I CZ 177/25

Sygn. akt I Cz 177/25 p-I UZASADNIENIE (do postanowienia z dnia 5 września 2025 roku wydanego przez Sąd Okręgowy w Suwałkach, na skutek zażalenia powódki A. S. (1) , od postanowienia Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt I C 166/25 co do nadania klauzuli wykonalności k. 659) Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt I C 166/25 (k. 658) , na skutek wniosku pozwanego o zmianę zabezpieczenia w przedmiocie alimentów oraz z urzędu, ustalił miejsce pobytu małoletnich : M. S. , J. S. , G. S. i N. S. przy pozwanym A. S. (2) (pkt. 1), zmienił postanowienie z dnia 24 lutego 2025 roku i udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania w ten sposób, że zasądził od powódki A. S. (1) na rzecz małoletnich : M. S. , J. S. , G. S. , N. S. alimenty w kwotach po 800,00 zł miesięcznie, łącznie – po 3200,00 zł miesięcznie, płatne do 10 – go każdego miesiąca do rąk pozwanego A. S. (2) , z góry, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności poszczególnych rat, poczynając od dnia 13 czerwca 2025 roku (pkt. 2), oddalił wniosek o zmianę zabezpieczenia w pozostałym zakresie (pkt. 3), nakazał powódce A. S. (1) opuszczenie nieruchomości położonej w E. przy ulicy (...) - z uwagi na naruszanie dóbr małoletnich dzieci (pkt. 4), zakazał osobistych kontaktów powódki A. S. (1) z małoletnimi : M. S. , J. S. i G. S. (pkt. 5), uchylił postanowienie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania z dnia 7 kwietnia 2025 roku (pkt. 6) oraz zmienił pkt 3 postanowienia z dnia 30 kwietnia 2025 roku w ten sposób, że ograniczył władzę rodzicielską powódki A. S. (1) do prawa dowiadywania się od pozwanego A. S. (2) o istotnych sprawach małoletnich (pkt. 7). Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy nadał z urzędu klauzulę wykonalności co do punktu 2, 4 i 5 tytułu egzekucyjnego stanowiącego nieprawomocne postanowienie wydane w postępowaniu zabezpieczającym w dniu 13.06.2025 r. przez Sąd Okręgowy w Suwałkach w sprawie sygn. akt I C 166/25. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła powódka zaskarżając je w całości oraz zarzucając przedmiotowemu postanowieniu naruszenie prawa procesowego, a to art. 742 k.p.c. w zw. z art. 1082 k.p.c. w zw. z art. 776 k.p.c. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z momentem wydania postanowienia o zmianie zabezpieczenia, skutkuje możliwością nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, z urzędu postanowieniu zmieniającemu oraz złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji, podczas gdyby prawidłowa wykładnia przepisów jednoznacznie wskazuje, że do czasu upływu terminu na wniesienie zażalenia na postanowienie zmieniające postanowienie, nie możliwe jest nadanie klauzuli wykonalności z urzędu, albowiem z mocy prawa wstrzymane jest wykonanie postanowienia zmieniającego i tym samym prowadzenie egzekucji. Mając powyższe na uwadze, skarżąca: 1. na podstawie art. 359 § 2 k.p.c. , w związku z art 386 § 1 k.p.c. , wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości przez sąd I Instancji, 2. nadanie niniejszej sprawie dalszego biegu, 3. na podstawie art. 394 § 3 i art 397 § 3 k.p.c. w związku z art 386 § 4 k.p.c. w związku z zgodnie z art 394 § 4 k.p.c. , wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie: 4. na podstawie art. 394 § 3 i art 397 § 3 k.p.c. w związku z art 386 § 3 k.p.c. w związku z zgodnie z art 394 § 4 k.p.c. , wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania, 5. w przypadku nie uwzględnienia przez Sąd I Instancji wniosku wskazanego w pkt 1 - przeprowadzenia samokontroli zaskarżonego postanowienia przez Sąd I Instancji, na podstawie art. 396 k.p.c. , wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez Sąd I instancji do czasu rozpoznania zażalenia przez Sąd II Instancji, 6. niezależnie od wniosków z pkt 1,4 i 5 niniejszego zażalenia, wniosła o udzielenie zabezpieczenia poprzez zawieszenie przez Sąd I Instancji postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ełku, E. K. , Kancelaria (...) w E. , z wniosku przedstawiciela ustawowego małoletnich wierzycieli A. S. (2) przeciwko dłużnice A. S. (1) w sprawie pod sygnaturą akt (...) do czasu stwierdzenia, że postanowienie Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 13.06.2025 r. jest prawomocne, 7. w przypadku nie uwzględnienia przez Sąd I Instancji wniosku wskazanego w pkt 1 - przeprowadzenia samokontroli zaskarżonego postanowienia wydanego przez Sąd I Instancji, jak i nie uwzględnienia przez Sąd I Instancji pkt 5 w zakresie nie wstrzymania zaskarżonego orzeczenia oraz pkt 6 w zakresie udzielenia zabezpieczenia, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez Sąd II Instancji, 8. w przypadku nie uwzględnienia przez Sąd II Instancji wniosku wskazanego w pkt 7 w zakresie wstrzymania zaskarżonego postanowienia - wniosła o udzielenie zabezpieczenia przez Sąd II Instancji, poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ełku, E. K. , Kancelaria (...) w E. z wniosku przedstawiciela ustawowego małoletnich wierzycieli A. S. (2) przeciwko dłużnice A. S. (1) w sprawie pod sygnaturą akt (...) do czasu stwierdzenia, że postanowienie Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 13.06.2025 r. jest prawomocne. Jednocześnie powódka wniosła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zażalenie powódki nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd I instancji nie naruszył przepisów prawa procesowego, a to art. 742 § 3 k.p.c. w zw. z art. 1082 k.p.c. w zw. . z art. 776 k.p.c. Celem postepowania zabezpieczającego jest uregulowanie sytuacji stron na czas trwania sporu i z tego względu, co do zasady, wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia o zabezpieczeniu. Sąd I instancji nadał klauzulę wykonalności przedmiotowemu postanowieniu co do punktu 2, 4 i 5 o zabezpieczeniu z urzędu, ponieważ jest ono wykonalne od momentu wydania, a nie od uprawomocnienia ( art. 360 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 743 § 2 k.p.c. ). Przepis art. 742 § 3 k.p.c. stanowi, iż wniesienie zażalenia na postanowienie uchylające lub zmieniające postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wstrzymuje wykonanie postanowienia. Ww. regulacja dotyczy skutku wniesienia zażalenia, a nie dopuszczalności nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu. Zgodnie z treścią art. 782 § 1 zd. 2 k.p.c. Sąd nadaje klauzule wykonalności z urzędu postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia. Z kolei, w myśl art. 1082 k.p.c. tytułowi egzekucyjnemu, zasądzającemu alimenty, sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu. Tytuł wykonawczy doręcza się wówczas wierzycielowi z urzędu. Artykuł 1082 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 782 zd. 1 k.p.c. , który formułuje zasadę nadania klauzuli wykonalności na wniosek wierzyciela. Tytułowi egzekucyjnemu zasądzającemu alimenty sąd nadaje zatem klauzulę wykonalności z własnej inicjatywy, bez względu na to, czy wierzyciel zgłosił taki wniosek. Zakres zastosowania art. 1082 k.p.c. obejmuje również postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wydanych na podstawie art. 753 k.p.c. Dalej, zgodnie z art. 782 § 1 1 k.p.c. tytułowi egzekucyjnemu nakazującemu osobie stosującej przemoc domową opuszczenie wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu. Tytuł wykonawczy doręcza się wierzycielowi z urzędu. W każdym wypadku, nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności powoduje powstanie tytułu wykonawczego, który w myśl art. 776 k.p.c. jest podstawą egzekucji. Podkreślić należy, iż nadanie klauzuli wykonalności z urzędu nie oznacza wszczęcia egzekucji i nie zobowiązuje sądu do wszczęcia egzekucji z urzędu. Ponadto na gruncie przedmiotowej sprawy nie było podstaw do zastosowania art. 395 § 2 k.p.c. , (nieważności postępowania; zażalenie nie było oczywiście uzasadnione). Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, ww. wnioski ewentualne również nie zasługiwały na uwzględnienie. Zażalenie należało oddalić na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Na mocy art. 745 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy postanowił, że koszty postępowania zażaleniowego Sąd Rejonowy rozstrzygnie w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (pkt. II postanowienia). Sędzia Aneta Ineza Sztukowska Sędzia Beata Sieczkowska Sędzia Cezary Olszewski