I CZ 35/21

Sąd Najwyższy2021-07-30
SNCywilnepostępowanie egzekucyjneŚrednianajwyższy
postępowanie egzekucyjneskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemSąd Najwyższyprzymus adwokacko-radcowskiniedopuszczalność skargizażalenie

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie dłużnika na postanowienie o odrzuceniu jego skargi na czynności komornika, wskazując na niedopuszczalność skargi w postępowaniu egzekucyjnym oraz naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie dłużnika L. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w W., które odrzuciło skargę dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia sądu z dnia 19 kwietnia 2020 r. w sprawie egzekucyjnej. Sąd Rejonowy odrzucił skargę jako niedopuszczalną w postępowaniu egzekucyjnym oraz z powodu niedochowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Sąd Najwyższy utrzymał to rozstrzygnięcie, odrzucając zażalenie, ponieważ skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje w postępowaniu egzekucyjnym, a naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego również skutkuje odrzuceniem.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie dłużnika L. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 sierpnia 2020 r., które odrzuciło jego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 19 kwietnia 2020 r. w sprawie egzekucyjnej. Skarga ta dotyczyła czynności komornika, a została wniesiona w związku z postępowaniem egzekucyjnym zainicjowanym przez Spółdzielnię Mieszkaniową W. Sąd Rejonowy odrzucił skargę dłużnika na podstawie art. 424^6 § 3 k.p.c., wskazując na dwie główne przyczyny: po pierwsze, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od postanowień w postępowaniu egzekucyjnym, a po drugie, skarżący nie dochował wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego. Sąd Najwyższy w pełni podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z aktualnym stanem prawnym, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna jedynie od określonych prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie, a nie od postanowień incydentalnych czy orzeczeń wydanych w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto, wskazano na obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych przed Sądem Najwyższym (art. 87^1 § 1 k.p.c.), którego naruszenie skutkuje odrzuceniem skargi lub zażalenia. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie dłużnika, stwierdzając, że mimo braku pouczenia o przymusie adwokacko-radcowskim przez Sąd Rejonowy, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy z uwagi na niedopuszczalność samej skargi w postępowaniu egzekucyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.c. (art. 424^1, art. 519^2, art. 1148^1 § 3, art. 1151^1 § 3 i art. 1215 § 3 k.p.c.) jasno określają katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga, wyłączając z niego postanowienia incydentalne oraz orzeczenia wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (utrzymanie postanowienia Sądu Rejonowego)

Strony

NazwaTypRola
L. P.osoba_fizycznaskarżący, dłużnik
Spółdzielnia Mieszkaniowa W. w W.instytucjawierzyciel
Komornik Sądowy A. L.inneczynność komornika

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 424^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu, jeżeli nie przysługuje od danego orzeczenia lub gdy nie dochowano przymusu adwokacko-radcowskiego.

k.p.c. art. 87^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 424^1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 519^2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 1148^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 1151^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 1215 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

u.p.u.n. art. 33 § ust. 3

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

Wyłącza możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem od orzeczeń wydanych w postępowaniu upadłościowym i naprawczym.

u.p.u.n. art. 223^1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

Wyłącza możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem od orzeczeń wydanych w postępowaniu upadłościowym i naprawczym.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym. Naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego przy wnoszeniu zażalenia do Sądu Najwyższego skutkuje jego odrzuceniem.

Odrzucone argumenty

Argumenty dłużnika dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez Sąd Rejonowy (nie zostały szczegółowo opisane, ale były podstawą zażalenia).

