I CZ 171/01

Sąd Najwyższy2001-11-30
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
kasacjakpcprzedsądodrzucenieskargapostępowaniesąd najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu kasacji, potwierdzając, że brak przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jest wadą nieusuwalną.

Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu jego kasacji, argumentując, że okoliczności uzasadniające rozpoznanie sprawy były zawarte w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych. Sąd Najwyższy, powołując się na znowelizowane przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, wyjaśnił, że wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (art. 393 § 1 k.p.c.) jest elementem konstrukcyjnym, którego brak nie podlega uzupełnieniu. Sąd podkreślił, że sąd nie może wyręczać strony w spełnieniu tego obowiązku. W konsekwencji, zażalenie powoda zostało oddalone.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda I. K. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 26 czerwca 2001 r., którym odrzucono kasację powoda od wyroku z dnia 6 marca 2001 r. Powód zarzucił Sądowi Okręgowemu błędne przyjęcie niedopuszczalności kasacji, wskazując, że okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie znajdują się w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych. Podniósł również, że nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego przez Sąd Rejonowy i niedopuszczenie dalszych dowodów przez Sąd Okręgowy spowodowały niewyjaśnienie sprawy. Sąd Najwyższy, odwołując się do przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, wyjaśnił znaczenie instytucji przedsądu. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 393 § 1 k.p.c., kasacja musi zawierać przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, odwołując się do przesłanek z art. 393 k.p.c. Sąd podkreślił, że odwołanie się jedynie do uzasadnienia podstaw kasacyjnych nie spełnia tego wymogu. Ponadto, Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie jest uprawniony do poszukiwania tych okoliczności w uzasadnieniu kasacji, gdyż byłoby to naruszenie równowagi procesowej i bezstronności sądu. Brak przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji został uznany za wadę nienaprawialną, skutkującą odrzuceniem kasacji na podstawie art. 3935 k.p.c. W związku z tym, zażalenie powoda zostało oddalone na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 39318 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jest wadą nienaprawialną, skutkującą odrzuceniem kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, zgodnie z art. 393 § 1 k.p.c. w nowym brzmieniu, jest elementem konstrukcyjnym kasacji, a jego brak nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 130 § 1 k.p.c. Sąd nie może wyręczać strony w spełnieniu tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w Warszawie

Strony

NazwaTypRola
I. K.osoba_fizycznapowód
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w Warszawiespółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 393 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wprowadza wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jako elementu konstrukcyjnego.

k.p.c. art. 393 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wymienia wśród wymogów konstrukcyjnych kasacji punkt 3: wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji.

k.p.c. art. 393 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi, że kasacja dotknięta brakiem przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie podlega odrzuceniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dzieli wymagania stawiane kasacji na przewidziane dla pisma procesowego (podlegające uzupełnieniu) oraz na wymagania należące do istoty kasacji jako jej elementy konstrukcyjne (niepodlegające uzupełnieniu).

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzupełniania braków pisma procesowego, które nie mają zastosowania do elementów konstrukcyjnych kasacji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 393 § 18

Kodeks postępowania cywilnego

§ 3 dotyczy postępowania w przedmiocie kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji w części wstępnej pisma jest wadą nienaprawialną. Sąd nie jest zobowiązany do poszukiwania tych okoliczności w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych. Wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jest elementem konstrukcyjnym kasacji.

Odrzucone argumenty

Okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji zawarte są w uzasadnieniu jej podstaw. Niedopuszczenie dalszych dowodów przez Sąd Okręgowy spowodowało niewyjaśnienie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

instytucję przedsądu, który jest wstępnym badaniem kasacji wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji przez Sąd Najwyższy nie będzie przy tym spełnieniem obowiązku przewidzianego w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. odwołanie się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych Sąd Najwyższy nie jest ponadto uprawniony do poszukiwania okoliczności z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. w uzasadnieniu kasacji Byłoby to bowiem niedopuszczalne zastąpienie strony skarżącej w spełnieniu jej ustawowego obowiązku, z naruszeniem równowagi procesowej stron, oraz bezstronności sądu brak kasacji w postaci nie przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie ma charakter nienaprawialny

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Iwona Koper

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych kasacji po nowelizacji k.p.c. z 2000 r., w szczególności wymogu przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji k.p.c. z 2000 r. i specyfiki postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowy wymóg formalny dla kasacji, który często stanowi pułapkę dla skarżących. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.

Pułapka w kasacji: Dlaczego samo uzasadnienie podstaw nie wystarczy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 171/01 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2001 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Iwona Koper (sprawozdawca) w sprawie z powództwa I. K. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2001 r. zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 26 czerwca 2001 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 czerwca Sąd Okręgowy odrzucił kasację powoda I. K. od wyroku tego Sądu z dnia 6 marca 2001 r., ponieważ nie zawierała przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucił błędne przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że złożona kasacja jest niedopuszczalna i podniósł, że uzasadniające jej rozpoznanie okoliczności zawarte są w uzasadnieniu jej podstaw. Okoliczności te stanowią nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego przez Sąd Rejonowy, niedopuszczenie przez Sąd Okręgowy dalszych dowodów, co spowodowało niewyjaśnienie sprawy. Nadto podniósł, że żaden przepis nie wymaga, żeby okoliczności te były wskazane w części wstępnej kasacji. We wnioskach zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Do wniesienia i rozpoznania kasacji mają zastosowanie przepisy procesowe w postaci nadanej im ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego... (Dz. U. Nr 48, poz. 554). Nowy przepis art. 393 § 1 k.p.c. wprowadził instytucję przedsądu, który jest wstępnym badaniem kasacji pod kątem stwierdzenia, czy zachodzą wymienione w nim okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji przez Sąd Najwyższy. Stosownie do art. 3933 k.p.c. w nowym brzmieniu wśród wymogów konstrukcyjnych kasacji zawartych w § 1 wymienia się w pkt 3 wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji. Okoliczności te wymagają wyraźnego przedstawienia przez odwołanie się do wskazanych w art. 393 k.p.c. przesłanek przedsądu. Nie będzie przy tym spełnieniem obowiązku przewidzianego w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. odwołanie się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych, których przytoczenie i uzasadnienie spełnia jedynie wymaganie przewidziane w art. 3933 § 1 pkt 2 k.p.c. (vide postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, oraz z dnia 22 marca 2001., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Sąd Najwyższy nie jest ponadto uprawniony do poszukiwania okoliczności z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. w uzasadnieniu kasacji. Byłoby to bowiem 3 niedopuszczalne zastąpienie strony skarżącej w spełnieniu jej ustawowego obowiązku, z naruszeniem równowagi procesowej stron, oraz bezstronności sądu. Przepis art. 3933 k.p.c. dzieli wymagania stawiane kasacji na przewidziane dla pisma procesowego (§ 2), których brak podlega uzupełnieniu w trybie art. 130 § 1 k.p.c., oraz na wymagania należące do istoty kasacji jako jej elementy konstrukcyjne (§ 1), nie podlegające uzupełnieniu. Zgodnie z tym brak kasacji w postaci nie przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie ma charakter nienaprawialny, a dotknięta nim kasacja podlega odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, stosownie do art. 3935 k.p.c. Nieuzasadnione w tym stanie rzeczy zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 39318 § 3 k.p.c. jg 4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI