Ts 264/07

Trybunał Konstytucyjny2009-03-03
SAOSinnepostępowanie cywilneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnakodeks postępowania cywilnegopełnomocnikopłata sądowaprawo do sąduzbędność orzekaniaTrybunał Konstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej art. 1302 § 3 k.p.c., uznając sprawę za zbędną do orzekania ze względu na wcześniejszy wyrok w podobnej sprawie.

Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa „Dążność” wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 1302 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją. Zarzucono, że przepis ten, dotyczący odrzucenia apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty, narusza prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy strony są reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, uznając sprawę za zbędną do orzekania, ponieważ kwestia zgodności tego przepisu z Konstytucją była już rozstrzygnięta w wyroku z 17 listopada 2008 r. (SK 33/07).

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową „Dążność” w sprawie zgodności art. 1302 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego z przepisami Konstytucji RP. Skarżąca zarzuciła, że restrykcyjna wykładnia tego przepisu, prowadząca do odrzucenia apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty od środka zaskarżenia, narusza prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Podkreślono, że zróżnicowanie sytuacji prawnej stron w zależności od reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika jest nieuzasadnione. Sprawa wynikała z postanowienia Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I CZ 25/07), który oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie o odrzuceniu jej apelacji od wyroku Sądu Okręgowego. Podstawą odrzucenia apelacji było nieuiszczenie przez pełnomocnika skarżącej opłaty od środka zaskarżenia w pełnej wysokości. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania jej dalszego biegu. Uzasadniono to zbędnością orzekania, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Trybunał wskazał, że zarzuty podniesione w skardze były już przedmiotem oceny w wyroku z 17 listopada 2008 r. (SK 33/07), w którym stwierdzono zgodność art. 1302 § 3 k.p.c. z Konstytucją. W tamtym wyroku Trybunał uznał, że rygoryzm przewidziany dla pism procesowych wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników nie jest nadmierny, ponieważ zakłada się, że pełnomocnicy ci działają fachowo i z należytą starannością. W związku z tym ponowna ocena tego przepisu była zbędna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis jest zgodny z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że rygoryzm przewidziany dla pism procesowych wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, w tym odrzucenie apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty, nie jest nadmierny. Zakłada się, że profesjonalny pełnomocnik działa fachowo i z należytą starannością, a jego błędy nie powinny prowadzić do naruszenia prawa strony do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa „Dążność”spółkaskarżąca

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje skutki nieuiszczenia opłaty od środka zaskarżenia, w tym odrzucenie apelacji. Trybunał uznał, że jego stosowanie wobec profesjonalnych pełnomocników jest zgodne z Konstytucją.

Pomocnicze

u.TK art. 39 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej ze względu na zbędność orzekania.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie praw i wolności konstytucyjnych tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Konstytucja art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa i zakaz dyskryminacji.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń i rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji.

Konstytucja art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Postępowanie sądowe jest dwuinstancyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zbędność orzekania ze względu na wcześniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w podobnej sprawie. Profesjonalny pełnomocnik powinien działać z należytą starannością, a jego błędy nie uzasadniają naruszenia prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Zaskarżony przepis narusza prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Zróżnicowanie sytuacji prawnej stron w zależności od reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika jest nieuzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

zbędność orzekania Nie można natomiast mówić o nadmiernym rygoryzmie, jeżeli strona postępowania zastąpiona jest w postępowaniu przed sądem powszechnym przez adwokata, radcę prawnego czy rzecznika patentowego. Z samej bowiem istoty zastępstwa procesowego wypełnianego przez profesjonalnego pełnomocnika wynika uprawnione założenie, że pełnomocnik ten będzie działał fachowo, zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą oraz należytą starannością.

Skład orzekający

Maria Gintowt-Jankowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zbędności orzekania w sprawach, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbędności orzekania w postępowaniu przed TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do sądu i roli profesjonalnych pełnomocników, co jest istotne dla prawników procesowych. Jednakże, ze względu na formalną podstawę odmowy orzekania, nie jest to przypadek o szerokim zainteresowaniu.

Czy błąd pełnomocnika może pozbawić Cię prawa do sądu? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
381/5/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 3 marca 2009 r. Sygn. akt Ts 264/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Maria Gintowt-Jankowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej „Dążność” w sprawie zgodności: art. 1302 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej zarzucono, że art. 1302 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącej restrykcyjna wykładnia zaskarżonego przepisu narusza prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Wykładnia nie bierze pod uwagę wysokości nieopłaconej kwoty od środka zaskarżenia. Zróżnicowanie sytuacji prawnej stron wnoszących środek odwoławczy w zależności od ich reprezentowania przez adwokata lub radcę prawnego, w sytuacji, gdy strony nie mają wpływu na spełnienie przesłanek koniecznych dla wniesienia pisma procesowego, jest nieuzasadnione. Skarga konstytucyjna została wniesiona na podstawie następującego stanu faktycznego. Postanowieniem z 27 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I CZ 25/07) Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2006 r. (sygn. akt VI A Ca 653/06). Postanowieniem tym została odrzucona apelacja skarżącej od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa Praga z 2 marca 2006 r. (sygn. akt III C 236/05). Podstawą odrzucenia apelacji było nieuiszczenie przez pełnomocnika opłaty od środka zaskarżenia w pełnej wysokości. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Podstawą odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w niniejszej sprawie jest zbędność orzekania, o której mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.). Ze zbędnością orzekania mamy do czynienia w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny we wcześniejszym orzeczeniu dokonał oceny zarzutów skargi konstytucyjnej i stwierdził zgodność przepisów zaskarżonego aktu normatywnego ze wskazanymi wzorcami kontroli. Zaskarżony przepis był już przedmiotem kontroli w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. Trybunał w wyroku z 17 listopada 2008 r. (SK 33/07, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 154) stwierdził, że art. 1302 § 3 k.p.c. jest zgodny z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji. We wskazanym wyroku Trybunał Konstytucyjny, odwołując się do poglądów wyrażonych we wcześniejszych orzeczeniach, wskazał m.in.: „Nie można natomiast mówić o nadmiernym rygoryzmie, jeżeli strona postępowania zastąpiona jest w postępowaniu przed sądem powszechnym przez adwokata, radcę prawnego czy rzecznika patentowego. Z samej bowiem istoty zastępstwa procesowego wypełnianego przez profesjonalnego pełnomocnika wynika uprawnione założenie, że pełnomocnik ten będzie działał fachowo, zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą oraz należytą starannością. Dopuszczalność stosowania surowszego rygoru w odniesieniu do pism procesowych, obarczonych brakami formalnymi, wnoszonych przez pełnomocników procesowych będących profesjonalistami została potwierdzona w orzecznictwie Trybunału (por. wyroki TK z: 12 września 2006 r., SK 21/05, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 103; 20 grudnia 2007 r., P 39/06); (…) rygoryzm przewidziany dla pism procesowych wnoszonych przez profesjonalnego pełnomocnika, ustanowiony w art. 1302 § 3 k.p.c., nie może być uznany za nadmierny”. Z powyższego wynika, że ponowna ocena rygoryzmu art. 1302 § 3 k.p.c. jest zbędna. Z ustaleń poczynionych w sprawie o sygnaturze SK 33/07 wynika, że normatywna treść zaskarżonego przepisu nie budzi wątpliwości w procesie stosowania go przez sądy. Mając powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI