I Cz 264/13

Sąd Okręgowy w ElbląguElbląg2013-05-28
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościnastępstwo prawnedziedziczeniepostępowanie egzekucyjnebankowy tytuł egzekucyjnyśmierć dłużnikaumorzenie postępowania

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, nadając klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko następcom prawnym zmarłego dłużnika, po umorzeniu wcześniejszego postępowania egzekucyjnego.

Sąd Rejonowy oddalił wniosek banku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko następcom prawnym zmarłego dłużnika, uznając, że wystarczy tytuł wydany przeciwko zmarłemu. Sąd Okręgowy zmienił to postanowienie, uwzględniając zażalenie banku. Stwierdzono, że skoro pierwotne postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, konieczne jest uzyskanie klauzuli wykonalności przeciwko następcom prawnym, co bank wykazał dokumentem urzędowym.

Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał sprawę z wniosku Banku (...) S.A. w W. przeciwko dłużnikom W. B. i A. B. o nadanie klauzuli wykonalności. Sąd Rejonowy w Ostródzie wcześniej oddalił wniosek, argumentując, że w przypadku śmierci dłużnika po wszczęciu egzekucji, wystarczy tytuł wydany przeciwko zmarłemu, a postępowanie egzekucyjne powinno być podjęte z udziałem spadkobierców. Bank złożył zażalenie, wskazując, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, a nie tylko zawieszone, co wymaga uzyskania nowego tytułu wykonawczego przeciwko następcom prawnym. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Wskazał, że pierwotny dłużnik, Ł. B., zmarł po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, które następnie zostało umorzone. W tej sytuacji, aby wyegzekwować wierzytelność, bank musiał wystąpić z nowym wnioskiem egzekucyjnym przeciwko następcom prawnym (W. B. i A. B.), co zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. wymaga nadania klauzuli wykonalności przeciwko nim, po wykazaniu następstwa prawnego dokumentem urzędowym. Bank przedłożył postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, co było wystarczające. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, nadał klauzulę wykonalności i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli pierwotne postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, a wierzyciel zamierza wszcząć nowe postępowanie przeciwko następcom prawnym zmarłego dłużnika, konieczne jest uzyskanie klauzuli wykonalności przeciwko tym następcom.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko zmarłemu dłużnikowi powoduje, iż do wszczęcia nowego postępowania przeciwko jego następcom prawnym niezbędne jest posiadanie tytułu wykonawczego przeciwko nim, zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. Odmienna sytuacja ma miejsce, gdy postępowanie jest jedynie zawieszone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

wierzyciel (Bank (...) Spółka Akcyjna w W.)

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) Spółka Akcyjna w W.spółkawierzyciel
W. B.osoba_fizycznadłużnik
A. B.osoba_fizycznadłużnik
Ł. B.osoba_fizycznadłużnik (zmarły)

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 819 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W razie śmierci dłużnika po wszczęciu egzekucji, zawieszone postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny podejmuje z udziałem spadkobiercy dłużnika, po udowodnieniu tego jego przymiotu prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W razie uwzględnienia zażalenia sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżone postanowienie.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu apelacyjnym stosuje się odpowiednio do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do czynności procesowych stosuje się przepisy właściwe dla danego rodzaju postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W przedmiocie kosztów sąd orzeka według zasad wynikających z przepisów o postępowaniu w pierwszej instancji.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.

k.p.c. art. 244 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.

k.p.c. art. 823

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadkach wskazanych w ustawie, w tym gdy wierzyciel nie działał przez 6 miesięcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie pierwotnego postępowania egzekucyjnego wymaga uzyskania klauzuli wykonalności przeciwko następcom prawnym. Następstwo prawne zostało wykazane dokumentem urzędowym (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku). Bankowy tytuł egzekucyjny spełnia wymogi formalne.

Odrzucone argumenty

Wystarczające jest posiadanie tytułu wydanego przeciwko zmarłemu dłużnikowi, a postępowanie egzekucyjne powinno być podjęte z udziałem spadkobierców (argument Sądu Rejonowego).

Godne uwagi sformułowania

skoro postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi zostało zakończone. Oczywistym jest, że wraz wnioskiem egzekucyjnym będzie musiał przedłożyć tytuł wykonawczy przeciwko zobowiązanym w związku z przejściem obowiązku, będącym skutkiem dziedziczenia.

Skład orzekający

Teresa Zawistowska

przewodniczący

Krzysztof Nowaczyński

sędzia

Dorota Zientara

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Sytuacje, w których postępowanie egzekucyjne zostało umorzone po śmierci dłużnika i konieczne jest wszczęcie nowego postępowania przeciwko jego następcom prawnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie tylko jego zawieszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą nadawania klauzuli wykonalności po umorzeniu postępowania egzekucyjnego w przypadku śmierci dłużnika, co jest praktycznie ważne dla prawników zajmujących się egzekucją.

Umorzone postępowanie egzekucyjne po śmierci dłużnika? Bank musi uzyskać nowy tytuł wykonawczy przeciwko spadkobiercom!

Dane finansowe

koszty postępowania klauzulowego: 84 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 90 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Cz 264/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSO Teresa Zawistowska Sędziowie: SO Krzysztof Nowaczyński SO Dorota Zientara /spr./ po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko dłużnikom W. B. i A. B. o nadanie klauzuli wykonalności na skutek zażalenia wierzyciela od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 18 kwietnia 2013r. sygn. akt I Co 681/13 postanawia : 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z dnia 9 kwietnia 2010 r. nr (...) , wystawionemu przez Bank (...) Spółkę Akcyjną w W. , zaopatrzonemu w klauzulę wykonalności przeciwko dłużnikowi Ł. B. postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 12 maja 2010 r. wydanym w sprawie I Co (...) nadać klauzulę wykonalności przeciwko następcom prawnym dłużnika - W. B. i A. B. oraz zasądzić solidarnie od dłużników W. B. i A. B. na rzecz wierzyciela Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 84 zł (osiemdziesiąt cztery złote) tytułem kosztów postępowania klauzulowego; 2. zasądzić od dłużników W. B. i A. B. solidarnie na rzecz wierzyciela Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Ostródzie oddalił wniosek wierzyciela Banku (...) S. A. w W. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z dnia 9 kwietnia 2010 r. nr (...) przeciwko spadkobiercom dłużnika - W. B. i A. B. . W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności opisanemu wyżej bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko następcom prawnym dłużnika. W ocenie Sądu pierwszej instancji, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, ponieważ przeciwko dłużnikowi wszczęto postępowanie egzekucyjne. W takiej sytuacji organ egzekucyjny zawiesza postępowanie, a następnie podejmuje je z udziałem spadkobierców zmarłego dłużnika; do kontynuacji postępowania wystarczający jest tytuł wydany przeciwko zmarłemu. Od tego orzeczenia zażalenie wywiódł wierzyciel domagając się w istocie rzeczy jego zmiany i nadania klauzuli wykonalności przedłożonemu tytułowi przeciwko następcom prawnym dłużnika oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że z dokumentów dołączonych do wniosku nie wynika, by postępowanie egzekucyjne było zawieszone. Podkreślono, że postępowanie takie faktycznie toczyło się, jednakże zostało umorzone. W konsekwencji wierzyciel zmuszony jest do wystąpienia z nowym wnioskiem egzekucyjnym, a skoro tak, to musi legitymować się tytułem wykonawczym przeciwko spadkobiercom. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie wierzyciela zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością bezsporną jest, że Ł. B. był dłużnikiem Banku (...) S. A. w W. . W dniu 9 kwietnia 2010 r. wierzyciel wystawił przeciwko dłużnikowi bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) . Tytuł ten został zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie I Co (...) Na podstawie tego tytułu, na wniosek wierzyciela, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ostródzie wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko Ł. B. . W dniu 11 września 2010 r. dłużnik zmarł. Postanowieniem z dnia 11 października 2010 r. Komornik zawiesił postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy w Ostródzie stwierdził, że spadek po Ł. B. na podstawie ustawy nabyli jego rodzice - W. B. i A. B. , każde z nich w ½ części. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r. Komornik postanowił zwrócić wierzycielowi tytuł wykonawczy i zakończyć postępowanie egzekucyjne wskazując, że postępowanie to umorzyło się z mocy prawa na podstawie art. 823 kpc . Uwzględniając przytoczone wyżej okoliczności faktyczne zauważyć należy, że nosząc się z zamiarem wyegzekwowania wierzytelności objętej bankowym tytułem egzekucyjnym nr (...) , wystawionym w dniu 9 kwietnia 2010 r., wnioskodawca zmuszony będzie wszcząć kolejne postępowanie egzekucyjne, tym razem przeciwko następcom prawnym Ł. B. . Oczywistym jest, że wraz wnioskiem egzekucyjnym będzie musiał przedłożyć tytuł wykonawczy przeciwko zobowiązanym w związku z przejściem obowiązku, będącym skutkiem dziedziczenia. Zgodnie z art. 788 § 1 kpc , jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Zgodnie z utrwalonym poglądem, przywołanym także przez Sąd pierwszej instancji, zmiany stron zaistniałe po wszczęciu egzekucji nie powodują potrzeby uwidocznienia ich w klauzuli wykonalności. Wobec organu egzekucyjnego wystarczy tylko wykazać, że nastąpiło przejście prawa lub obowiązku (tak Sąd najwyższy w orzeczeniu z dnia 30 stycznia 1975 r., II CZ 5/75, OSPiKA 1976, nr 2, poz. 37; oraz E. Wengerek: Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz , Warszawa 1972, s. 149). W szczególności, w razie śmierci dłużnika po wszczęciu egzekucji, nie jest wymagane nadanie klauzuli wykonalności przeciwko jego spadkobiercy. W takim wypadku, zgodnie z dyspozycją art. 819 § 1 k.p.c. , zawieszone postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny podejmuje z udziałem spadkobiercy dłużnika, tj. po udowodnieniu tego jego przymiotu prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 1975 r., I CZ 98/75, OSNCP 1976, nr 6, poz. 142). W warunkach niniejszej sprawy pogląd ten nie ma zastosowania, skoro postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi zostało zakończone. Oceniając zasadność wniosku o nadanie klauzuli wykonalności sąd nie bada w zasadzie przesłanek merytorycznych, a tylko to, czy nabywca jest następcą prawnym i czy nabycie nastąpiło już po powstaniu tytułu egzekucyjnego. Przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym urzędowo poświadczonym. Stosownie do postanowień art. 244 § 1 k.p.c. , dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Wierzyciel przedłożył odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 21 listopada 2012 r., z którego wynika następstwo prawne W. B. i A. B. , będące konsekwencją dziedziczenia po Ł. B. . Dołączony do wniosku tytuł wykonawczy w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 9 kwietnia 2010 r. nr (...) , zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie I Co (...) , spełnia wszystkie wymagania formalne, stawiane tytułom egzekucyjnym przez obowiązujące przepisy. W konsekwencji wniosek wierzyciela zasługiwał na uwzględnienie. Równocześnie, wobec uwzględnienia wniosku, należało zasądzić na rzecz wierzyciela zwrot poniesionych przez niego kosztów postępowania klauzulowego w kwocie 84 zł (50 zł opłata od wniosku, 34 zł - koszty pełnomocnictw). Uznając zatem argumenty zażalenia za usprawiedliwione, na podstawie art. 386 § 1 w zw. z art. 397 § 2 i art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto na mocy art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. (pkt 2 sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI