I CZ 21/12

Sąd Najwyższy2012-05-25
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądowekoszty zastępstwa procesowegozasada odpowiedzialności za wynik procesuniezbędność kosztówcelowość kosztówzażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy zmienił postanowienie Sądu Apelacyjnego w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego, oddalając wniosek pozwanego o ich zasądzenie i oddalając wniosek powoda o zasądzenie kosztów przed SN.

Powód zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy uznał, że zasądzenie kosztów od powoda było bezzasadne, ponieważ kwestia opłaty od pozwu nie stanowiła sporu opartego na przeciwnych interesach stron, a tym samym nie można było zastosować zasady odpowiedzialności za wynik procesu. W konsekwencji Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kosztów i oddalił wniosek pozwanego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda T. G. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 grudnia 2011 r., które dotyczyło zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie nakazania pobrania od powoda opłaty sądowej od pozwu oraz zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Powód zaskarżył to rozstrzygnięcie o kosztach, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. poprzez orzeczenie obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa procesowego pozwanego, które nie były niezbędne do celowego dochodzenia praw ani celowej obrony. Sąd Najwyższy, opierając się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasadzie kosztów niezbędnych i celowych, uznał, że orzeczenie w przedmiocie opłaty od pozwu nie stanowiło elementu rozstrzygania sporu między stronami. W związku z tym powód nie był stroną przegrywającą w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. w stosunku do pozwanego w zakresie tego rozstrzygnięcia. Ponadto, w postępowaniu zażaleniowym, które nie dotyczyło praw pozwanego, nie istniała potrzeba ich obrony. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uznał zarzuty powoda za trafne, zmienił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kosztów i oddalił wniosek pozwanego o ich zasądzenie. Jednocześnie, z tych samych względów, oddalił wniosek powoda o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w takim przypadku nie można zastosować zasady odpowiedzialności za wynik procesu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie w przedmiocie opłaty od pozwu nie jest elementem rozstrzygania sporu opartego na przeciwnych interesach stron, a zatem powód nie jest stroną przegrywającą w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. w stosunku do pozwanego. Ponadto, w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym opłaty, nie istniała potrzeba obrony praw pozwanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – K. Park Narodowy (w zakresie oddalenia wniosku o zasądzenie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
T. G.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – K. Park Narodowyorgan_państwowypozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić stronie przeciwnej poniesione przez nią koszty oraz na zasadzie kosztów niezbędnych i celowych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 1 pkt 1

u.P.G.S.P. art. 11 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁶

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie o opłacie od pozwu nie stanowi rozstrzygnięcia sporu opartego na przeciwnych interesach stron. W postępowaniu zażaleniowym dotyczącym opłaty od pozwu nie istniała potrzeba obrony praw pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek zwrotu przeciwnikowi kosztów procesu na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. opiera się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić stronie przeciwnej poniesione przez nią koszty oraz na zasadzie kosztów niezbędnych i celowych w myśl której zwrotowi podlegają tylko koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Zaskarżone przez powoda zażaleniem do Sądu Apelacyjnego orzeczenie w przedmiocie nakazania powodowi uiszczenia brakującej opłaty od pozwu nie stanowiło elementu rozstrzygania istniejącego między stronami sporu opartego na przeciwnych interesach i na tej płaszczyźnie decydującej o zastosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik procesu trudno uznać powoda w stosunku do pozwanego w zakresie tego rozstrzygnięcia za stronę przegrywającą w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Józef Frąckowiak

członek

Iwona Koper

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady odpowiedzialności za wynik procesu w kontekście kosztów postępowania zażaleniowego dotyczącego opłat sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zażalenie nie dotyczy meritum sporu, a jedynie kwestii proceduralnych związanych z opłatami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą kosztów sądowych w postępowaniu zażaleniowym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Kiedy przegrana w sprawie opłat nie oznacza przegranej w kosztach? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 21/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 maja 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa T. G. 
przeciwko Skarbowi Państwa – K. Parkowi Narodowemu 
o ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2012 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 21 grudnia 2011 r., w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, 
 
 
zmienia zaskarżone postanowienie w pkt 2 rozstrzygającym 
o  kosztach 
postępowania 
zażaleniowego 
w 
ten 
sposób, 
że  oddala wniosek pozwanego o zasądzenie tych kosztów;  
oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania 
zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie 
powoda T. G. na postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 16 września 2011 r. w 
przedmiocie nakazania pobrania od powoda na rzecz Skarbu Państwa opłaty 
sądowej od pozwu oraz  zasądził od T. G. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii 
Generalnej kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd ten orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. 
i art. 99 k.p.c. w związku z § 6 pkt 7 i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu oraz na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 
8  lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.  
Rozstrzygnięcie 
o 
kosztach 
postępowania 
zażaleniowego 
zawarte  w powyższym postanowienia Sądu Apelacyjnego powód zaskarżył 
zażaleniem. Zarzucił naruszenie art. 98 § 1 k.p.c., poprzez orzeczenie przez Sąd 
na rzecz pozwanego obowiązku zwrotu kosztów postępowania, w postaci kosztów 
zastępstwa procesowego pozwanego w postępowaniu zażaleniowym, pomimo 
że  nie były to koszty pozwanego niezbędne do celowego dochodzenia praw ani 
celowej 
obrony 
interesów 
pozwanego 
w 
postępowaniu 
zażaleniowym. 
Wniósł  o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części 
i  oddalenie wniosku pozwanego o zasądzenie od powoda kosztów postępowania 
wywołanych zażaleniem, a także zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda 
zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, w tym 
kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Obowiązek zwrotu przeciwnikowi kosztów procesu na podstawie art. 98 § 1 
k.p.c. opiera się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą  
strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić stronie przeciwnej 
poniesione przez nią koszty oraz na zasadzie kosztów niezbędnych i celowych 
w  myśl której zwrotowi podlegają tylko koszty niezbędne do celowego dochodzenia 
praw i celowej obrony. 

 
3 
Zaskarżone przez powoda zażaleniem do Sądu Apelacyjnego orzeczenie  
w przedmiocie nakazania powodowi uiszczenia brakującej opłaty od pozwu nie 
stanowiło elementu  rozstrzygania istniejącego między stronami sporu  opartego na 
przeciwnych interesach  i na tej płaszczyźnie decydującej o zastosowaniu zasady 
odpowiedzialności za wynik procesu trudno uznać powoda w stosunku 
do pozwanego w zakresie tego rozstrzygnięcia za stronę przegrywającą 
w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c.  W postepowaniu toczącym się na skutek wniesienia 
przez powoda tego zażalenia, które nie dotyczyło praw pozwanego Skarbu 
Państwa nie istniała też potrzeba ich obrony, co wypełniałoby drugą z przesłanek 
zastosowania art. 98 § 1 k.p.c. 
Z tych przyczyn trafnie zarzuca skarżący bezpodstawność obciążenia 
powoda w oparciu o tę podstawę prawną  kosztami postepowania zażaleniowego 
przed Sadem Apelacyjnym, która uzasadnia zmianę zaskarżonego postanowienia  
w części obejmującej to rozstrzygniecie i oddalenie wniosku pozwanego o ich 
zasądzenie, o czym orzeczono stosownie do art. 3941 § 3 k.p.c.  w zw.  art. 39816 
k.p.c. Z tych samych względów, które zadecydowały o oddalenie wniosku 
pozwanego o zasądzenie kosztów postepowania przed Sądem Apelacyjnym 
oddaleniu podlegał również  wniosek powoda o zasadzenie na jego rzecz 
od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.  
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI