I CZ 31/08

Sygn. akt I CZ 31/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 kwietnia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
w sprawie z wniosku M. P. i E. P. wspólników P. (…) s.c. w W. 
przy uczestnictwie A. Z. i A. D. 
o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2008 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania A. Z. 
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt XXIII Ga 
(…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w W. w sprawie z wniosku M. P. i 
E. P., P.(…) s.c. z udziałem A. Z. i A. D. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności 
odrzucił skargę kasacyjną A. Z. na postanowienie tego Sądu z dnia 13 lutego 2007 r. ze 
względu 
na 
niezłożenie 
przez 
skarżącą 
wniosku 
o doręczenie 
uzasadnienia 
postanowienia. Dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej uzależniona jest zaś m.in. 
od uprzedniego doręczenia stronie odpisu orzeczenia sądu drugiej instancji z 
uzasadnieniem, po złożeniu przez stronę wniosku z tym przedmiocie. 
W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka A. Z. wskazała, że co prawda 
sama nie złożyła wniosku o uzasadnienie orzeczenia sądu drugiej instancji, lecz w jej 
imieniu uczyniła to na jej prośbę druga uczestniczka postępowania – A. D. W ocenie 

 
 
2 
skarżącej, sformułowanie zawarte we wniosku o sporządzenie uzasadnienia i jego 
doręczenie odnosiło się do obu uczestniczek, choć tylko jedna z nich je podpisała. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 
W pierwszej kolejności pojawia się potrzeba ustalenia, czy zażalenie A. Z. zostało 
wniesione prawidłowo, w tym przede wszystkim czy dochowany został obowiązek 
zastępstwa uczestniczki przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym 
(art. 871 § 1 k.p.c.). 
Jak wynika z akt sprawy, uczestniczka w dniu 2 sierpnia 2007 r. wniosła do Sądu 
drugiej instancji zażalenie na postanowienie tego Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej. 
Zażalenie to nie było podpisane. Na skutek tego pisma przewodniczący w Sądzie 
drugiej instancji zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2007 r. wezwał jej pełnomocnika do 
podpisania zażalenia w terminie siedmiu dni pod rygorem jego odrzucenia. W wyniku 
wezwania zażalenie uczestniczki zostało w dniu 7 września 2007 r. podpisane przez 
pełnomocnika adw. A. M. W ocenie Sądu Najwyższego, ponieważ brak formalny pisma 
procesowego został w terminie usunięty, a pismo zostało podpisane przez fachowego 
pełnomocnika, należy przyjąć, że zażalenie wniesione w dniu 2 sierpnia 2008 r. zostało 
wniesione skutecznie, zgodnie z wymaganiem przewidzianym w art. 871 § 1 k.p.c. 
Kwestia kształtowałaby się inaczej, gdyby zażalenie było przez uczestniczkę 
postępowania podpisane. Wówczas bowiem należałoby przyjąć, że zażalenie wniosła 
osoba pozbawiona w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolności postulacyjnej. 
Z tego zaś powodu podlegałoby ono odrzuceniu a limine, gdyż środek zaskarżenia 
dotknięty tego rodzaju wadliwością nie podlega sanacji przez uruchomienie 
odpowiedniego postępowania naprawczego. 
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w zażaleniu należy zważyć, 
co następuje. 
Zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał 
zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z 
uzasadnieniem stronie skarżącej. Doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, o którym 
mowa w art. 3985 § 1 k.p.c., rozumieć należy jako doręczenie dokonane stosownie do 
art. 387 § 3 k.p.c. Przepis ten zaś uzależnia dokonanie doręczenia od zgłoszenia przez 
stronę w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji orzeczenia wniosku 
zawierającego żądanie doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Tylko doręczenie 
prawidłowe, tj. zgodne z wymaganiami art. 387 § 3 k.p.c., skutkować może 

 
 
3 
rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że 
jeżeli strona nie zażądała skutecznie doręczenia jej orzeczenia z uzasadnieniem, termin 
do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczyna w ogóle biegu i tym samym wniesienie 
jej nie jest dopuszczalne. Pogląd ten jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie Sądu 
Najwyższego (por. post. SN z 14.09.2004 r., III CZ 74/04; post. Z 13.10.2005 r., I CZ 
111/05; post. SN z 29.09.2006 r., I CSK 304/06) i nie budzi żadnych wątpliwości. 
Przez skuteczne złożenie wniosku o uzasadnienie orzeczenia należy rozumieć 
zgłoszenie go przez stronę lub osobę uprawnioną do dokonywania za stronę czynności 
procesowych. Wniosek uczestniczki A. D. z dnia 19.02.2007 r., w którym wniosła o 
doręczenie „uczestniczkom” odpisu postanowienia z uzasadnieniem zawierał wniosek w 
imieniu obu uczestniczek postępowania. W tej sytuacji Sąd drugiej instancji był 
zobligowany, zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c., wezwać uczestniczkę postępowania A. D. do 
usunięcia braku formalnego pisma procesowego przez przedstawienie pełnomocnictwa 
procesowego do dokonywania czynności procesowych w imieniu drugiej uczestniczki 
postępowania – A. Z. Skarżąca mogła bowiem udzielić pełnomocnictwa drugiej z 
uczestniczek do złożenia tego wniosku w jej imieniu, gdyż nie zachodziła między nimi 
kolizja interesów. Uczestniczka A. Z. wskazuje wyraźnie na tę okoliczność w treści 
swojego zażalenia, podnosząc, że „prosiła” drugą z uczestniczek o złożenie wniosku o 
sporządzenie uzasadnienia także w jej imieniu. 
Podkreślić należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w ramach przepisów o 
postępowaniu nieprocesowym, w którym przepisy o współuczestnictwie nie mają 
zastosowania. Każdy z uczestników postępowania nieprocesowego działa więc 
wyłącznie we własnym imieniu, a podjęte przez niego czynności są skuteczne jedynie 
względem niego. Nie wyklucza to jednak, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu 
Najwyższego, 
możliwości 
udzielenia 
przez 
jednego 
ze 
współuczestników 
pełnomocnictwa procesowego w przypadku, gdy między nimi nie zachodzi kolizja 
interesów. 
Mimo wszystko odrzucenie skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania A. Z. 
było zasadne, lecz z innych względów niż wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego 
postanowienia. Wniesiona przez A. Z. skarga kasacyjna była niedopuszczalna jako 
przedwczesna, gdyż w stosunku do tej uczestniczki nie rozpoczął biegu dwumiesięczny 
termin, przewidziany w art. 3985 § 1 k.p.c., skoro Sąd drugiej instancji zaniechał 
wezwania uczestniczki A. D. do usunięcia braku formalnego wniosku o doręczenie 
odpisu postanowienia z uzasadnieniem Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu. 

 
 
4 
Jest jednak oczywiste, że w zaistniałej sytuacji procesowej konieczne jest 
przeprowadzenie przez Sąd Apelacyjny postępowania zmierzającego do usunięcia 
braku formalnego wniosku A. D. z dnia 19 lutego 2007 r. Dopóki postępowanie w tym 
zakresie nie zostanie przeprowadzone termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla 
uczestniczki A. Z. nie może rozpocząć biegu. 
W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki jako nieuzasadnione 
(art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).