V CZ 39/10

Sąd Najwyższy2010-06-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaterminy procesoweskarga o wznowienieSąd Najwyższyzażaleniekoszty postępowaniak.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Fundacji na odrzucenie jej skargi o wznowienie postępowania, uznając ją za wniesioną po terminie.

Fundacja złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jednak Sąd Apelacyjny odrzucił ją jako wniesioną po upływie pięcioletniego terminu. Fundacja złożyła zażalenie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczące wadliwej reprezentacji i konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego wyroku rażąco naruszającego prawo. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że sąd wznowieniowy jest związany granicami podstaw wznowienia i nie może oceniać zasadności skargi ani trafności powołanej podstawy na etapie wstępnego badania terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Fundacji „C.(...)” w likwidacji na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę Fundacji o wznowienie postępowania. Sprawa pierwotnie dotyczyła powództwa Skarbu Państwa o zapłatę należności z tytułu użytkowania wieczystego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania jako wniesioną po upływie pięcioletniego terminu, liczonego od uprawomocnienia się wyroku, nie dopatrując się podstaw do wznowienia związanych z pozbawieniem możności działania lub nienależytą reprezentacją. Fundacja w zażaleniu zarzucała naruszenie przepisów k.p.c. i k.c., wskazując na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wyroku rażąco naruszającego prawo oraz na swoją nienależytą reprezentację w postępowaniu. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że sąd ma obowiązek skontrolować spełnienie warunków umożliwiających przeprowadzenie oceny skargi o wznowienie, w tym wniesienie jej w przepisanym terminie. Zgodnie z przepisami, skarga o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia dowiedzenia się o podstawie wznowienia, jednak nie później niż po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, z pewnymi wyjątkami. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sąd wznowieniowy jest związany granicami podstaw wznowienia i nie może brać pod uwagę podstaw nie wskazanych w skardze. W tym przypadku, sąd nie był władny rozważyć, czy skarżąca była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana, ani dokonać oceny zaskarżonego wyroku z punktu widzenia jego zgodności z prawem, gdyż wadliwość orzeczenia wynikająca z obrazy prawa materialnego nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga została wniesiona po upływie pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się wyroku, a podniesione podstawy nie uzasadniały wznowienia w świetle przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd wznowieniowy jest związany granicami podstaw wznowienia i nie może oceniać zasadności skargi na etapie wstępnego badania terminu. Wadliwość orzeczenia wynikająca z obrazy prawa materialnego nie jest samoistną podstawą wznowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa

Strony

NazwaTypRola
Fundacja „C.(...)” w likwidacjiinstytucjaskarżący
Skarb Państwa - Prezydent Miasta J.organ_państwowypowód
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowyinna

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 408

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 407 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 403 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 412 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 401 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po upływie pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się wyroku. Wadliwość orzeczenia wynikająca z obrazy prawa materialnego nie stanowi samoistnej podstawy wznowienia postępowania. Sąd wznowieniowy jest związany granicami podstaw wznowienia i nie może brać pod uwagę podstaw nie wskazanych w skardze.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. oraz art. 5 k.c. przez pominięcie konieczności wyeliminowania z obrotu wyroku rażąco naruszającego prawo. Zarzuty naruszenia art. 401 pkt 2 w związku z art. 408 k.p.c. przez nieuwzględnienie faktu, że w postępowaniu objętym skargą pozwana nie była należycie reprezentowana.

Godne uwagi sformułowania

sąd wznowieniowy jest – jak to wynika z art. 412 § 1 k.p.c. - związany granicami podstaw wznowienia i nie może brać pod uwagę podstaw nie wskazanych w skardze wadliwość orzeczenia wynikająca z obrazy prawa materialnego nie może być kwalifikowana jako ustawowa podstawa wznowienia

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Irena Gromska-Szuster

członek

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz zakresu kognicji sądu wznowieniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania i nie stanowi ogólnej zasady dotyczącej zaskarżania wyroków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z możliwością wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.

Kiedy można wznowić postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe terminy i ograniczenia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 39/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 18 czerwca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) 
 
w sprawie ze skargi Fundacji „C.(...)” 
w J. w likwidacji 
o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta 
Miasta J. 
przeciwko Fundacji „C.(...)” w J. w likwidacji 
o zapłatę, 
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r., 
sygn. akt I ACa (…) 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 czerwca 2010 r., 
zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 lutego 2010 r., 
sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie i zasądza od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii 
Generalnej Skarbu Państwa 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu 
kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r. odrzucił skargę 
pozwanej Fundacji „C.(...)” o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym 

 
2 
wyrokiem tego Sądu z dnia 11 grudnia 2002 r., oddalającym jej apelację od wyroku 
Sądu Okręgowego w J. z dnia 9 lipca 2002 r., uwzględniającego powództwo Skarbu 
Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta J. o zapłatę należności z tytuły 
użytkowania wieczystego, jako wniesioną po upływie przepisanego terminu (art. 410 § 1 
k.p.c.). 
Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarga została wniesiona 15 stycznia 2010 r., a 
więc po upływie pięcioletniego terminu liczonego od uprawomocnienia się zaskarżonego 
wyroku, przy czym nie została ona oparta ani na podstawie pobawienia skarżącej 
możności działania, ani na podstawie związanej z jej nienależytą reprezentacją (art. 408 
k.p.c.). 
W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwana wniosła o jego uchylenie, 
podnosząc zarzuty naruszenia art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. oraz art. 5 k.c. 
przez pominięcie - jako okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania - 
konieczności wyeliminowania z obrotu wyroku rażąco naruszającego prawo, a także art. 
401 pkt 2 w związku z art. 408 k.p.c. przez nieuwzględnienie faktu, że w postępowaniu 
objętym skargą pozwana nie była należycie reprezentowana. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi o wznowienie 
postępowania sąd ma obowiązek skontrolować, czy spełnione zostały konieczne 
warunki umożliwiające przeprowadzenie takiej oceny. Jednym z takich warunków jest 
wniesienie skargi w przepisanym terminie. Na tym wstępnym etapie postępowania, 
przewidzianym w art. 410 k.p.c., sąd nie ocenia zasadności skargi ani trafności 
powołanej w niej podstawy. 
Zgodnie z art. 407 § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie 
trzech miesięcy, przy czym termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się 
o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak 
należytej reprezentacji – od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ 
lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarga nie może być jednak skutecznie wniesiona po 
upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, z wyjątkiem wypadku, gdy strona 
była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana (art. 408 
k.p.c.). 
Skarżąca w skardze o wznowienie postępowania powołała się na wyrok Sądu 
Rejonowego w J. z dnia 14 grudnia 2009 r., który – w jej ocenie – zaświadcza, że w 

 
3 
okresie objętym zaskarżonym wyrokiem nie była użytkownikiem wieczystym. Tak 
sformułowana podstawa wznowienia postępowania odpowiada formalnie podstawie 
określanej w art. 403 § 2 k.p.c. Stwierdzenie to ma kluczowe znaczenie dla oceny 
podniesionych w zażaleniu zarzutów. 
Dokonując badania zachowania terminu do wniesienia skargi - w ramach jej 
wstępnego badania – sąd ocenia spełnienia tego warunku wyłącznie przez pryzmat 
wskazanej w skardze podstawy wznowienia. Termin do wniesienia skargi uregulowany 
został bowiem w ścisłym powiązaniu z podstawą wznowienia, zaś sąd wznowieniowy 
jest – jak to wynika z art. 412 § 1 k.p.c. - związany granicami podstaw wznowienia i nie 
może brać pod uwagę podstaw nie wskazanych w skardze (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 6 grudnia 2005 r. I CZ 138/05, niepubl.). 
Sąd Apelacyjny, badając zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie 
postępowania, nie był zatem władny rozważyć, czy skarżąca była pozbawiona możności 
działania lub nie była należycie reprezentowana. Nie mógł też – z uwagi na wskazany 
wyżej ściśle określony zakres wstępnego badania skargi - dokonać oceny zaskarżonego 
wyroku z punktu widzenia jego zgodności z prawem i zasadami współżycia 
społecznego. Trzeba przy tym podkreślić, że wadliwość orzeczenia wynikająca z obrazy 
prawa materialnego nie może być kwalifikowana jako ustawowa podstawa wznowienia 
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2007 r., V CZ 25/27, niepubl.). 
Podniesione w zażaleniu zarzuty, oparte na odmiennym założeniu, nie mogły 
więc wywrzeć zamierzonego skutku. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. art. 3941 § 3 w związku z art. 
39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI