podstawie art. 4011 k.p.c. również w razie 
zakończenia go prawomocnym postanowieniem, zgodnie z wyrokiem Trybunału 

 
 
3 
Konstytucyjnego z dnia 27 października 2004 r., SK 1/04 (OTK- A 2004, nr 9, 
poz. 96). 
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2005 r. Sąd Apelacyjny w W. odrzucił 
skargę pozwanego. 
W jego uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 407 w zw. z art. 4011 k.p.c. 
skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym, który liczy się od dnia 
wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, jeżeli zaś w chwili wydania 
orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenie, o którym mowa w art. 4011 
k.c. nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, 
który został następnie odrzucony, termin biegnie od doręczenia postanowienia 
o  odrzuceniu, a w wypadku wydania go na posiedzeniu niejawnym od dnia 
ogłoszenia tego postanowienia. Skarga pozwanego została oparta na orzeczeniu 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 września (nazwa miesiąca błędnie podana 
w  uzasadnieniu jako czerwiec) 2002 r. i dotyczy przepisu, który stracił moc z dniem 
31 marca 2003 r., zatem zgodnie z przytoczonymi przepisami jest spóźniona. 
W  nawiązaniu do zarzutów skarżącego odnośnie do sposobu doręczenia pism 
sądowych przez awizo pocztowe i wyraził pogląd, że co do zasady ten sposób 
doręczenia nie może być zakwestionowany, jako umożliwiający rozpoczęcie 
i  prowadzenie postępowania sądowego pod nieobecność strony. 
W zażaleniu pozwany zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za 
podstawę zaskarżonego postanowienia,  polegający na nieprawidłowym uznaniu, 
że powoływał się w skardze jedynie na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego 
z  dnia 17 czerwca 2002 r. i pominięcie wskazanego w niej wyroku Trybunału 
Konstytucyjnego z dnia 27 października 2004 r., co w konsekwencji doprowadziło 
do naruszenia art. 407 § 1 i 2 k.p.c. i bezzasadnego odrzucenia skargi. Wnosił 
o  uchylenie  postanowienia i  przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania 
Sądowi Apelacyjnemu. 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
Zażalenie jest uzasadnione. 
Pozwany wskazał w skardze, jako jej materialnoprawną podstawę  
niekonstytucyjność  przepisów o doręczaniu pism sądowych, stwierdzoną wyrokiem 

 
 
4 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 września 2002 r., który dotyczy podstawy 
normatywnej, 
postanowienia 
Sądu 
Apelacyjnego, 
oddalającego 
zażalenie 
pozwanego na postanowienie odrzucające zarzuty od nakazu zapłaty. Wyrokiem 
tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu 
doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym, w zakresie, 
w  jakim ustanawia tylko siedmiodniowy termin przechowywania w pocztowej 
placówce oddawczej przesyłek – pism sądowych, a tym samym uniemożliwia 
powtórne zawiadomienie adresata o tym piśmie, za niezgodny z art. 45 ust. 1 
Konstytucji oraz orzekł, że przepis ten traci moc z dniem 31 marca 2003 r. 
Trafnie  podnosi skarżący, że w dacie upływu terminu do wniesienia skargi 
o wznowienie postępowania, liczonego zgodnie przepisami  wskazanymi przez Sąd 
Apelacyjny w odniesieniu do podstawy wznowienia wywodzonej z wyżej 
powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, obowiązujący wówczas przepis 
art. 4011 k.p.c. dopuszczał skargę o wznowienie postępowania jedynie w wypadku, 
gdy 
Trybunał 
Konstytucyjny 
orzekł 
o 
niezgodności 
aktu 
normatywnego 
z  Konstytucja, umową międzynarodowa lub ustawą, na podstawie którego został 
wydany wyrok (postanowienie rozstrzygające co do istoty). Wniesiona przez 
pozwanego skarga o wznowienie postępowania, zakończonego postanowieniem 
formalnym, w terminie uznanym za właściwy przez Sąd Apelacyjny podlegałaby 
odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przepis art. 4011 k.p.c. w przytoczonym 
brzmieniu  uznany został przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 190 ust. 
4 w zw. z art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji wyrokiem  z dnia 27 
października 2004 r. (SK 1/04). Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę jego mocy 
obowiązującej na okres dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku, który to 
termin upływał 4 listopada 2005 r. Przepis utracił jednak moc obowiązującą już 
wcześniej, po jego zmianie (wraz ze zmianą art. 399 § 2 k.p.c.) ustawą z dnia 
22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 
2005 r., Nr 13, poz. 98), która weszła w życie dnia 6 lutego 2005 r. Zmieniony 
przepis art. 4011 k.p.c. dopuścił możliwości wznowienia postępowania na tej 
podstawie nie tylko w przypadku zakończenia go orzeczeniem merytorycznym ale 
także orzeczeniem formalnym. 

 
 
5 
W tym stanie rzeczy trzymiesięczny termin do wniesienia przez pozwanego,   
na podstawie z art. 4011 k.p.c., skargi o wznowienie postępowania zakończonego 
postanowieniem formalnym, którym oddalono jego zażalenie na odrzucenie 
zarzutów od nakazy zapłaty  rozpoczął bieg w  dniu  6 lutego 2005 r.  i nie upłynął 
do jej wniesienia. Nieuzasadnione było więc  odrzucenie skargi.    
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia (art. 39815 § 1 
w  zw. z art. 394 § 3 k.p.c.). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz