I CZ 22/11

Sąd Najwyższy2011-04-20
SAOSCywilneprawo rodzinneŚrednianajwyższy
koszty postępowaniakoszty zastępstwa procesowegoniezbędne koszty procesupodróż pełnomocnikazwrot kosztówSąd Najwyższyzażalenierozwód

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie o zasądzeniu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów podróży pełnomocnika.

Wnioskodawczyni zaskarżyła postanowienie o zasądzeniu kosztów postępowania zażaleniowego, kwestionując zwrot kosztów podróży lotniczej pełnomocnika uczestnika oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika. Sąd Najwyższy uznał, że podróż lotnicza może być uznana za niezbędny wydatek, a ocena nakładu pracy pełnomocnika należy do sądu orzekającego, nie znajdując podstaw do ingerencji w tej sprawie.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w W., które uzupełniało poprzednie postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany wyroku rozwodowego. Sąd Okręgowy zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania koszty procesu za II instancję, w tym kwotę 636 zł za bilet lotniczy pełnomocnika uczestnika oraz 120 zł tytułem zastępstwa procesowego. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, twierdząc, że koszt biletu lotniczego nie jest niezbędnym kosztem procesu, a wynagrodzenie pełnomocnika jest niezasadne, gdyż nie przyczynił się on do rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na cofnięcie apelacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że podróż lotnicza może być uznana za wydatek, zwłaszcza przy znacznej odległości, a fakt niestawiennictwa na rozprawie nie oznacza automatycznie braku poniesienia kosztów związanych z podróżą. Podkreślono, że strona cofająca środek zaskarżenia jest uznawana za przegrywającą, a ocena nakładu pracy pełnomocnika należy do sądu orzekającego, bez możliwości ingerencji Sądu Najwyższego w rażących przypadkach, których w tej sprawie nie stwierdzono. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, koszt podróży lotniczej może być zaliczony do niezbędnych kosztów procesu, zwłaszcza przy znacznej odległości, a wybór środka transportu nie musi być najtańszy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że podróż pełnomocnika jest wydatkiem, a transport lotniczy jest dopuszczalny przy dużej odległości. Nie ma podstaw do twierdzenia, że podróż powinna odbywać się najtańszym środkiem transportu. Koszty te należą się stronie wygrywającej, a cofnięcie apelacji przez wnioskodawczynię skutkuje uznaniem jej za przegrywającą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania J. S.

Strony

NazwaTypRola
K. M.-I.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 39814 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata, w tym podróż.

k.p.c. art. 351

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 3 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszt podróży lotniczej pełnomocnika jest niezbędnym wydatkiem procesu. Strona cofająca środek zaskarżenia jest uznawana za przegrywającą, co uzasadnia zasądzenie kosztów od niej. Ocena nakładu pracy pełnomocnika należy do sądu orzekającego.

Odrzucone argumenty

Koszt biletu lotniczego nie podlega zwrotowi jako niezbędny koszt procesu. Pełnomocnik nie przyczynił się do rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na cofnięcie apelacji, co wyklucza zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

Nie znajduje obecnie uzasadnienia twierdzenie, że podróż ta powinna odbywać się przy wykorzystaniu najtańszego środka transportu. Z uwagi na znaczną odległość do siedziby Sądu możliwe jest skorzystanie z transportu lotniczego. Stronę cofającą środek zaskarżenia uznaje się za przegrywającą sprawę.

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kosztów podróży pełnomocnika, w tym transportem lotniczym, oraz zasady przyznawania kosztów w przypadku cofnięcia apelacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia apelacji i kosztów podróży pełnomocnika w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN

zwrot kosztów procesu za II instancję: 756 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 22/11 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku K. M.-I. przy uczestnictwie J. S. o zmianę wyroku rozwodowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 kwietnia 2011 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 maja 2010 r., oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r. Sąd Okręgowy w W. uzupełnił postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 kwietnia 2010 r., umarzające postępowanie wobec cofnięcia apelacji wnioskodawczyni K. M.-I., zasądzając od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika J. S. kwotę 756 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał – w związku z pismem uczestnika zawierającym wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (k. 305) – że w skład należnych kosztów postępowania wchodzi kwota 120 zł jako 50% zasądzonej stawki z tytułu reprezentacji przed sądem odwoławczym oraz kwota 636 zł stanowiąca koszt biletu lotniczego pełnomocnika uczestnika, którego potwierdzenie zakupu zostało dołączone do wyżej wskazanego pisma. Wnioskodawczyni zaskarżyła zażaleniem powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie w całości wniosku uczestnika o zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawczyni kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 98 § 3 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że kwota zakupu biletu lotniczego przez pełnomocnika uczestnika podlega zwrotowi jako niezbędny koszt procesu, naruszenie § 2 pkt 1 i § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) poprzez przyznanie uczestnikowi kwoty 120 zł z tytułu reprezentacji przez pełnomocnika przed sądem odwoławczym pomimo, że pełnomocnik nie włożył żadnego wkładu pracy w postępowanie apelacyjne (nieobecność na rozprawie, brak pisma procesowego) i nie przyczynił się do 3 rozstrzygnięcia sprawy ze względu na cofnięcie apelacji i umorzenie postępowania, a także naruszenie art. 351 k.p.c. poprzez orzeczenie o uzupełnieniu postanowienia z dnia 14 kwietnia 2010 r. pomimo braku wniosku uczestnika. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik wniósł o jego oddalenie podnosząc w odniesieniu do nakładu pracy pełnomocnika, iż pełnomocnik podejmował czynności prawne związane z ustosunkowaniem się do twierdzeń apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez tzw. pełnomocnika profesjonalnego zalicza się m.in. wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata. Wydatkiem jest również podróż pełnomocnika w celu wzięcia udziału w rozprawie. Nie znajduje obecnie uzasadnienia twierdzenie, że podróż ta powinna odbywać się przy wykorzystaniu najtańszego środka transportu. Z uwagi na znaczną odległość do siedziby Sądu możliwe jest skorzystanie z transportu lotniczego. Pełnomocnik uczestnika istotnie nie stawił się na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r., nie ma jednak podstaw do twierdzenia, że nie poniósł wcześniej związanych z tym kosztów. Z akt sprawy wynika, że w dniu 7 kwietnia 2010 r., wpłynęło do Sądu Okręgowego pismo procesowe wnioskodawczyni, zawierające cofnięcie apelacji. Wyznaczona na dzień 14 kwietnia 2010 r. nie została odwołana, a niestawiennictwo na rozprawie zostało spowodowane powiadomieniem uczestnika o cofnięciu apelacji. Sam ten fakt nie oznacza, że istniała możliwość anulowania przelotu i uzyskania zwrotu kosztu biletu. Stronę cofającą środek zaskarżenia uznaje się za przegrywającą sprawę, zatem w związku z cofnięciem apelacji przez wnioskodawczynię koszty procesu należą się uczestnikowi (por. postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2000 r., sygn. akt I PKN 97/00, OSNP z 2002 r., nr 1, poz. 14; postanowienie SN z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt V CZ 58/09, nie publ.). W sprawie została złożona odpowiedź na apelację, kwestia zaś oceny nakładu pracy pełnomocnika procesowego pozostaje w gestii orzekającego sądu, a ingerowanie przez Sąd Najwyższy w tę ocenę 4 uzasadnione jest w szczególnie rażących wypadkach, który w tej sprawie nie zachodzi. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI