I CZ 33/10

Sąd Najwyższy2010-06-25
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnabraki formalnepełnomocnictwoadwokatprokurentKRSuwierzytelnienie dokumentówzmiana przepisówretroaktywność

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu niewykazania uprawnienia prokurenta do reprezentacji spółki, podkreślając, że zmiana przepisów dotyczących uwierzytelniania dokumentów przez adwokatów nie miała zastosowania retroaktywnego.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanego, ponieważ nie wykonał zarządzenia o uzupełnienie braków formalnych, polegającego na przedstawieniu dokumentu potwierdzającego uprawnienie prokurenta do reprezentacji spółki. Pozwany w zażaleniu argumentował, że adwokat mógł uwierzytelnić dokument na podstawie zmienionego przepisu, który wszedł w życie po złożeniu skargi. Sąd Najwyższy uznał, że zmiana przepisów nie działa wstecz i oddalił zażalenie, zasądzając koszty postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną z powodu niewykonania zarządzenia o uzupełnienie braków formalnych. Zarządzenie to dotyczyło przedstawienia dokumentu potwierdzającego uprawnienie prokurenta do jednoosobowej reprezentacji spółki w dacie wystawienia pełnomocnictwa adwokatowi. Sąd Apelacyjny uznał, że dołączona kserokopia odpisu z KRS, poświadczona przez adwokata, nie miała waloru dokumentu, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 2009 roku. Strona pozwana w zażaleniu podnosiła naruszenie art. 89 k.p.c. i argumentowała, że od 1 stycznia 2010 r. obowiązuje nowa treść przepisu, która pozwala adwokatom na uwierzytelnianie odpisów dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarządzenie sądu nie zostało właściwie wykonane, ponieważ przedstawione odpisy z KRS pochodziły z dat wcześniejszych niż udzielenie pełnomocnictwa. Podkreślono, że przepis art. 89 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zarządzenia nie pozwalał na takie uwierzytelnienie. Sąd Najwyższy uznał, że nowa treść przepisu, która weszła w życie 1 stycznia 2010 r., nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy sytuacji powstałych przed jej wejściem w życie. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone jako nieuzasadnione, a strona pozwana obciążona kosztami postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana przepisów dotycząca możliwości uwierzytelniania dokumentów przez adwokatów nie ma zastosowania wstecz do postępowań, w których zarządzenie o uzupełnienie braków formalnych zostało wydane przed wejściem w życie nowych przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 89 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zarządzenia nie pozwalał adwokatowi na uwierzytelnianie odpisów innych dokumentów niż pełnomocnictwo. Nowa treść przepisu, która weszła w życie 1 stycznia 2010 r., nie może być stosowana do sytuacji prawnej ukształtowanej przed tą datą, w tym do zarządzeń wydanych przed tą datą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznapowódka
Agencja Wydawniczo-Reklamowa „W.(...)” Spółka z o.o.spółkapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 89 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zarządzenia (przed 1 stycznia 2010 r.) adwokat mógł uwierzytelniać jedynie odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Po zmianie przepisów (od 1 stycznia 2010 r.) adwokat może uwierzytelniać także odpisy innych dokumentów wykazujących jego umocowanie. Sąd uznał, że nowa treść przepisu nie działa wstecz.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 12

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 89 § 1 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny. Nowe brzmienie art. 89 § 1 k.p.c. (obowiązujące od 1 stycznia 2010 r.) pozwala adwokatowi na uwierzytelnianie odpisów dokumentów wykazujących jego umocowanie, w tym odpisu z KRS. W aktach sprawy znajduje się oryginał odpisu z KRS potwierdzający prokury samoistnej.

Odrzucone argumenty

Zażalenie strony pozwanej jako nieuzasadnione. Zarzadzenie Sądu z dnia 23 listopada 2009 r. nie zostało właściwie wykonane, ponieważ przedstawione odpisy z KRS pochodziły z dat wcześniejszych niż udzielenie pełnomocnictwa. Przepis art. 89 § 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 23 października 2009 r. obowiązywał w okresie wniesienia skargi kasacyjnej i wydania zarządzenia, a zatem nowa treść przepisu nie ma zastosowania.

Godne uwagi sformułowania

kserokopia odpisu pełnego z KSR strony pozwanej, poświadczona za zgodność z oryginałem przez adwokata lub (pełnomocnika tej strony) nie ma waloru dokumentu adwokat nie ma uprawnienia do uwierzytelnionych dokumentów innych niż dokument zawierający udzielone mu pełnomocnictwo od dnia 1 stycznia 2010 r. nastąpiła zmiana art. 89 § 1 k.c., zgodnie z którą adwokat może już uwierzytelniać odpisy udzielonego mu pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów nakazujących jego umocowanie. wbrew jednak stanowisku strony skarżącej, przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ w okresie wniesienia skargi kasacyjnej i w czasie wydania zarządzenia z dnia 23 listopada 2009 r. obowiązywał jeszcze przepis art. 89 § 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed zmiany

Skład orzekający

Józef Frąckowiak

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących uwierzytelniania dokumentów przez adwokatów, w szczególności kwestia retroaktywnego stosowania zmian przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakami formalnymi skargi kasacyjnej i zmianą przepisów w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z uwierzytelnianiem dokumentów przez adwokatów i retroaktywnością przepisów, co jest istotne dla praktykujących prawników.

Czy nowa ustawa działa wstecz? Sąd Najwyższy rozstrzyga o uwierzytelnianiu dokumentów przez adwokatów.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 1800 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 33/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa J. M. przeciwko Agencji Wydawniczo-Reklamowej „W.(...)” Spółce z o.o. z siedzibą w W. o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2010 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt VI ACa (…), oddala zażalenie; zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej z tej racji, że strona nie wykonała zarządzenia tego Sądu z dnia 23 października 2009 r. W odpowiedzi na to zarządzenie do akt sprawy nadesłana została bowiem kserokopia odpisu pełnego z KSR strony pozwanej, poświadczona za zgodność z oryginałem przez adwokata lub (pełnomocnika tej strony). W ocenie Sądu, dołączona do akt sprawy kopia wspomnianego odpisu nie ma waloru dokumentu (oryginalnego dokumentu), bowiem adwokat nie ma uprawnienia do uwierzytelnionych dokumentów innych niż dokument zawierający udzielone mu pełnomocnictwo (art. 89 § 2 1 k.c.). W tym zakresie Sąd Apelacyjny powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 23 stycznia 2009 r., III CZP 118/08 (OSNC 2009/6/76). W zażaleniu na to postanowienie strona pozwana podnosiła naruszenie art. 89 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez udokumentowanie uprawnienia prokurenta strony pozwanej do jednoosobowej reprezentacji (prokury samoistnej), ale bez określenia szczegółowego sposobu takiego udokumentowania. Zdaniem pełnomocnika, trafniejsza jest odmienna interpretacja art. 89 § 1 k.p.c. niż przyjęta w powołanej przez Sąd uchwale z dnia 23 stycznia 2009 r. W aktach sprawy znajduje się ponadto oryginał odpisu z KRS (złożono go w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji), z którego wynika fakt udzielenia prokury samoistnej prokurentce P. K., podpisującej udzielone pełnomocnictwo pełnomocnikowi strony pozwanej. Od dnia 1 stycznia 2010 r. nastąpiła zmiana art. 89 § 1 k.c., zgodnie z którą adwokat może już uwierzytelniać odpisy udzielonego mu pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów nakazujących jego umocowanie. Według skarżącego, wspomniany przepis (w nowym brzmieniu) ma zastosowanie w obecnym postępowaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z treści zarządzenia z dnia 23 listopada wynika, że strona pozwana została wezwana do „udokumentowania upoważnienia prokurenta P. K. do jednoosobowego reprezentowania spółki w dacie wystawienia pełnomocnictwa adwokatowi M. Ł.” (tj. w dniu 10 kwietnia 2009 r.). Chodziło zatem o wykazanie faktu prokury samoistnej właśnie w dniu udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi M. Ł. do występowania w postępowaniu kasacyjnym. Wprawdzie w aktach sprawy znajdują się inne jeszcze odpisy z KRS („odpis aktualny, i „odpis pełny”), które świadczą o istnieniu prokury samoistnej P. K., ale pochodzą one z innej daty (z dnia 18 września 2006 r. i z dnia 4 marca 2008 r.). W tej sytuacji należało przyjąć, że zarządzenie Sądu z dnia 23 listopada 2009 r. nie zostało jednak właściwie wykonane. Należy podzielić trafne stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym uprawnienie przyznane m.in. adwokatowi w art. 89 § 1 zd. II należy do wyjątkowych i służy wyłącznie ułatwianiu oraz zaoszczędzaniu stronom kosztów procesu. Brak zatem podstaw do rozszerzenia przedmiotowego zakresu takiego upoważnienia na sporządzenie wierzytelnych odpisów innych dokumentów niż wymienione w tym przepisie (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2009 r., III CZP 118/09, OSNC 2009/6/76). 3 W ustawie z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelnienia dokumentów (Dz. U. Nr 216, poz. 1676) doszło do modyfikacji treści art. 89 § 1 k.p.c. (art. 1 tej ustawy). Od dnia wejścia w życie tej zmiany (tj. od dnia 1 stycznia 2010 r., art. 11) adwokat może sam uwierzytelnić nie tylko odpis udzielonego im pełnomocnictwa, ale także odpisy innych dokumentów „wykazujących jego umocowanie”. Wbrew jednak stanowisku strony skarżącej, przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ w okresie wniesienia skargi kasacyjnej i w czasie wydania zarządzenia z dnia 23 listopada 2009 r. obowiązywał jeszcze przepis art. 89 § 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej wspomnianą ustawą z dnia 23 października 2009 r. Zarządzeniem tym strona pozwana została bowiem wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej właśnie przy zastosowaniu wówczas obowiązującego reżimu prawnego uwierzytelnienia dokumentu obejmującego pełnomocnictwo procesowe. W tej sytuacji należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.) O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c, at. 108 § 1 k.p.c. i §§ 6 oraz 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI