I CZ 26/13

Sygn. akt I CZ 26/13 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 8 maja 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Anna Owczarek (przewodniczący) 
SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) 
SSN Agnieszka Piotrowska 
 
 
w sprawie z wniosku G. N. 
przy uczestnictwie B. B. 
o wpis do księgi wieczystej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2013 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania  
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 7 grudnia 2012 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w W., w wyniku 
apelacji wnioskodawczyni uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 22 
czerwca 2012 r. i przekazał do ponownego rozpoznania sprawę z wniosku G. N. z 
udziałem B. B. o wpis B. B. jako współwłaścicielki nieruchomości objętej księgą 
wieczystą nr  272872/2 w udziale wynoszącym 22240/65900. Przyczyną uchylenia 
orzeczenia Sądu pierwszej instancji z powołaniem się na art. 386 § 4 k.p.c. było 
przyznanie racji skarżącej wnioskodawczyni, że Sąd błędnie przyjął, iż zgłosiła ona 
wniosek o wpis w sposób alternatywny.  
W zażaleniu uczestniczka nie wskazała żadnego przepisu, którego 
naruszenie zostałoby zarzucone przez zaskarżone postanowienie. Jako podstawę 
zażalenia wskazała art. 3941 § 11 k.p.c. Z uzasadnienia zażalenia można wnosić, 
że uczestniczce reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika chodzi 
o przekroczenie kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 6268 § 2 
k.p.c.) i ustalanie wysokości udziałów, które mają zostać wpisane na rzecz danej 
osoby. Z tych względów oddalenie przez Sąd pierwszej instancji na podstawie 
art. 6269 k.p.c. alternatywnie i niejednolicie sformułowanego wniosku przez G. N. 
było prawidłowe i, zdaniem uczestniczki, zabezpieczające przed dokonaniem wpisu 
nie 
odzwierciedlającego 
rzeczywistego 
stanu 
prawnego 
nieruchomości. 
Uczestniczka wniosła o utrzymanie w mocy postanowienia Sądu pierwszej instancji. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie podlega oddaleniu. 
Podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia był art. 386 § 4 k.p.c. 
W zażaleniu należało zatem stwierdzić, skoro skarżąca jako jego podstawę 
wskazała art. 3941 § 11 k.p.c., że Sąd drugiej instancji naruszył art. 386 § 4 k.p.c., 
gdyż powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie przekazywać ją 
do  ponownego rozpoznania. W miejsce tego uczestniczka podniosła zarzuty 
merytoryczne wobec niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia i zdaje się oczekiwać ich 
rozpoznania przez Sąd Najwyższy, tak jakby stanowił trzecią instancję sądową. 
Jednakże obowiązujący od dnia 3 maja 2012 r. nowy przepis wprowadzony 
do kodeksu postępowania cywilnego - art. 3941 § 11, uprawniający do wniesienia 

 
3 
zażalenia do Sądu Najwyższego na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok 
sądu pierwszej instancji (odpowiednio dotyczy to postanowienia dotyczącego istoty 
sprawy wydanego w postępowaniu nieprocesowym) i przekazujący sprawę temu 
sądowi do ponownego rozpoznania, dotyczy jedynie odwołania się od samego 
uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, zamiast rozpoznania sprawy 
przez  sąd drugiej instancji. Istotą badania sprawy przez Sąd Najwyższy jest 
występowanie podstaw procesowych do wydania przez sąd drugiej instancji 
w danym wypadku wyroku kasatoryjnego, a nie wyroku reformatoryjnego. 
Zażalenie jako środek zaskarżenia o charakterze procesowym nie może 
prowadzić  do zastąpienia skargi kasacyjnej, zwłaszcza w przypadkach, gdy ona 
nie przysługuje. Należy więc to zażalenie rozumieć wąsko, mając na 
uwadze  ograniczoną 
funkcję 
i 
charakter 
tego 
środka 
zaskarżenia 
w  pozostawionym co do istoty systemie środków zaskarżenia w polskim procesie 
cywilnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2013 r., IV CZ 
170/12 oraz z dnia 13 marca 2013 r., IV CZ 15/13). Z tych względów, rozpoznając 
zażalenie wniesione w trybie art. 3941 § 11 k.p.c., musi się abstrahować od 
argumentów dotyczących istoty sprawy, nawet jeśli byłyby trafne, a należy się 
skupić na okolicznościach zawartych w uzasadnieniu tego zażalenia, mających 
przekonać Sąd Najwyższy do wystąpienia naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. 
Tylko  spełnienie lub niespełnienie przesłanek określonych w tym przepisie 
ma  znaczenie 
w 
postępowaniu 
wywołanym 
wniesionym 
zażaleniem 
(por.  postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2012, IV CZ 147/12 
i z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12).  
Ze względu na to, że uczestniczka w ogóle nie odniosła się do zasadności 
przesłanek z art. 386 § 4 k.p.c., a uzasadnienie zażalenia dotyczy meritum 
rozpoznawanej sprawy, należało uznać, że zażalenie wniesione na podstawie art. 
3941 § 11 k.p.c. wymaga oddalenia z powołaniem się na art. 39814 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c.