I CZ 31/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że fałszywe zeznania świadka nie miały decydującego wpływu na wynik sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Skarga opierała się na zarzucie uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa, a konkretnie fałszywych zeznań świadka H. R. Sąd Najwyższy uznał, że zeznania te, mimo że mogły być sprzeczne z prawdą, nie miały decydującego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, co uzasadniało odrzucenie skargi.
Sąd Najwyższy w składzie sędziów Anny Owczarek, Wojciecha Katnera i Agnieszki Piotrowskiej rozpoznał sprawę ze skargi Z. Spółki z o.o. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa G. o stwierdzenie nieważności uchwał. Sąd Apelacyjny wcześniej odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że mimo powołania się na art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. (uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa), kwestionowane zeznania świadka H. R. nie pozostawały w funkcjonalnym związku z zapadłym rozstrzygnięciem. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że dla wznowienia postępowania na podstawie fałszywych zeznań, muszą one stanowić bezpośrednią i decydującą przyczynę wydania wyroku. W tym przypadku, nawet jeśli zeznania świadka były nieprawdziwe, nie miały one fundamentalnego znaczenia dla wyniku sprawy, co potwierdził również prokurator i sąd karny umarzając postępowanie karne z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu. Sąd Najwyższy powołał się na dominujące orzecznictwo, zgodnie z którym skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, gdy wskazana podstawa ustawowa w rzeczywistości nie występuje.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli fałszywe zeznania nie miały decydującego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dla wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. wymagane jest, aby przestępstwo (w tym przypadku fałszywe zeznania) było bezpośrednią i decydującą przyczyną wydania wyroku. W analizowanej sprawie, mimo że zeznania świadka mogły być sprzeczne z prawdą, nie miały one fundamentalnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, co uzasadniało odrzucenie skargi o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
powód (G.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. Spółka z o.o. | spółka | skarżący |
| G. | spółka | powód |
| H. R. | inne | świadek |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa. Przestępstwo musi być bezpośrednią i decydującą przyczyną wydania wyroku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 404
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania karnego z powodu braku dowodów wyklucza wznowienie postępowania. W innych przypadkach sąd rozpoznający skargę o wznowienie ocenia samodzielnie przesłankę z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c.
k.k. art. 233 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy składania fałszywych zeznań.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu zażaleniowym.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fałszywe zeznania świadka H. R. nie miały decydującego wpływu na wynik sprawy. Brak związku funkcjonalnego między fałszywymi zeznaniami a rozstrzygnięciem sprawy. Znikoma społeczna szkodliwość czynu świadka H. R.
Odrzucone argumenty
Fałszywe zeznania świadka H. R. stanowiły podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
"uzyskaniu" wyroku za pomocą przestępstwa, a zatem o sytuacji, w której przestępstwo to stało się bezpośrednią i decydującą przyczyną wydania wyroku. "miały wpływ na wynik sprawy" "znikomą społeczną szkodliwość czynu" "nie pozostawały w funkcjonalnym związku z zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem"
Skład orzekający
Anna Owczarek
przewodniczący
Wojciech Katner
sprawozdawca
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania cywilnego na podstawie fałszywych zeznań świadka, zwłaszcza wymogu związku przyczynowego między przestępstwem a wyrokiem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne zostało umorzone z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, a sąd cywilny musi samodzielnie ocenić wpływ zeznań na rozstrzygnięcie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z możliwością wznowienia postępowania na podstawie fałszywych zeznań, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy fałszywe zeznania zawsze prowadzą do wznowienia sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy warunek.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 31/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie ze skargi Z. Spółki z o.o. z siedzibą w R. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa G. d z siedzibą w T. - Wyspy Dziewicze przeciwko Z. Spółce z o.o. z siedzibą w R. o stwierdzenie nieważności uchwał, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2013 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 stycznia 2013 r., oddala zażalenie i zasądza od skarżącego na rzecz powoda kwotę 3600,- (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę pozwanego Z. sp. z o.o. z siedzibą w R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie z powództwa G. z siedzibą w T. (Wyspy Dziewicze) o uchylenie uchwał. Skarżący wskazał, że wyrok Sądu Apelacyjnego został uzyskany za pomocą przestępstwa (art. 403 § 1 pkt 2 w związku z art. 404 k.p.c.) i z tych względów domagał się wznowienia postępowania oraz zmiany wyroku Sądu Apelacyjnego w całości w ten sposób, że zmieniony zostanie wyrok Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w R. z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt […] przez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Z uzasadnienia wynikało, ze świadek H. R. składając zeznania dopuścił się przestępstwa z art. 233 § 1 k.k., lecz zeznania te nie były podstawą ustaleń sądu pierwszej i drugiej instancji, gdyż wiedziano, iż osoba ta nie podejmowała strategicznych decyzji w spółce G., a jako doradca firmy przekazywał tylko uzgodnienia, co nie okazało się prawdą. Sąd Apelacyjny odrzucając skargę pozwanego ustalił, że mimo powołania ustawowej podstawy wznowienia z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c., kwestionowane zeznania świadka H. R. nie pozostawały w funkcjonalnym związku z zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem, a to uzasadnia odrzucenie wniesionej skargi. Postępowanie karne prowadzone przeciwko H. R. zostało umorzone z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu. W zażaleniu na zaskarżone postanowienie pozwany (mylnie określony w tytule zażalenia powodem) zarzucił naruszenie art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez uznanie, że fałszywe zeznania świadka H. R. nie pozostawały w funkcjonalnym związku z zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem, a to spowodowało odrzucenie wniesionej skargi. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania, względnie o uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. 3 Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia skupia się na wykazaniu, że zeznania świadka H. R., w części, w której uznano je za sprzeczne z prawdą, miały wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie postępowanie karne w sprawie zostało umorzone z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu, sytuacja ta mieści się jednak w zakresie stosowania art. 404 k.p.c., zgodnie z którym jedynie umorzenie postępowania karnego z powodu braku dowodów z góry wyklucza wznowienie postępowania. W takim wypadku sąd rozpoznający skargę o wznowienie postępowania zobowiązany jest do samodzielnej oceny, czy spełniona została przesłanka z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. W świetle uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia oraz motywów przytoczonych w zażaleniu należy podzielić wniosek Sądu Apelacyjnego, że zeznania H. R. w części, w jakiej były one sprzeczne z rzeczywistą rolą odgrywaną przez niego w spółce, nie miały decydującego wpływu na wyrok kończący postępowanie w sprawie. Należy zauważyć, że do wniosku tego doszedł także prokurator oraz sąd karny, zgodnie przyjmując znikomą społeczną szkodliwość czynu H. R. z uwagi na brak istotnego wpływu jego zeznań na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej. Przeciwne stanowisko, którego w uzasadnieniu zażalenia broni skarżący, nie jest przekonujące. Należy zwrócić uwagę, że w art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. mowa jest o „uzyskaniu” wyroku za pomocą przestępstwa, a zatem o sytuacji, w której przestępstwo to stało się bezpośrednią i decydującą przyczyną wydania wyroku. O relacji tego rodzaju w wypadku złożenia fałszywych zeznań mówić można byłoby jedynie wówczas, gdy miałyby one fundamentalne znaczenie dla wyniku sprawy. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r. nie wskazuje jednak, by pomiędzy treścią nieprawdziwych zeznań H. R. a treścią rozstrzygnięcia zachodził taki związek. Ogólne stwierdzenie, że pewne ustalenia wynikają ze złożonych w sprawie zeznań świadków nie przesądza jeszcze, by to właśnie nieprawdziwe informacje uzyskane od H. R. stanowiły bezpośrednią i główną podstawę tych wniosków. Z samego przedmiotu sprawy wynika także, że sprzeczne z prawdą twierdzenie świadka co do pełnienia przez siebie w spółce funkcji „decyzyjnej” nie przekłada się bezpośrednio na przyczyny rozstrzygnięcia sprawy. 4 Z tych powodów brak jest jakichkolwiek argumentów, które wskazywałyby na możliwość uzyskania wyroku Sądu Apelacyjnego za pomocą przestępstwa w rozumieniu art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Zgodnie ze stanowiskiem dominującym w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego, skarga o wznowienie postępowania powinna zostać odrzucona wówczas, gdy wskazana podstawa wznowienia, odpowiadająca jednej z podstaw ustawowych, w rzeczywistości nie występuje w sprawie (por. m.in. postanowienia: z dnia 18 kwietnia 2011 r., III UZ 6/11, LEX nr 966822 oraz z dnia 10 października 2012 r., I CZ 104/12, LEX nr 1232738). Biorąc to pod uwagę, zaskarżone orzeczenie uznać należy za poprawne. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI