I Cz 200/25

Sąd Okręgowy w SuwałkachSuwałki2025-09-11
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
właściwość sąduwłaściwość miejscowazażaleniedzierżawaprawo rybackieSkarb Państwaoświadczenie wolimiejsce wykonania umowy

Podsumowanie

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy, uznając, że powództwo o zawarcie umowy dzierżawy prawa rybackiego można wytoczyć przed sądem miejsca jej wykonania, którym jest gmina W.

Powód domagał się zobowiązania Skarbu Państwa do zawarcia umowy dzierżawy prawa rybackiego. Sąd Rejonowy w Suwałkach stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Białegostoku. Powód złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości. Sąd Okręgowy w Suwałkach uchylił postanowienie sądu niższej instancji, uznając je za zasadne. Sąd wskazał, że powództwo o zawarcie umowy można wytoczyć przed sądem miejsca jej wykonania, a gmina W. (miejsce wykonania umowy) uzasadnia właściwość Sądu Rejonowego w Suwałkach.

Powód H. F. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Państwowemu Gospodarstwu (...) Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B., domagając się zobowiązania pozwanego do zawarcia umowy dzierżawy prawa rybackiego na dalszy okres na obwodzie jeziora W. Sąd Rejonowy w Suwałkach postanowieniem z dnia 13 czerwca 2025 roku (sygn. akt I C 246/25) stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Białymstoku. Powód złożył zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia i zarzucając naruszenie art. 200 § 1 w zw. z art. 46 § 1 kpc. Sąd Okręgowy w Suwałkach postanowieniem z dnia 11 września 2025 roku (sygn. akt I Cz 200/25) uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, odwołując się do art. 29 kpc, który stanowi, że powództwo przeciwko Skarbowi Państwa wytacza się według siedziby państwowej jednostki organizacyjnej. Jednocześnie sąd podkreślił, że powództwo o zawarcie umowy można wytoczyć także przed sądem właściwości przemiennej, zgodnie z art. 31 § 2 kpc. Wskazano, że zgodnie z art. 34 kpc, powództwo o zawarcie lub zmianę umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. Sąd Okręgowy zinterpretował, że powództwo o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o zawarciu umowy jest objęte zakresem art. 34 kpc. Ponieważ umowa dzierżawy prawa rybackiego miała być wykonywana na terenie gminy W., która znajduje się w powiecie suwalskim, Sąd Rejonowy w Suwałkach był właściwy miejscowo. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił postanowienie sądu rejonowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, powództwo o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o zawarciu umowy można wytoczyć przed sądem miejsca jej wykonania na podstawie art. 34 kpc.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że instytucja właściwości przemiennej sądu, w tym przewidziana w art. 34 kpc możliwość wytoczenia powództwa o zawarcie umowy przed sądem miejsca jej wykonania, ma zastosowanie również do powództw o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o zawarciu umowy. Wskazał, że miejsce wykonania umowy należy określać według przepisów prawa materialnego, a w tym przypadku było to miejsce położenia obwodu dzierżawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powód H. F.

Strony

NazwaTypRola
H. F.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo (...) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B.organ_państwowypozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 29

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo przeciwko Skarbowi Państwa wytacza się według siedziby państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie.

k.p.c. art. 31 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo można wytoczyć według przepisów o właściwości ogólnej lub przemiennej.

k.p.c. art. 34

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o zawarcie lub zmianę umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisu o właściwości miejscowej.

k.p.c. art. 46 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie sprawy niewłaściwemu sądu.

k.c. art. 64

Kodeks cywilny

Skutki prawne oświadczenia woli.

k.c. art. 454

Kodeks cywilny

Miejsce spełnienia świadczenia.

k.p.c. art. 1047 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wykonanie orzeczeń zobowiązujących do złożenia oznaczonego oświadczenia woli.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie postanowienia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia.

u.r.ś. art. ... § 3

Ustawa o rybactwie śródlądowym

u.r.ś. art. ...

Ustawa o rybactwie śródlądowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powództwo o zawarcie umowy można wytoczyć przed sądem miejsca jej wykonania (art. 34 kpc). Powództwo o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o zawarciu umowy mieści się w zakresie art. 34 kpc. Miejsce wykonania umowy dzierżawy prawa rybackiego znajduje się w gminie W., co uzasadnia właściwość Sądu Rejonowego w Suwałkach.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy w Suwałkach był niewłaściwy miejscowo, ponieważ powództwo przeciwko Skarbowi Państwa powinno być wytoczone według siedziby jednostki organizacyjnej (co sugerowałoby właściwość Sądu Rejonowego w Białymstoku).

Godne uwagi sformułowania

instytucja procesowa, jaką jest właściwość przemienna sądu, stwarza dla strony powodowej udogodnienie polegające na tym, że może ona według własnego uznania wybrać sąd miejscowo właściwy spośród dwóch lub więcej sądów właściwych. Przyjęty w art. 34 kpc łącznik w postaci "miejsca wykonania umowy" należy określać według przepisów prawa materialnego (art. 454 kc)... poprzez określenie „powództwo o zawarcie lub zmianę umowy” przyjmuje się także powództwo o złożenie przez pozwanego określonego oświadczenia woli, które – przy uwzględnieniu art. 1047 § 1 kpc oraz art. 64 kc – doprowadzi po uprawomocnieniu się wyroku do stworzenia albo modyfikacji stosunku umownego między stronami procesu.

Skład orzekający

Cezary Olszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości sądu w sprawach o zawarcie umowy, w tym o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, z uwzględnieniem właściwości przemiennej i miejsca wykonania umowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju umowy (dzierżawa prawa rybackiego) i relacji ze Skarbem Państwa, ale zasady ogólne są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o właściwości sądu, co jest kluczowe dla prawników procesowych. Pokazuje, jak powód może skorzystać z udogodnień procesowych.

Gdzie pozwać Skarb Państwa? Sąd wskazuje na miejsce wykonania umowy jako klucz do właściwości miejscowej.

Sektor

rolnictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I Cz 200/25 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 11 września 2025 r. k. 119 Powód w pozwie przeciwko Skarbowi Państwa – Państwowe Gospodarstwo (...) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. , domagał się zobowiązania pozwanego do złożenia oświadczenia woli (stosownie do art. (...) ust. 3 i (...) ustawy o rybactwie śródlądowym z dnia 18.04.1985 r. ) o zawarciu z powodem na dalszy okres umowy dzierżawy prawa rybackiego użytkowania na obwodzie jeziora W. w zlewni rzeki I. nr (...) położonego w województwie (...) w gminie W. . ( k. 4-11 ) Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2025 roku sygn. akt I C 246/25 Sąd Rejonowy w Suwałkach I Wydział Cywilny stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Białymstoku jako miejscowo i rzeczowo właściwemu. ( k. 73 ) Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód H. F. , domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Powód zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 200 § 1 2 w zw. z art. 46 § 1 kpc . ( k. 106-107 ) Postanowieniem z dnia 11 września 2025 roku sygn. akt I Cz 200/25 Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny uchylił zaskarżone postanowienie. ( k. 119 ) Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Zażalenie uznać należało za zasadne. W świetle art. 29 kpc powództwo przeciwko Skarbowi Państwa wytacza się według siedziby państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie. Niemniej jednak, zasadnie podniesione zostało przez skarżącego, iż powództwo o zawarcie umowy można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd oznaczony w przepisach dotyczących właściwości przemiennej ( art. 31 § 2 kpc ). Wskazać godzi się, iż instytucja procesowa, jaką jest właściwość przemienna sądu, stwarza dla strony powodowej udogodnienie polegające na tym, że może ona według własnego uznania wybrać sąd miejscowo właściwy spośród dwóch lub więcej sądów właściwych. (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1982 roku, III PZP 12/82, OSNC 1982/11-12/159) Powództwo o zawarcie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. ( art. 34 kpc ) Przewidziana w art. 34 kpc właściwość przemienna sądu umożliwia odstępstwo od ogólnej reguły właściwości miejscowej sądu. W orzecznictwie wskazywane jest, iż poprzez określenie „powództwo o zawarcie lub zmianę umowy” przyjmuje się także powództwo o złożenie przez pozwanego określonego oświadczenia woli, które – przy uwzględnieniu art. 1047 § 1 kpc oraz art. 64 kc – doprowadzi po uprawomocnieniu się wyroku do stworzenia albo modyfikacji stosunku umownego między stronami procesu. Przyjęty w art. 34 kpc łącznik w postaci "miejsca wykonania umowy" należy określać według przepisów prawa materialnego ( art. 454 kc ), przy czym przy ustalaniu właściwości sądu rozstrzygające znaczenie może mieć miejsce wykonania umowy jako całości albo też tylko miejsce wykonania poszczególnych zobowiązań z niej wynikających. (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2013 roku, I Acz 1075/13, LEX nr 1342351) W niniejszej sprawie powód domaga się natomiast zobowiązania pozwanego do złożenia oświadczenia woli o zawarciu z powodem na dalszy okres umowy dzierżawy prawa rybackiego użytkowania na obwodzie jeziora W. w zlewni rzeki I. nr (...) położonego w województwie (...) w gminie W. . Gmina W. znajduje się w powiecie (...) , co uzasadnia właściwość Sądu Rejonowego w Suwałkach. Z tych względów działając na podstawie art. 386 § (...) kpc w zw. z art. 397 § 3 kpc orzeczono jak w sentencji. sędzia Cezary Olszewski

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę