I CZ 27/09

Sąd Najwyższy2009-06-05
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaart. 403 k.p.c.środek dowodowyprawomocnośćrozgraniczenie nieruchomościSąd Najwyższyzażalenie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawców na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że opinia geodety powstała po uprawomocnieniu się orzeczenia nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Wnioskodawcy domagali się wznowienia postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, powołując się na opinię geodety z 2008 r., która miała wykazać, że sporne rozgraniczenie oparto na nieistniejących podstawach. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że opinia ta, powstała po uprawomocnieniu się orzeczenia, nie spełnia wymogów art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że środek dowodowy lub okoliczność faktyczna stanowiąca podstawę wznowienia musi istnieć przed wydaniem prawomocnego orzeczenia.

Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, która została zakończona prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 lipca 2004 r. Wnioskodawcy F.C. i B.C. wnieśli o wznowienie, powołując się na opinię uprawnionego geodety z 28 listopada 2008 r., z której miało wynikać, że sporne rozgraniczenie oparto na nieistniejących podstawach. Jako podstawę wznowienia wskazali art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r. odrzucił skargę, argumentując, że środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy wznowienia, a strona miała możliwość powołania takiego dowodu w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie wnioskodawców, oddalił je, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono, że dla dopuszczalności skargi o wznowienie nie wystarcza wskazanie późniejszego wykrycia okoliczności lub środków dowodowych; należy wykazać, że istniały one przed wydaniem prawomocnego wyroku. Opinia geodety, która powstała po uprawomocnieniu się orzeczenia, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę z dnia 21 lutego 1969 r. (III PZP 63/68) i postanowienie z dnia 16 maja 2008 r. (III CZ 20/08). Stwierdzono, że przekonanie skarżących o możliwości zwalczania ustaleń faktycznych i oceny prawnej na podstawie dowodu powstałego po prawomocnym orzeczeniu świadczy o niezrozumieniu instytucji wznowienia postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opinia geodety sporządzona po uprawomocnieniu się orzeczenia nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dla wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. konieczne jest wykazanie, że okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniały przed wydaniem prawomocnego wyroku. Środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się orzeczenia nie spełnia tego wymogu, nawet jeśli ujawnia wadliwość wcześniejszych ustaleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania

Strony

NazwaTypRola
F.C.osoba_fizycznawnioskodawca
B.C.osoba_fizycznawnioskodawca
E.O.osoba_fizycznauczestnik
T.O.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania wymaga, aby okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniały przed wydaniem prawomocnego orzeczenia i były nieznane stronie lub niemożliwe do powołania w poprzednim postępowaniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia geodety powstała po uprawomocnieniu się orzeczenia nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Strona miała obiektywną możliwość powołania dowodu z opinii geodety w postępowaniu zakończonym prawomocnie.

Odrzucone argumenty

Powołanie się na opinię geodety z 2008 r. jako podstawę wznowienia postępowania. Argument, że późniejsze wykrycie środka dowodowego, który istniał wcześniej, może uzasadniać wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła walor nowości, o jakim mowa w art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy takich okoliczności faktycznych, które istniały już przed wydaniem wyroku, a o których strona nie wiedziała, albo nawet wiedziała, ale nie mogła powołać mającego je wykazać środka dowodowego nie dlatego, że wówczas nie istniał, lecz dlatego, że jego istnienie wykryła później

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności dotyczących dowodów powstałych po uprawomocnieniu się orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której środek dowodowy (opinia geodety) powstał po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe ograniczenia instytucji wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, że nawet nowe dowody nie zawsze otwierają drogę do ponownego rozpoznania sprawy.

Nowy dowód po wyroku? Nie zawsze oznacza wznowienie postępowania!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 27/09 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie ze skargi F.C. i B.C. o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku F.C. i B.C. przy uczestnictwie E.O. i T.O. o rozgraniczenie, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt [...], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 czerwca 2009 r., zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r. Sąd Okręgowy w R. odrzucił skargę wnioskodawców F.C. i B.C. o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości w zakresie, w jakim postępowanie to zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 lipca 2004 r. oddalającym apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 4 lutego 2004 r. Wnioskodawcy, powołując się na opinię uprawnionego geodety inż. Z. z dnia 28 listopada 2008 r., z której to opinii wynikać miałoby, że sporne rozgraniczenie oparto na nieistniejących podstawach, wnieśli o uchylenie zaskarżonych orzeczeń obu instancji sądowych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Jako podstawę wznowienia wskazali art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy, powołując się na wypowiedzi judykatury, podniósł, że środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., a niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła. Mając to na uwadze Sąd Okręgowy stwierdził, że powołany w skardze jako podstawa wznowienia dowód z opinii geodety nie może stanowić ustawowej podstawy wznowienia o jakiej mowa w art. 403 § 2 k.p.c. skoro istniała obiektywna możliwość powołania przez wnioskodawców takiego dowodu już w postępowaniu, które zostało prawomocnie zakończone. W zażaleniu wnioskodawcy wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R. oraz zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawców kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Wbrew podnoszonym zarzutom, dla uznania dopuszczalności skargi nie wystarcza wskazanie jako podstawy wznowienia 3 późniejszego wykrycia okoliczności lub środków dowodowych, należy ponadto wykazać, że są to okoliczności lub środki dowodowe istniejące przed wydaniem prawomocnego wyroku. Walor nowości, o jakim mowa w art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy takich okoliczności faktycznych, które istniały już przed wydaniem wyroku, a o których strona nie wiedziała, albo nawet wiedziała, ale nie mogła powołać mającego je wykazać środka dowodowego nie dlatego, że wówczas nie istniał, lecz dlatego, że jego istnienie wykryła później. Zarówno podnoszona obecnie okoliczność faktyczna jak i środek dowodowy musiały istnieć jeszcze przed wydaniem zaskarżonego skargą o wznowienie wyroku, bowiem tylko wtedy mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący wskazywała jako wykryty później środek dowodowy opinię uprawnionego geodety, z której wynika, że orzeczenie zaskarżone skargą wydane zostało na podstawie błędnych przesłanek, a dokonane ustalenia faktyczne są wadliwe. Wyjaśniano wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. (por. m.in. uchwałę z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNC 1969, nr 12, poz. 208, postanowienie z dnia 16 maja 2008 r., III CZ 20/08, niepubl.). Sformułowanie zatem podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisowi art. 403 § 2 k.p.c. nie oznacza jeszcze oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że przytoczona podstawa nie występuje (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, niepubl.). Przekonanie skarżących, że powołując się na powstały po wydaniu prawomocnego orzeczenia środek dowodowy można zwalczać dokonane ustalenia faktyczne i polemizować z wyrażoną w tym orzeczeniu oceną prawną nie zostało poparte jakimkolwiek wywodem jurydycznym i świadczy raczej o niezrozumieniu instytucji wznowienia postępowania. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę