I CZ 30/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego o nieobciążaniu uczestniczki kosztami postępowania apelacyjnego, uznając, że mimo błędnego uzasadnienia, orzeczenie ostatecznie odpowiada prawu.
Wnioskodawczyni H. M. złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które oddaliło apelację uczestniczki K. P. i jednocześnie nie obciążyło jej kosztami postępowania apelacyjnego, powołując się na art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że choć Sąd Okręgowy błędnie uzasadnił zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawie o dział spadku, to orzeczenie o kosztach ostatecznie odpowiada prawu, ponieważ w postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c., a Sąd Najwyższy nie dopatrzył się szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie § 2 lub § 3 tego artykułu.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni H. M. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 stycznia 2011 r., które oddaliło apelację uczestniczki K. P. i jednocześnie, na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążyło jej kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na szczególną sytuację materialną. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny, a jego zastosowanie może być przedmiotem kontroli sądu wyższej instancji, jednak zmiana orzeczenia w tym zakresie powinna być wyjątkowa. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że Sąd Okręgowy, stosując art. 102 k.p.c., przeoczył fakt, iż sprawa dotyczy działu spadku, w którym zasadą jest ponoszenie kosztów przez każdego uczestnika (art. 520 § 1 k.p.c.). Mimo błędnego uzasadnienia, Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone orzeczenie ostatecznie odpowiada prawu, ponieważ nie stwierdzono wystąpienia szczególnych i wyjątkowych okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 520 § 2 lub § 3 k.p.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd wyższej instancji może zmienić orzeczenie o kosztach, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach. W sprawie o dział spadku, gdzie obowiązuje zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika (art. 520 § 1 k.p.c.), zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga szczególnego uzasadnienia, którego zabrakło w tym przypadku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo błędnego uzasadnienia przez Sąd Okręgowy zastosowania art. 102 k.p.c. w sprawie o dział spadku, orzeczenie o kosztach ostatecznie odpowiada prawu, ponieważ nie stwierdzono wystąpienia szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
uczestniczka K. P. (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| H. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K. P. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| E. K. –T. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada, że w postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Uprawnienie sądu o charakterze czysto dyskrecjonalnym, stosowane w wyjątkowych sytuacjach.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od zasady ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika w szczególnych przypadkach.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od zasady ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika w szczególnych przypadkach.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W sprawie o dział spadku obowiązuje zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika (art. 520 § 1 k.p.c.). Zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga szczególnych okoliczności, które nie wystąpiły w tej sprawie. Mimo błędnego uzasadnienia, orzeczenie o kosztach ostatecznie odpowiada prawu.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 102 k.p.c. przez Sąd Okręgowy było prawidłowe ze względu na szczególną sytuację materialną skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 102 k.p.c., zastosowany przez Sąd Okręgowy w związku z art. 391 § 1 k.p.c., zawiera uprawnienie sądu o charakterze czysto dyskrecjonalnym. W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.). Można zatem przyjąć, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia ostatecznie odpowiada prawu.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący, sprawozdawca
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach o dział spadku oraz zasady ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zastosowania konkretnych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii kosztów postępowania w sprawach o dział spadku i interpretacji art. 102 k.p.c., co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Koszty w sprawach o dział spadku: Kiedy sąd może odstąpić od zasady?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 30/11 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku A. M., Z. M. i H. M. przy uczestnictwie K. P. i E. K. –T. o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2011 r., zażalenia wnioskodawczyni H. M. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 stycznia 2011 r., w części dotyczącej kosztów postępowania odwoławczego, oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki postępowania K. P. i jednocześnie orzekł o nieobciążaniu jej kosztami postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy wskazał, że zastosował art. 102 k.p.c., gdyż miał na względzie szczególną sytuację materialną skarżącej. W zażaleniu na to postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego wnioskodawczyni wniosła o zmianę tego rozstrzygnięcia przez obciążenie uczestniczki kosztami postępowania apelacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przepis art. 102 k.p.c., zastosowany przez Sąd Okręgowy w związku z art. 391 § 1 k.p.c., zawiera uprawnienie sądu o charakterze czysto dyskrecjonalnym. Wprawdzie kwestia trafności i zasadności skorzystania z tego uprawnienia, co do zasady, może być objęta kontrolą Sądu wyższego rzędu, niemniej jednak ewentualna zmiana zaskarżonego orzeczenia o kosztach powinna być jednak tylko wyjątkowa. Powołując się na art. 102 k.p.c., Sąd Okręgowy przeoczył jednak istotną okoliczność procesową, a mianowicie, że orzekał w sprawie o dział spadku. Należało więc uwzględnić przepisy zawarte w art. 520 w zw. z 391 § 1 k.p.c. W postępowaniu nieprocesowym zasadą zaś jest, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.). Można zatem przyjąć, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia ostatecznie odpowiada prawu, zwłaszcza że Sąd Najwyższy nie dopatrzył się w okolicznościach sprawy sytuacji szczególnej i wyjątkowej, wymagającej zastosowania art. 520 § 2 lub § 3 k.p.c. Skoro tak, to należało orzec, jak w sentencji (art. 385 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 i art. 397 § 2 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI