I CZ 22/10

Sygn. akt I CZ 22/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 maja 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Henryk Pietrzkowski 
SSN Mirosława Wysocka 
 
w sprawie z powództwa M. M. 
przeciwko G. J. 
o ochronę dóbr osobistych, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 
w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2010 r., 
zażalenia powódki na postanowienie o odrzuceniu apelacji powódki, zawarte w pkt II 
wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt VI ACa (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 20 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny w W. 
odrzucił apelację powódki M. M. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 września 
2008 r. w części dotyczącej roszczeń o charakterze niemajątkowym, skierowanych 
wobec pozwanego G. J. 
W zażaleniu na to postanowienie powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego 
orzeczenia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 

 
2 
Jak wynika z akt sprawy, powódka uiściła od wniesionej apelacji opłatę 3100 zł. 
Na wezwanie Sądu Apelacyjnego wyjaśniła, że uiszczona opłata dotyczyła 
następujących roszczeń: 600 zł od roszczenia niemajątkowego przeciwko pozwanemu 
A.(...) Sp. z o.o. w W. oraz 2500 zł od solidarnego roszczenia majątkowego przeciwko 
pozwanym A.(...) Sp. z o.o. i pozwanemu G. J. W związku z tym oświadczeniem Sąd 
Apelacyjny uznał, że nie została uiszczona opłata w wysokości 600 zł od skierowanego 
przeciwko pozwanemu G. J. roszczenia o charakterze niemajątkowym. 
Wobec takiego stanu rzeczy należy przede wszystkim wskazać, że obowiązek 
złożenia przez autora materiału prasowego oraz redaktora naczelnego pisma, w którym 
zniesławiający tekst się ukazał, oświadczenia o przeproszeniu za naruszenie dóbr 
osobistych, spowodowane opublikowaniem tego materiału, nie jest obowiązkiem 
wspólnym, a w konsekwencji od każdego z pozwanych istnieje obowiązek uiszczenia 
przez powoda oddzielnej opłaty (art. 4 ust. 1 i art. 8 u.k.s.c.). O tym, jaki rodzaj 
współuczestnictwa procesowego łączy kilka podmiotów występujących po tej samej 
stronie stosunku prawnego, decydują przepisy prawa materialnego, stanowiące 
podstawę dochodzonych roszczeń. Przepis art. 38 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - 
Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) precyzuje kto i za co odpowiada. Stanowi 
on, że odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem 
materiału prasowego ponoszą autor, redaktor i wydawca, oraz że ich odpowiedzialność, 
ale tylko majątkowa, jest solidarna. Gdy naruszenie dobra osobistego powodujące 
szkodę niemajątkową, nastąpiło w wyniku działania autora, redaktora i wydawcy, 
w istocie każda z tych osób odpowiada za swoje własne, odrębne działanie, co wyjaśnił 
już Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 lipca 2004 r., V CK 675/03 (OSNC 2005, nr 7-8, 
poz. 135). Autor publikacji ponosi odpowiedzialność za napisanie i skierowanie 
publikacji do druku. Redaktor naczelny odpowiada za dopuszczenie do opublikowania 
materiału naruszającego dobra osobiste, a wydawca - z tego względu, że ma faktyczny i 
twórczy wpływ na charakter czasopisma. Każda zatem z tych osób ponosi 
odpowiedzialność w granicach określonych w ustawie odrębnie dla każdej z nich. Z tego 
względu 
więź 
procesowa 
tych 
osób 
w 
zakresie 
dochodzonego 
roszczenia 
niemajątkowego 
nie 
jest 
współuczestnictwem 
materialnym, 
choć 
co 
do 
odpowiedzialności majątkowej istnieje solidarność (por. odpowiednio uchwałę Sądu 
Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2005 r., III CZP 13/05, OSNC 2006, nr 3, poz. 46). 
Oznacza to, że należną opłatą od apelacji obejmującej swym zaskarżeniem 
rozstrzygnięcie dotyczące roszczeń niemajątkowych dochodzonych od obu pozwanych, 

 
3 
była kwota 1 200 zł (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 4 września 2008 r., IV 
CZ 74/08, niepubl.). Powódka uiściła w tym zakresie jedynie kwotę 600 zł wskazując 
przy tym, że powinna ona zostać zaliczona na poczet opłaty należnej od roszczenia 
niemajątkowego przeciwko pozwanemu A.(...) Sp. z o.o. W zakresie roszczenia 
niemajątkowego przeciwko drugiemu z pozwanych apelacja podlegała więc odrzuceniu.  
Na koniec należy także podkreślić, że nietrafne jest powoływanie się przez 
skarżącego na motywy postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2006 r., I 
CZ 62/06, w którym wyrażono pogląd, że w świetle art. 26 ust. 1 pkt 3 u.k.s.c. opłatę w 
wysokości 600 zł pobiera się od pozwu o ochronę dóbr osobistych, a nie 
poszczególnych roszczeń. Orzeczenie to zdezaktualizowało się wobec uchwały siedmiu 
sędziów SN z dnia 16 października 2009 r., III CZP 54/09, OSNC 2010, nr 3, poz. 34, w 
której przyjęto, że opłatę stałą przewidzianą w art. 26 ust. 1 pkt 3 u.k.s.c. pobiera się od 
pozwu o ochronę dóbr osobistych w części dotyczącej roszczeń niemajątkowych. W 
uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano jednoznacznie, że na gruncie tego przepisu 
należy oddzielnie oceniać każde ze zgłoszonych w pozwie roszczeń oddzielnie. 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 39821 
k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c.).