I CZ 2/11

Sygn. akt I CZ 2/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 11 lutego 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) 
SSN Marta Romańska 
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa A. K. 
przeciwko K. K. 
o zachowek, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 11 lutego 2011 r., 
zażalenia powódki na postanowienie w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów 
procesu za instancję apelacyjną zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 10 sierpnia 2010 r.,  
 
 
1) zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że 
zasądza od powódki A. K. na rzecz pozwanej K. K. kwotę 
2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu 
kosztów postępowania apelacyjnego; 
2) oddala zażalenie w pozostałej części; 
3) znosi 
między 
stronami 
koszty 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa A. K. przeciwko K. K. o zachowek 
na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 grudnia 
2009 r., wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2010 r. w pkt 1 oddalił apelację, w pkt 2 
zasądził od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 5.400 zł tytułem kosztów 
postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że o kosztach postępowania 
w instancji odwoławczej orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c. w zw. 108 k.p.c. i art. 
391 § 1 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu. 
Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów procesu za instancję 
apelacyjną 
zaskarżyła 
powódka 
zarzucając 
Sądowi 
naruszenie 
prawa 
procesowego, tj. art. 102 k.p.c., art. 109 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 1 
pkt 2 rozporządzenia oraz art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną i dowolną ocenę sytuacji 
majątkowej stron. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Powódka wnosząc apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. z  dnia 18 
grudnia 2009 r., I C 683/09 jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazała kwotę 
200.000 złotych, zatem Sąd Apelacyjny powinien zasądzić tytułem zwrotu kosztów 
zastępstwa adwokackiego kwotę 2.700 złotych na podstawie § 6 pkt 6 w zw. z § 13 
ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie zaś kwotę 5.400 złotych na podstawie § 6 pkt 7 w 
zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. 
Według art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może 
zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów, albo nie obciążać jej 
w  ogóle kosztami. Przytoczony przepis urzeczywistnia zasadę słuszności, 
a  jednocześnie stanowi odstępstwo od podstawowej zasady orzekania o kosztach 
procesu, tj. zasady zawinienia (art. 98 § 1 k.p.c.). Kwalifikacja „wypadków 
szczególnie uzasadnionych” należy do sądu, który mając na względzie okoliczności 
konkretnej sprawy powinien przede wszystkim kierować się poczuciem własnej 

 
3 
sprawiedliwości. Trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, że sposób skorzystania 
z  art. 
102 
k.p.c. 
jest 
suwerennym 
uprawnieniem 
jurysdykcyjnym 
sądu 
orzekającego (zob. wyrok SN z 27 maja 2010 r., II PK 359/09, nie publ.; wyrok SN 
z  dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05, nie publ.). 
Zdaniem Sądu Najwyższego, okoliczności niniejszej sprawy nie stanowią 
„wypadku szczególnie uzasadnionego”, który pozwala nie obciążać strony 
przegrywającej kosztami procesu. Jeżeli chodzi o okoliczności związane z osobą 
powódki (np. jej stan rodzinny, majątek, dochody, źródła utrzymania) to należy 
wskazać, że przebywa ona na stałe  we Włoszech i uczęszcza do szkoły, w której 
uczy się języka włoskiego. Powódce przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo 
do dwóch lokali mieszkalnych, o  powierzchni 48 m2 oraz 18 m2, z których mogłaby 
uzyskiwać określony dochód z  tytułu czynszu najmu. Nie bez znaczenia pozostaje 
również fakt, że powódka jako osoba zamężna, przy braku własnych dochodów, 
zapewne, pozostaje na utrzymaniu męża, który ma obowiązek pomocy wobec żony 
także w zakresie ponoszenia przez nią kosztów postępowania. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 k.p.c. 
w  zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. 
rozstrzygnął jak w sentencji, orzekając o kosztach postępowania zgodnie z art. 100 
k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.