Godne uwagi sformułowania

skarga ta nie przysługuje od postanowień w postępowaniu egzekucyjnym niedochowania przez skarżącego przymusu adwokacko-radcowskiego Uchybienie to nie podlega konwalidacji Zażalenie dotknięte takim brakiem podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącego do jego uzupełnienia

Skład orzekający

Małgorzata Manowska

przewodniczący, sprawozdawca

Tomasz Szanciło

członek

Kamil Zaradkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w postępowaniu egzekucyjnym oraz konsekwencji naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi na czynności komornika i zażalenia do SN, z uwzględnieniem wymogów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i potwierdza utrwalone zasady dotyczące dopuszczalności skargi oraz przymusu adwokacko-radcowskiego, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady postępowania egzekucyjnego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CZ 35/21
POSTANOWIENIE
Dnia 30 lipca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Manowska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Tomasz Szanciło
‎
SSN Kamil Zaradkiewicz
w sprawie ze skargi L. P.  o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W.  z dnia 19 kwietnia 2020 r., sygn. akt II Co (…), wydanego
‎
w sprawie z wniosku wierzyciela Spółdzielni Mieszkaniowej W.  w W.
‎
przy udziale dłużnika L. P.  na skutek skargi dłużnika na czynności komornika,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 lipca 2021 r.,
‎
zażalenia dłużnika na postanowienie Sądu Rejonowego w W.  z dnia 17 sierpnia 2020 r., sygn. akt II Co  (…),
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w W.  w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela Spółdzielni Mieszkaniowej W. w W.  wskutek skargi dłużnika L. P. na czynności Komornika Sądowego A. L. postanowił odrzucić skargę L.  P z dnia 13 maja 2020 r. o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia tego Sądu z dnia 19 kwietnia 2020 r., jako niedopuszczalną na podstawie art. 424
6
§ 3 k.p.c., z uwagi na okoliczność, iż skarga ta nie przysługuje od postanowień w postępowaniu egzekucyjnym, a ponadto z uwagi na fakt niedochowania przez skarżącego przymusu adwokacko- radcowskiego.
W zażaleniu na postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 sierpnia 2020 r. wniesionym do Sądu Najwyższego osobiście, skarżący zarzucił szereg naruszeń przepisów prawa materialnego oraz procesowego, w tym „bezwzględną nieważność”, a w konsekwencji zażądał „uchylenia, zniesienia postępowania egzekucyjnego toczącego się w warunkach nieważności bezwzględnej”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia trafnie podniesiono, iż skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z aktualnym stanem prawnym, skarga o stwierdzenie niezgodności z  prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień, co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w  postępowaniu nieprocesowym, w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów państw obcych oraz w postępowaniu o uznanie i  stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za granicą lub ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą (art. 424
1
, art. 519
2
, art. 1148
1
§ 3, art. 1151
1
§ 3 i art. 1215 § 3 k.p.c.). Od innych prawomocnych orzeczeń, w tym postanowień incydentalnych, a także orzeczeń wydanych w  postępowaniu egzekucyjnym oraz upadłościowym i naprawczym, skarga nie przysługuje (art. 767
4
§ 3 k.p.c. oraz art. 33 ust. 3 i art. 223
1
ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze). Zgodnie, natomiast, z art. 87
1
§ 1 k.p.c. w  postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Uchybienie to nie podlega konwalidacji, a gdy dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia skarga ta, stosownie do treści art. 424
6
§ 3 k.p.c., podlega odrzuceniu. Analogiczna sankcja ma zastosowanie do zażalenia do Sądu Najwyższego złożonego z  naruszeniem art. 87
1
§ 1 k.p.c. Zażalenie dotknięte takim brakiem podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącego do jego uzupełnienia (postanowienie SN z  dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt V CZ 16/18, niepubl.). Sąd Najwyższy jednocześnie ubocznie zauważa, iż w realiach przedmiotowej sprawy, skarżący występujący w sprawie bez zawodowego pełnomocnika, wprawdzie nie został przez Sąd Rejonowy w W. pouczony o obowiązującym przed Sądem Najwyższym przymusie adwokacko-radcowskim, to uchybienie to nie przełożyło się na określone skutki procesowe dla L. P. , a to wobec niedopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w postępowaniu egzekucyjnym.
Mając powyższe na względzie zażalenie podlegało odrzuceniu (art. 398
6
§ 3 w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.).
ke

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI