I CZ 23/17

Sąd Najwyższy2017-02-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przywrócenie terminuapelacjaspóźnieniepełnomocnikśmierć pełnomocnikak.p.c.Sąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o odrzuceniu apelacji jako spóźnionej, potwierdzając, że śmierć pełnomocnika po terminie nie uzasadnia przywrócenia terminu.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelacje pozwanych jako spóźnione, uznając, że śmierć ich pełnomocnika nastąpiła po upływie terminu do ich wniesienia i nie uzasadniała przywrócenia terminu. Pozwani wnieśli apelacje z wnioskiem o przywrócenie terminu, argumentując śmiercią pełnomocnika. Sąd Apelacyjny ustalił, że pełnomocnik zmarł po terminie, a pozwani nie zachowali tygodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że śmierć pełnomocnika po terminie nie jest podstawą do przywrócenia terminu, a zaniedbania pełnomocnika obciążają stronę.

Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. odrzucił apelacje pozwanych A. K. i J. K. jako spóźnione, powołując się na art. 373 k.p.c. Sąd ten skontrolował zasadność przywrócenia pozwanym przez Sąd Okręgowy w K. terminu do wniesienia apelacji. Stwierdził, że wobec doręczenia pełnomocnikowi pozwanych, r. pr. Ł. W., odpisu wyroku z uzasadnieniem w dniu 16 lipca 2014 r., termin do wniesienia apelacji upływał z dniem 30 lipca 2014 r. Pozwani złożyli apelacje wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 15 października 2014 r., usprawiedliwiając spóźnienie śmiercią pełnomocnika. Jednakże, według ustaleń Sądu Apelacyjnego, pełnomocnik zmarł 7 września 2014 r., czyli 39 dni po upływie terminu do wniesienia apelacji, a do momentu śmierci wykonywał zawód. Sąd Apelacyjny uznał, że nie zachodziły przeszkody do terminowego zaskarżenia wyroku przez pełnomocnika i że pozwani nie dotrzymali tygodniowego terminu do zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 169 § 1 k.p.c.). W zażaleniu na to postanowienie pozwany A. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania i wniósł o dopuszczenie dowodów z wydruków wiadomości mailowych, mających wykazać, kiedy pozwani dowiedzieli się o śmierci pełnomocnika i że byli przekonani o złożeniu apelacji. Sąd Najwyższy zważył, że argumenty skarżącego wskazują na dochowanie przez pozwanych tygodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (uzyskali informację o niewniesieniu apelacji 19 września 2014 r., a wniosek złożyli 26 września 2014 r.). Jednakże Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko Sądu Apelacyjnego, że nie zachodziły podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia apelacji. Stwierdzono, że zaniedbania pełnomocnika są traktowane na równi z zaniedbaniami strony, a śmierć pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia apelacji nie uzasadnia przywrócenia terminu. W związku z tym zażalenie pozwanego podlegało oddaleniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia apelacji nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu, zwłaszcza gdy strona nie dochowała tygodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że zaniedbania pełnomocnika obciążają stronę. Śmierć pełnomocnika nastąpiła po terminie do wniesienia apelacji i nie uprawdopodobniała niedotrzymania terminu z przyczyn niezawinionych. Dodatkowo, pozwani nie zachowali tygodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwany A. K. (w zakresie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
B. B.osoba_fizycznapowód
A. K.osoba_fizycznapozwany
J. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia apelacji jako spóźnionej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 169 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy tygodniowego terminu do zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu.

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga usprawiedliwienia przyczyn niedotrzymania terminu.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć pełnomocnika nastąpiła po upływie terminu do wniesienia apelacji. Nie zachodziły przeszkody do terminowego zaskarżenia wyroku przez pełnomocnika. Pozwani nie dotrzymali tygodniowego terminu do zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu. Zaniedbania pełnomocnika obciążają stronę.

Odrzucone argumenty

Pozwani żądali od pełnomocnika złożenia apelacji i byli przekonani, że została wniesiona. Pozwani dowiedzieli się o śmierci pełnomocnika w określonym terminie. Śmierć pełnomocnika była przyczyną uchybienia terminu do wniesienia apelacji.

Godne uwagi sformułowania

uchybienia i nieprawidłowości działania pełnomocnika traktowane są na równi z zaniedbaniami strony Niezachowanie terminu przez pełnomocnika nie uzasadnia traktowania jako skutecznej obrony strony argumentu, że nie ponosi odpowiedzialności za jego niewłaściwe działanie

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

przewodniczący, sprawozdawca

Barbara Myszka

członek

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu w postępowaniu cywilnym, odpowiedzialność strony za działania pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci pełnomocnika po terminie i nieprawidłowego złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego - przywrócenia terminu procesowego i odpowiedzialności za działania pełnomocnika, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy śmierć pełnomocnika ratuje spóźnioną apelację? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 23/17
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lutego 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Barbara Myszka
‎
SSN Anna Owczarek
w sprawie z powództwa B. B.
‎
przeciwko A. K.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2017 r.,
‎
zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt I ACa (…),
‎
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…) z  powołaniem się na art. 373 k.p.c. odrzucił apelacje wniesione przez pozwanych A.  i J. K.  uznając je za spóźnione. W ramach badania terminowości zaskarżenia wyroku Sąd drugiej instancji skontrolował zasadność przywrócenia pozwanym przez Sąd Okręgowy w K. terminu do ich wniesienia i  stwierdził, że wobec doręczenia pełnomocnikowi pozwanych r. pr. Ł. W.  w dniu 16 lipca 2014 r. odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem termin do wniesienia apelacji upływał pozwanym z dniem 30 lipca 2014 r. Pozwani złożyli  apelacje połączone z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w dniu 15 października 2014 r., usprawiedliwiając spóźnione zaskarżenie śmiercią swojego pełnomocnika w terminie do wniesienia apelacji. Tymczasem, według ustaleń Sądu Apelacyjnego, dokonanych na podstawie informacji udzielonych przez Okręgową Izbę Radców Prawnych i kserokopii aktu zgonu pełnomocnika, r. pr. Ł. W.  zmarł 7 września 2014 r. i do momentu śmierci wykonywał nieprzerwanie zawód. Na tej podstawie Sąd Apelacyjny uznał, że nie zachodziły przeszkody do terminowego zaskarżenia przez pełnomocnika wyroku Sądu Okręgowego; jego nagła śmierć nastąpiła dopiero 39 dni po upływie terminu do wniesienia apelacji. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że pozwani nie dotrzymali przewidzianego w art. 169 § 1 k.p.c. tygodniowego terminu do zgłoszenia wniosku o  przywrócenie terminu, biegnącego od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu dokonania spóźnionej czynności procesowej.
W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu apelacji pozwany A. K. (który wstąpił także w miejsce J. K., zmarłego po wniesieniu apelacji) zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 373 k.p.c. w zw. z  art. 370 k.p.c. oraz także w zw. z art. 169 § 1 k.p.c. i wniósł o dopuszczenie dowodu z wydruku wiadomości mailowej z dnia 30 lipca 2014 r. otrzymanej od r. pr. Ł. W.  w celu wykazania, że pozwani żądali od pełnomocnika złożenia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego i byli przekonani, że została wniesiona, a ponadto wydruku wiadomości mailowej z dnia 16 września 2014 r. w
celu wykazania, kiedy pozwani dowiedzieli się o śmierci pełnomocnika, czego konsekwencją było ustalenie w dniu 19 września 2014 r. w Sądzie Okręgowym w  K., że apelacja nie wpłynęła.
Żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny w (…).
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Argumenty podniesione przez skarżącego pozwalają jedynie stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, ponieważ pozwani dochowali tygodniowego terminu z art. 169 § 1 k.p.c. (informację o niewniesieniu apelacji przez pełnomocnika uzyskali 19 września 2014 r., a niepodpisane apelacje zawierające wniosek o przywrócenie terminu skierowali do Sądu Okręgowego 26 września 2014 r. Uzupełnione apelacje dostarczyli terminowo po otrzymaniu wezwania tego Sądu do uzupełnienia braków formalnych. Nie znaczy to jednak, że przywrócenie im terminu do wniesienia apelacji było prawidłowe. Sąd Apelacyjny ma rację wskazując na to, że ustalone fakty nie uprawdopodobniają niedotrzymania terminu do zaskarżenia wyroku z przyczyn niezawinionych, czego wymaga art. 168 § 1 k.p.c. W wypadku, kiedy strona procesu ustanowi pełnomocnika,  uchybienia i  nieprawidłowości działania pełnomocnika traktowane są na równi z zaniedbaniami strony. Niezachowanie terminu przez pełnomocnika nie uzasadnia traktowania jako skutecznej obrony strony argumentu, że nie ponosi odpowiedzialności za jego niewłaściwe działanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, LEX nr 346193). Żadne z  informacji dotyczących pełnomocnika pozwanych nie uprawdopodobniają, by w  terminie do wniesienia apelacji wystąpiły po jego stronie usprawiedliwione przyczyny niedopełnienia tej czynności, skoro zmarł 39 dni po upływie tego terminu i do końca prowadził działalność zawodową, o czym świadczy również powołany przez pozwanego e-mail z 30 lipca 2014 r. W tych okolicznościach stanowisko Sądu Apelacyjnego o nieuzasadnionym przywróceniu terminu do zaskarżenia wyroku i wystąpieniu podstaw do uznania apelacji pozwanych za spóźnione było prawidłowe.
Z przytoczonych względów zażalenie pozwanego podlegało oddaleniu na podstawie art. 394
1
§ 3 w zw. z art. 398
14
k.p.c.
aj
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI