II CZ 47/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie sądu okręgowego uchylające postanowienie sądu rejonowego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, uznając, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania W. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w P., które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w Ś. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ jego uzasadnienie było zbyt ogólnikowe i nie odniosło się do wszystkich aspektów prawnych wniosku ani do stanowiska wnioskodawcy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Sąd Najwyższy w składzie sędziów Józefa Frąckowiaka (przewodniczącego), Mariana Kocona (sprawozdawcy) i Krzysztofa Pietrzykowskiego rozpoznał sprawę z wniosku "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o stwierdzenie nabycia spadku, przy udziale H. R., W. K., E. K., D. S. i E. F. Przedmiotem postępowania było zażalenie uczestniczki W. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 3 kwietnia 2019 r., które uchyliło postanowienie częściowe Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 13 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 394¹ § 1¹ k.p.c., podkreślił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia orzeczenia. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji ma miejsce, gdy zaniecha on zbadania materialnej podstawy żądania lub zarzutów merytorycznych. W analizowanej sprawie Sąd Rejonowy w stopniu rażącym nie spełnił tego wymogu, ograniczając się do ogólnikowego potwierdzenia zarzutów uczestników i pomijając prawne aspekty wniosku oraz stanowisko wnioskodawcy. Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zgodnie z art. 394¹ § 1¹ k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepis art. 394¹ § 1¹ k.p.c., który wprost stanowi o dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości tej czynności sądu drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. | spółka | wnioskodawca |
| H. R. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| W. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| E. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| D. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E. F. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 394¹ § § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji jest podstawą do uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocniczo uwzględniany przy rekonstrukcji pojęcia nierozpoznania istoty sprawy, wskazujący na wymogi uzasadnienia orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy ze względu na zbyt ogólnikowe uzasadnienie i brak odniesienia się do wszystkich aspektów prawnych wniosku oraz stanowiska wnioskodawcy.
Godne uwagi sformułowania
Nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. Orzeczenie Sądu Rejonowego w stopniu rażącym nie spełnia powyższego założenia.
Skład orzekający
Józef Frąckowiak
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji oraz dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego w przypadku uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchylił orzeczenie sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu cywilnym, w szczególności definicji nierozpoznania istoty sprawy i dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy sąd pierwszej instancji "nie rozpoznaje istoty sprawy"? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 47/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. przy uczestnictwie H. R., W. K., E. K., D. S. i E. F. o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 września 2019 r., zażalenia uczestniczki postępowania W. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w P. uchylił postanowienie częściowe Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 13 kwietnia 2017 r., w sprawie z wniosku A. spółka z o.o. z siedzibą w S., przy udziale H. R., W. K., E. K., D. S. i E. F., o stwierdzenie nabycia spadku. Orzeczenie zaskarżyła uczestniczka W. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 394 1 § 1 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. Przy szczegółowej rekonstrukcji zakresu tego pojęcia należy pomocniczo uwzględnić art. 328 § 2 k.p.c. Stąd też rozpoznanie istoty sprawy polega nie tylko na ogólnym wskazaniu kierunku rozstrzygnięcia, ale również na przedstawieniu podstawy faktycznej oraz wyjaśnieniu podstawy prawnej, przynajmniej w niezbędnym zakresie. Orzeczenie Sądu Rejonowego w stopniu rażącym nie spełnia powyższego założenia. W części prawnej uzasadnienia Sąd poprzestał na bardzo ogólnikowym potwierdzeniu zarzutów uczestników, całkowicie pomijając wszystkie prawne aspekty wniosku, nie odniósł się też do stanowiska i dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI