I CZ 26/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki na postanowienie sądu okręgowego uchylające postanowienie sądu rejonowego i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że zażalenie w trybie art. 3941 § 11 k.p.c. nie może zastępować skargi kasacyjnej i nie służy do merytorycznego rozpoznawania sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie sądu okręgowego, które uchyliło postanowienie sądu rejonowego i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Uczestniczka zarzucała sądowi okręgowemu przekroczenie kognicji w postępowaniu wieczystoksięgowym. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że środek ten, wprowadzony nowelizacją k.p.c., służy jedynie do zaskarżenia uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nie do merytorycznego rozpoznawania istoty sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania, B. B., na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 grudnia 2012 r., które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 22 czerwca 2012 r. i przekazało sprawę z wniosku G. N. o wpis do księgi wieczystej do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie przyjął, iż wniosek o wpis został zgłoszony w sposób alternatywny. Uczestniczka w zażaleniu, powołując się na art. 3941 § 11 k.p.c., zarzucała sądowi okręgowemu przekroczenie kognicji w postępowaniu wieczystoksięgowym i ustalanie wysokości udziałów. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że przepis art. 3941 § 11 k.p.c. pozwala na zaskarżenie jedynie uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nie na merytoryczne rozpoznawanie istoty sprawy przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy zaznaczył, że zażalenie w tym trybie ma charakter procesowy i nie może zastępować skargi kasacyjnej. Ponieważ uzasadnienie zażalenia dotyczyło meritum sprawy, a nie zasadności przesłanek z art. 386 § 4 k.p.c., Sąd Najwyższy uznał je za bezzasadne i oddalił na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie w trybie art. 3941 § 11 k.p.c. ma charakter procesowy i służy jedynie ocenie prawidłowości uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nie merytorycznemu rozpoznaniu istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 3941 § 11 k.p.c. wprowadza ograniczoną możliwość zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania. Celem tego środka jest kontrola procesowa, a nie zastąpienie skargi kasacyjnej czy merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Sąd Najwyższy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. B. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 3941 § § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia wniesienie zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy interpretuje ten przepis jako środek o charakterze procesowym, ograniczony do kontroli uchylenia, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania. W zażaleniu należało ocenić, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował ten przepis.
k.p.c. art. 6268 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym.
k.p.c. art. 6269
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia wniosku w postępowaniu wieczystoksięgowym.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
W związku z art. 3941 § 3 k.p.c. stanowi podstawę do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W związku z art. 39814 stanowi podstawę do oddalenia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie w trybie art. 3941 § 11 k.p.c. nie służy merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Uczestniczka nie wykazała naruszenia art. 386 § 4 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy przekroczył kognicję w postępowaniu wieczystoksięgowym. Sąd Okręgowy błędnie uchylił postanowienie Sądu Rejonowego.
Godne uwagi sformułowania
Zażalenie jako środek zaskarżenia o charakterze procesowym nie może prowadzić do zastąpienia skargi kasacyjnej, zwłaszcza w przypadkach, gdy ona nie przysługuje. Istotą badania sprawy przez Sąd Najwyższy jest występowanie podstaw procesowych do wydania przez sąd drugiej instancji w danym wypadku wyroku kasatoryjnego, a nie wyroku reformatoryjnego. Należy więc to zażalenie rozumieć wąsko, mając na uwadze ograniczoną funkcję i charakter tego środka zaskarżenia w pozostawionym co do istoty systemie środków zaskarżenia w polskim procesie cywilnym.
Skład orzekający
Anna Owczarek
przewodniczący
Wojciech Katner
sprawozdawca
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu i funkcji zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania (art. 3941 § 11 k.p.c.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu zaskarżenia wprowadzonego nowelizacją k.p.c. i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii postępowania wieczystoksięgowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kognicji Sądu Najwyższego w specyficznym trybie zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.
“Sąd Najwyższy: Zażalenie do SN nie zastąpi skargi kasacyjnej – kluczowa interpretacja procedury.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 26/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku G. N. przy uczestnictwie B. B. o wpis do księgi wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2013 r., zażalenia uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 grudnia 2012 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w W., w wyniku apelacji wnioskodawczyni uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 22 czerwca 2012 r. i przekazał do ponownego rozpoznania sprawę z wniosku G. N. z udziałem B. B. o wpis B. B. jako współwłaścicielki nieruchomości objętej księgą wieczystą nr 272872/2 w udziale wynoszącym 22240/65900. Przyczyną uchylenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji z powołaniem się na art. 386 § 4 k.p.c. było przyznanie racji skarżącej wnioskodawczyni, że Sąd błędnie przyjął, iż zgłosiła ona wniosek o wpis w sposób alternatywny. W zażaleniu uczestniczka nie wskazała żadnego przepisu, którego naruszenie zostałoby zarzucone przez zaskarżone postanowienie. Jako podstawę zażalenia wskazała art. 3941 § 11 k.p.c. Z uzasadnienia zażalenia można wnosić, że uczestniczce reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika chodzi o przekroczenie kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 6268 § 2 k.p.c.) i ustalanie wysokości udziałów, które mają zostać wpisane na rzecz danej osoby. Z tych względów oddalenie przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 6269 k.p.c. alternatywnie i niejednolicie sformułowanego wniosku przez G. N. było prawidłowe i, zdaniem uczestniczki, zabezpieczające przed dokonaniem wpisu nie odzwierciedlającego rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości. Uczestniczka wniosła o utrzymanie w mocy postanowienia Sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia był art. 386 § 4 k.p.c. W zażaleniu należało zatem stwierdzić, skoro skarżąca jako jego podstawę wskazała art. 3941 § 11 k.p.c., że Sąd drugiej instancji naruszył art. 386 § 4 k.p.c., gdyż powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie przekazywać ją do ponownego rozpoznania. W miejsce tego uczestniczka podniosła zarzuty merytoryczne wobec niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia i zdaje się oczekiwać ich rozpoznania przez Sąd Najwyższy, tak jakby stanowił trzecią instancję sądową. Jednakże obowiązujący od dnia 3 maja 2012 r. nowy przepis wprowadzony do kodeksu postępowania cywilnego - art. 3941 § 11 , uprawniający do wniesienia 3 zażalenia do Sądu Najwyższego na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji (odpowiednio dotyczy to postanowienia dotyczącego istoty sprawy wydanego w postępowaniu nieprocesowym) i przekazujący sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania, dotyczy jedynie odwołania się od samego uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, zamiast rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji. Istotą badania sprawy przez Sąd Najwyższy jest występowanie podstaw procesowych do wydania przez sąd drugiej instancji w danym wypadku wyroku kasatoryjnego, a nie wyroku reformatoryjnego. Zażalenie jako środek zaskarżenia o charakterze procesowym nie może prowadzić do zastąpienia skargi kasacyjnej, zwłaszcza w przypadkach, gdy ona nie przysługuje. Należy więc to zażalenie rozumieć wąsko, mając na uwadze ograniczoną funkcję i charakter tego środka zaskarżenia w pozostawionym co do istoty systemie środków zaskarżenia w polskim procesie cywilnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2013 r., IV CZ 170/12 oraz z dnia 13 marca 2013 r., IV CZ 15/13). Z tych względów, rozpoznając zażalenie wniesione w trybie art. 3941 § 11 k.p.c., musi się abstrahować od argumentów dotyczących istoty sprawy, nawet jeśli byłyby trafne, a należy się skupić na okolicznościach zawartych w uzasadnieniu tego zażalenia, mających przekonać Sąd Najwyższy do wystąpienia naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. Tylko spełnienie lub niespełnienie przesłanek określonych w tym przepisie ma znaczenie w postępowaniu wywołanym wniesionym zażaleniem (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2012, IV CZ 147/12 i z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12). Ze względu na to, że uczestniczka w ogóle nie odniosła się do zasadności przesłanek z art. 386 § 4 k.p.c., a uzasadnienie zażalenia dotyczy meritum rozpoznawanej sprawy, należało uznać, że zażalenie wniesione na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. wymaga oddalenia z powołaniem się na art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI