I CZ 33/10

Sąd Najwyższy2010-06-25
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnabrak formalnyKRSpełnomocnictwoadwokatuwierzytelnienie dokumentuSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że nie wykonała ona prawidłowo zarządzenia sądu o uzupełnienie braków formalnych.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej z powodu niewykonania zarządzenia sądu dotyczącego przedłożenia kserokopii odpisu z KRS poświadczonej przez adwokata. Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu oddalił zażalenie strony pozwanej, uznając, że przedłożona kserokopia nie miała waloru dokumentu oryginalnego, a późniejsza zmiana przepisów dotyczących uwierzytelniania dokumentów przez adwokatów nie miała zastosowania w tej sprawie.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej, ponieważ nie wykonała ona zarządzenia sądu z dnia 23 października 2009 r. dotyczącego przedłożenia kserokopii odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), poświadczonej za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika. Sąd Apelacyjny uznał, że adwokat nie miał uprawnienia do uwierzytelniania takich dokumentów na podstawie ówcześnie obowiązującego art. 89 § 1 k.c. Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu oddalił zażalenie strony pozwanej. Zważył, że zarządzenie sądu dotyczyło udokumentowania upoważnienia prokurenta do jednoosobowego reprezentowania spółki w dacie wystawienia pełnomocnictwa adwokatowi, a przedłożone odpisy z KRS pochodziły z wcześniejszych dat i nie wykazywały prokury samoistnej w kluczowym okresie. Sąd Najwyższy podkreślił, że uprawnienie adwokata do uwierzytelniania dokumentów, przyznane w art. 89 § 1 zd. II k.p.c., ma charakter wyjątkowy i nie można go rozszerzać na inne dokumenty niż wskazane w przepisie. Ponadto, nowelizacja art. 89 § 1 k.p.c. wprowadzona ustawą z dnia 23 października 2009 r., która rozszerzyła uprawnienia adwokatów w zakresie uwierzytelniania dokumentów, nie miała zastosowania w tej sprawie, gdyż skarga kasacyjna i zarządzenie sądu zostały wydane przed wejściem w życie tej zmiany.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, adwokat nie miał takiego uprawnienia przed nowelizacją.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze stanowisko, zgodnie z którym uprawnienie przyznane adwokatowi w art. 89 § 1 zd. II k.p.c. jest wyjątkowe i służy wyłącznie ułatwianiu kosztów procesu, nie obejmując sporządzania wierzytelnych odpisów innych dokumentów niż te wskazane w przepisie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznapowódka
Agencji Wydawniczo-Reklamowej „W.(...)” Spółce z o.o.spółkapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 89 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący uprawnienia pełnomocnika do uwierzytelniania dokumentów. W niniejszej sprawie kluczowe było brzmienie przepisu przed nowelizacją oraz po niej.

Pomocnicze

k.c. art. 89 § § 1

Kodeks cywilny

Przed nowelizacją z dnia 23 października 2009 r. adwokat nie miał uprawnienia do uwierzytelniania odpisów dokumentów innych niż dokument pełnomocnictwa, wykazujących jego umocowanie.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 6

Podstawa prawna do ustalenia wysokości kosztów postępowania zażaleniowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 12

Podstawa prawna do ustalenia wysokości kosztów postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, że adwokat nie miał uprawnienia do uwierzytelniania odpisu z KRS na podstawie art. 89 § 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zarządzenia. Zmiana art. 89 § 1 k.p.c. nie miała zastosowania retroaktywnego do sytuacji sprzed jej wejścia w życie.

Odrzucone argumenty

Strona pozwana argumentowała, że kserokopia odpisu z KRS poświadczona przez adwokata miała walor dokumentu oryginalnego. Strona pozwana twierdziła, że nowelizacja art. 89 § 1 k.p.c. powinna mieć zastosowanie w sprawie. Pełnomocnik strony skarżącej podnosił naruszenie art. 89 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie i proponował odmienną interpretację przepisu.

Godne uwagi sformułowania

adwokat nie ma uprawnienia do uwierzytelnionych dokumentów innych niż dokument zawierający udzielone mu pełnomocnictwo uprawnienie przyznane m.in. adwokatowi w art. 89 § 1 zd. II należy do wyjątkowych i służy wyłącznie ułatwianiu oraz zaoszczędzaniu stronom kosztów procesu brak zatem podstaw do rozszerzenia przedmiotowego zakresu takiego upoważnienia na sporządzenie wierzytelnych odpisów innych dokumentów niż wymienione w tym przepisie przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ w okresie wniesienia skargi kasacyjnej i w czasie wydania zarządzenia (...) obowiązywał jeszcze przepis art. 89 § 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed zmiany

Skład orzekający

Józef Frąckowiak

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwierzytelniania dokumentów przez pełnomocników procesowych, w szczególności w kontekście stosowania przepisów przejściowych i nowelizacji prawa procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 89 § 1 k.p.c. z dnia 23 października 2009 r. oraz specyficznej sytuacji braku wykonania zarządzenia sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu formalnego postępowania cywilnego – uwierzytelniania dokumentów przez pełnomocników. Interpretacja przepisów przejściowych i nowelizacji jest kluczowa dla praktyków.

Czy kserokopia poświadczona przez adwokata zawsze wystarczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady uwierzytelniania dokumentów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 33/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 czerwca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
 
w sprawie z powództwa J. M. 
przeciwko Agencji Wydawniczo-Reklamowej „W.(...)” Spółce z o.o. z siedzibą w W. 
o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2010 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego 
z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt VI ACa (…), 
 
oddala zażalenie; zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 
(tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. odrzucił skargę 
kasacyjną strony pozwanej z tej racji, że strona nie wykonała zarządzenia tego Sądu z 
dnia 23 października 2009 r. W odpowiedzi na to zarządzenie do akt sprawy nadesłana 
została bowiem kserokopia odpisu pełnego z KSR strony pozwanej, poświadczona za 
zgodność z oryginałem przez adwokata lub (pełnomocnika tej strony). W ocenie Sądu, 
dołączona do akt sprawy kopia wspomnianego odpisu nie ma waloru dokumentu 
(oryginalnego dokumentu), bowiem adwokat nie ma uprawnienia do uwierzytelnionych 
dokumentów innych niż dokument zawierający udzielone mu pełnomocnictwo (art. 89 § 

 
2 
1 k.c.). W tym zakresie Sąd Apelacyjny powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego 
wyrażone w uchwale z dnia 23 stycznia 2009 r., III CZP 118/08 (OSNC 2009/6/76). 
W zażaleniu na to postanowienie strona pozwana podnosiła naruszenie art. 89 
k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Pełnomocnik strony skarżącej został 
wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez udokumentowanie 
uprawnienia prokurenta strony pozwanej do jednoosobowej reprezentacji (prokury 
samoistnej), ale bez określenia szczegółowego sposobu takiego udokumentowania. 
Zdaniem pełnomocnika, trafniejsza jest odmienna interpretacja art. 89 § 1 k.p.c. niż 
przyjęta w powołanej przez Sąd uchwale z dnia 23 stycznia 2009 r. W aktach sprawy 
znajduje się ponadto oryginał odpisu z KRS (złożono go w postępowaniu przed Sądem 
pierwszej instancji), z którego wynika fakt udzielenia prokury samoistnej prokurentce P. 
K., podpisującej udzielone pełnomocnictwo pełnomocnikowi strony pozwanej. Od dnia 
1 stycznia 2010 r. nastąpiła zmiana art. 89 § 1 k.c., zgodnie z którą adwokat może już 
uwierzytelniać odpisy udzielonego mu pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów 
nakazujących jego umocowanie. Według skarżącego, wspomniany przepis (w nowym 
brzmieniu) ma zastosowanie w obecnym postępowaniu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Z treści zarządzenia z dnia 23 listopada wynika, że strona pozwana została 
wezwana do „udokumentowania upoważnienia prokurenta P. K. do jednoosobowego 
reprezentowania spółki w dacie wystawienia pełnomocnictwa adwokatowi M. Ł.” (tj. w 
dniu 10 kwietnia 2009 r.). Chodziło zatem o wykazanie faktu prokury samoistnej właśnie 
w dniu udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi M. Ł. do występowania w postępowaniu 
kasacyjnym. Wprawdzie w aktach sprawy znajdują się inne jeszcze odpisy z KRS 
(„odpis aktualny, i „odpis pełny”), które świadczą o istnieniu prokury samoistnej P. K., ale 
pochodzą one z innej daty (z dnia 18 września 2006 r. i z dnia 4 marca 2008 r.). W tej 
sytuacji należało przyjąć, że zarządzenie Sądu z dnia 23 listopada 2009 r. nie zostało 
jednak właściwie wykonane. 
Należy podzielić trafne stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym 
uprawnienie przyznane m.in. adwokatowi w art. 89 § 1 zd. II należy do wyjątkowych i 
służy wyłącznie ułatwianiu oraz zaoszczędzaniu stronom kosztów procesu. Brak zatem 
podstaw do rozszerzenia przedmiotowego zakresu takiego upoważnienia na 
sporządzenie wierzytelnych odpisów innych dokumentów niż wymienione w tym 
przepisie (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2009 r., III 
CZP 118/09, OSNC 2009/6/76). 

 
3 
W ustawie z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustaw w zakresie 
uwierzytelnienia dokumentów (Dz. U. Nr 216, poz. 1676) doszło do modyfikacji treści art. 
89 § 1 k.p.c. (art. 1 tej ustawy). Od dnia wejścia w życie tej zmiany (tj. od dnia 1 stycznia 
2010 r., art. 11) adwokat może sam uwierzytelnić nie tylko odpis udzielonego im 
pełnomocnictwa, 
ale 
także 
odpisy 
innych 
dokumentów 
„wykazujących 
jego 
umocowanie”. Wbrew jednak stanowisku strony skarżącej, przepis ten nie może mieć 
zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ w okresie wniesienia skargi kasacyjnej i w 
czasie wydania zarządzenia z dnia 23 listopada 2009 r. obowiązywał jeszcze przepis 
art. 89 § 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej wspomnianą ustawą z dnia 23 
października 2009 r. Zarządzeniem tym strona pozwana została bowiem wezwana do 
uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej właśnie przy zastosowaniu wówczas 
obowiązującego 
reżimu 
prawnego 
uwierzytelnienia 
dokumentu 
obejmującego 
pełnomocnictwo procesowe. 
W tej sytuacji należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. 
w zw. z art. 39814 k.p.c.) O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono zgodnie z 
art. 98 k.p.c, at. 108 § 1 k.p.c. i §§ 6 oraz 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 
dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, 
poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI