I CZ 34/20

Sąd Najwyższy2020-09-04
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyzażaleniekoszty sądowepełnomocnik z urzęduzastępstwo procesoweniedopuszczalnośćkpc

Sąd Najwyższy przekazał do Sądu Rejonowego wnioski o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika, a pozostałą część zażalenia odrzucił z powodu braku wymaganego zastępstwa procesowego.

Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które cofnęło im zwolnienie od kosztów, oddaliło wniosek o pełnomocnika i odrzuciło skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. W zażaleniu domagali się również zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika. Sąd Najwyższy przekazał do Sądu Rejonowego wnioski dotyczące kosztów i pełnomocnika, uznając go właściwym do ich rozpoznania. Pozostałą część zażalenia odrzucił, ponieważ zostało wniesione osobiście, a nie przez kwalifikowanego pełnomocnika, co jest wymagane w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Skarżący J. P. i G. P. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 27 stycznia 2020 r. cofnął skarżącym zwolnienie od kosztów sądowych, utrzymał w mocy postanowienie o oddaleniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i odrzucił skargę. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem przez J. P., który działał w imieniu własnym i jako pełnomocnik G. P. Zarzucił wydanie postanowienia z naruszeniem prawa i jako skutek zemsty. Wniósł także o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika przez sąd. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, postanowił przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w W. w zakresie wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, uznając go właściwym do ich rozpoznania. W pozostałej części zażalenie zostało odrzucone. Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, chyba że strona należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania. Ponieważ zażalenie nie wynikało, aby skarżący należeli do tego kręgu, a zostało wniesione osobiście, uznano je za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu na podstawie art. 87¹ w związku z art. 394¹ § 3 i art. 398⁶ § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, złożone w ramach zażalenia, powinny być przekazane sądowi niższej instancji jako właściwemu do ich rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 117 § 6 k.p.c., wskazując, że właściwym do rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest sąd niższej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie i odrzucenie

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaskarżący
G. P.osoba_fizycznaskarżący
[...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "E."spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 87¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Katalog podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 117 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Właściwość sądu niższej instancji do rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.

k.p.c. art. 424⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 87

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólne przepisy dotyczące zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie wniesione osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, jest niedopuszczalne. Wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinny być rozpoznane przez sąd niższej instancji.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych skarżący należeli do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

przewodniczący

Paweł Grzegorczyk

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym oraz właściwości sądu w zakresie wniosków o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i składu sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z dostępem do sądu i wymogami formalnymi postępowania przed Sądem Najwyższym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoje zażalenie? Poznaj kluczowe wymogi formalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CZ 34/20
POSTANOWIENIE
Dnia 4 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący)
‎
SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie ze skargi J. P. i G. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego
‎
w W. z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I C (…), wydanego w sprawie z powództwa J. P. i G. P.
‎
przeciwko [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "E." w W.
‎
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 4 września 2020 r.,
‎
zażalenia skarżących na postanowienie Sądu Rejonowego
‎
w W. z dnia 27 stycznia 2020 r.,
‎
sygn. akt I WSC (…),
1. przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. w zakresie zawartych w zażaleniu wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika przez sąd;
2.   odrzuca zażalenie w pozostałej części.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2020 r. Sąd Rejonowy w W. cofnął skarżącym J. P. i G. P. zwolnienie od kosztów sądowych, utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego w zakresie oddalającym wniosek skarżących o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i odrzucił wniesioną przez skarżących skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt: I C
(…)
, na podstawie art. 87
1
w związku z art. 424
6
§ 3 k.p.c.
Postanowienie to zaskarżył zażaleniem J. P. działając w imieniu własnym i jako pełnomocnik G. P., jako wydane z naruszeniem prawa i będące skutkiem zemsty. Wniósł także o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie pełnomocnika przez sąd.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W zakresie, w jakim skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, sprawę należało przekazać Sądowi Rejonowemu w W., jako właściwemu do rozpoznania wniosku (art. 117 § 6 k.p.c. anlg.).
W pozostałym zakresie należało zważyć, że zgodnie z
art. 87
1
§ 1
i
2
k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym inicjowanym zażaleniem, obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.
Z treści zażalenia nie wynikało, aby skarżący należeli do kręgu podmiotów   uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym  (
art. 87
1
§  2
k.p.c.), toteż wniesione osobiście zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu (
art. 87
1
w związku z
art. 394
1
§ 3
i art. 398
6
§ 3 k.p.c.) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2019 r., IV  CZ 12/19, niepubl.). Na ocenę tę nie rzutował zawarty w  zażaleniu wniosek o ustanowienie pełnomocnika, ponieważ zażalenie - by spełniało wymaganie określone w art. 87
1
k.p.c. - musi zostać wniesione przez stroną reprezentowaną przez uprzednio ustanowionego kwalifikowanego pełnomocnika procesowego.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI