I CZ 2/12

Sygn. akt I CZ 2/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 3 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Barbara Myszka 
SSN Marta Romańska 
 
 
w sprawie z powództwa J.W. 
przeciwko P. P. 
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 2 sierpnia 2011 r.,  
 
 
odrzuca zażalenie i przyznaje radcy prawnemu P. H. od 
Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego kwotę 1800 (jeden tysiąc 
osiemset) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i 
usług, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z 
urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Powód w pozwie oznaczając wartość przedmiotu sporu na kwotę  17 995  zł  
wniósł o pozbawienie wykonalności wyroku zaocznego Sądu Okręgowego z dnia 
27 stycznia 2000 r., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 21 października 
2009 r. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2010 r. Sąd pierwszej instancji powództwo 
oddalił.  
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2011 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek 
powoda o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji i odrzucił apelację. 
Zażalenie  powoda na to postanowienie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy 
postanowieniem z dnia 19 maja 2011 r. Z kolei na to  postanowienie powód wniósł 
skargę kasacyjną, w której oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 
422 859.54 zł (17 995 zł należność główna i 404 864,54 zł odsetki), którą Sąd 
Okręgowy odrzucił postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. Wskazał, że skarga 
kasacyjna od takiego orzeczenia nie przysługuje, a ponadto, że jest to szczególny 
środek prawny objęty przymusem radcowsko-adwokackim a powód złożył skargę 
osobiście.  
W zażaleniu na postanowienie z  dnia 2 sierpnia 2011 r., wniesionym w dniu 
12 sierpnia 2011 r. osobiście, powód wniósł o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia, a także między innymi o ustanowienie dla niego pełnomocnika 
z urzędu. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił to 
zażalenie, jako wniesione z pominięciem przymusu radcowsko-adwokackiego. 
Także postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy ustanowił dla 
powoda J. W. pełnomocnika z urzędu. Odpis obydwu  postanowień z dnia 29 
sierpnia 2011 r. doręczono powodowi w dniu 23 września 2011 r.  
W zażaleniu z dnia 18 września 2011 r. i z dnia 3 października 2011 r. 
pełnomocnik z urzędu zaskarżył postanowienie z dnia 2 sierpnia 2011 r. 
o odrzuceniu skargi kasacyjnej i wniósł o przywrócenie terminu do złożenia 
zażalenia na to postanowienie. Zażądał jego uchylenia z przyczyn wskazanych 
w art. 379 pkt 5 k.p.c., oraz stwierdzenia nieważności postepowania od dnia 

 
3 
14 grudnia 2009 r. i  uchylenia postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu 
na wniesienie apelacji a nawet o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji 
w całości. 
Postanowieniem z dnia 18 października 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił 
wniosek zawarty w zażaleniu pełnomocnika powoda  o przywrócenie terminu do 
wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 2 sierpnia 2011 r. 
odrzucające skargę kasacyjną. Odpis tego postanowienia i zaskarżonego 
orzeczenia z dnia 2 sierpnia 2011 r. został doręczony pełnomocnikowi z urzędu w 
dniu 16 listopada 2011 r. (w drodze dwukrotnego awizowania). Niezależnie od   
tego pełnomocnik potwierdził otrzymanie tej korespondencji w dniu 28 listopada 
2011 r. Następnie na wezwanie Sądu pełnomocnik powoda potwierdził złożone w 
dniu 3 października zażalenie w piśmie nadanym w dniu 1 grudnia 2011 r. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Przedmiotem zaskarżenia, jak wynika już z powyższych uwag, jest zapadłe 
na posiedzeniu niejawnym postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 2 sierpnia 
2011 r. odrzucające skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 
19 maja 2011 r., oddalające zażalenie powoda na postanowienie z dnia 24 stycznia 
2011 r. Sądu Rejonowego, którym to Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek 
powoda o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji i odrzucił apelację.  
Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 19 maja 2011 r. nie było 
zaskarżalne ani zażaleniem, gdyż zapadło w wyniku zażalenia na postanowienie 
sądu pierwszej instancji (art. 3941 § 2 k.p.c.), ani tym bardziej skargą kasacyjną 
gdyż nie było to orzeczenie merytoryczne ani rozstrzygnięcie w przedmiocie 
odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania. Tego więc rodzaju środki 
odwoławcze nie były od niego dopuszczalne. 
Według obowiązującego od dnia 19 kwietnia 2010 r. unormowania 
zawartego w art. 124 § 2 k.p.c. w razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego 
na wniosek zgłoszony przed upływem  terminu do wniesienia zażalenia, do którego 
sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę 
prawnego sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu odpis 
postanowienia z urzędu, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie 

 
4 
od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi. Można więc było przyjąć, że zażalenia 
pełnomocnika powoda z dnia 18 września 2011 r. i z dnia 3 października 2011 r. 
jako złożone przed otwarciem terminu dla pełnomocnika nie były skutecznie 
wniesione. Z kolei potwierdzenie w dniu 1 grudnia 20011 r. złożonego zażalenia 
z dnia 3 października nastąpiło po terminie, który upłynął w okolicznościach sprawy 
w dniu 23 listopada 2011 r. Ponowne doręczenie pełnomocnikowi zaskarżonego 
postanowienia w dniu 28 listopada 2011 r. nie mogło wywołać żadnych skutków 
prawnych, wobec wcześniejszego skutecznego jego doręczenia w drodze 
awizowania. Z tych względów zażalenie uległo odrzuceniu na podstawie art. 373 
k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. 
Niezależnie od tego zażalenie było bezpodstawne, skoro jak  wynika już 
z powyższych uwag na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 19 maja 2011 r. 
skarga kasacyjna nie przysługuje. Dla rozpoznania zażalenia nie mogły mieć 
żadnego znaczenia zarzuty podniesione przez skarżącego dotyczące uchybień 
procesowych, jakie zdaniem pełnomocnika powoda, miały mieć miejsce na 
rozprawie w dniu 10 grudnia 2010 r. Nie mogły mieć też znaczenia zarzuty  
dotyczące lichwiarskich odsetek, skoro przedmiotem zaskarżenia do Sądu 
Najwyższego nie było orzeczenie merytoryczne, lecz formalne.  
Sąd Okręgowy trafnie też podniósł, że skarga podlegała odrzuceniu także 
z uwagi na fakt, że została sporządzona osobiście przez powoda. Stosownie do art. 
871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo 
stron przez adwokatów lub radców prawnych, przy czym zastępstwo to dotyczy 
także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem 
Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.  
 
 
jw