I CZ 169/11

Sąd Najwyższy2012-02-03
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
apelacjazażaleniesąd najwyższysąd apelacyjnyprzekształcenie spółkisukcesja uniwersalnapełnomocnictwopotwierdzenie czynnościterminy procesowek.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że spółka następująca po innej mogła skutecznie potwierdzić wniosek o uzasadnienie wyroku złożony przez poprzednika.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej spółki, uznając ją za spóźnioną, ponieważ wniosek o uzasadnienie wyroku został złożony w imieniu spółki już wykreślonej z rejestru. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że następca prawny (spółka przekształcona) mógł skutecznie potwierdzić czynność procesową swojego poprzednika, co czyniło apelację wniesioną w terminie.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej spółki K. H. SA w W. od wyroku Sądu Okręgowego, uznając ją za spóźnioną. Podstawą odrzucenia był fakt, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku pierwszej instancji został złożony w imieniu spółki K. SA w W., która w tym czasie była już wykreślona z rejestru przedsiębiorców w związku z jej przekształceniem. Apelacja została złożona później, a pełnomocnik powoływał się na pełnomocnictwo udzielone przez poprzednią spółkę. Sąd Apelacyjny uznał, że potwierdzenie czynności przez nową spółkę (K. H. SA w W.) nie obejmowało wniosku o uzasadnienie, co skutkowało uznaniem apelacji za wniesioną z przekroczeniem terminu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Stwierdził, że wraz z przekształceniem K. SA w W. w K. H. SA w W. nastąpiła sukcesja uniwersalna, a nowa spółka wstąpiła w postępowanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet jeśli wniosek o uzasadnienie został złożony w imieniu nieistniejącego już podmiotu, możliwe było sprostowanie oznaczenia lub potwierdzenie tej czynności przez następcę prawnego. W ocenie Sądu Najwyższego, uchwała zarządu K. H. SA w W. z 21 września 2011 r. skutecznie potwierdziła czynność pełnomocnika polegającą na złożeniu wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia. W związku z tym, przepis art. 369 § 2 k.p.c. (dotyczący wnoszenia apelacji z przekroczeniem terminu) nie miał zastosowania, a postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało uchylone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka następująca po innej spółce w wyniku przekształcenia może skutecznie potwierdzić czynność procesową dokonaną przez pełnomocnika w imieniu poprzedniczki prawnej, nawet jeśli ta już nie istniała w momencie złożenia wniosku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nastąpiła sukcesja uniwersalna, a nowa spółka wstąpiła w postępowanie. Potwierdzenie przez następcę prawnego czynności procesowej dokonanej przez pełnomocnika w imieniu poprzednika, nawet jeśli ten już nie istniał, jest skuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

K.H. SA w W.

Strony

NazwaTypRola
E. Spółka z o.o. w likwidacjispółkapowód
K.H. SA w W.spółkapozwany
K. SA w W.spółkapoprzedni pozwany
K. H. Sp. z o.o. w W.spółkapodmiot przejmujący majątek
K. H. SA w W.spółkanastępca prawny pozwanego

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 369 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wnoszenia apelacji z przekroczeniem terminu, który nie miał zastosowania w tej sprawie z uwagi na skuteczne potwierdzenie wniosku o uzasadnienie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy sukcesji uniwersalnej przy przejęciu majątku spółki.

k.s.h. art. 494 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy sukcesji uniwersalnej przy przekształceniu spółki.

k.p.c. art. 103 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy czynności procesowych dokonanych przez osoby nieposiadające umocowania.

k.p.c. art. 104

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy potwierdzenia czynności procesowych.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sukcesja uniwersalna K. H. SA w W. w stosunku do K. SA w W. skutkująca zajęciem jej miejsca w postępowaniu. Możliwość skutecznego potwierdzenia przez następcę prawnego czynności procesowej (wniosku o uzasadnienie) dokonanej przez pełnomocnika w imieniu poprzedniczki prawnej. Nieskuteczne zastosowanie art. 369 § 2 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

wraz z przekształceniem K. SA w W. w K. H. SA w W. doszło do sukcesji uniwersalnej skutkującej wstąpieniem nowej spółki do postępowania czynność procesowa w postaci złożenia wniosku [...] dokonana przez pełnomocnika ustanowionego jeszcze przez K. SA w W., ze wskazaniem na działanie w imieniu tego podmiotu, przekształconego już w dacie złożenia wniosku i w oparciu o udzielone przez niego pełnomocnictwo, mogła być skutecznie potwierdzona przez K. H. SA w W. jako jego następcę.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Barbara Myszka

członek

Marta Romańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzanie przez następcę prawnego czynności procesowych poprzednika prawnego, zwłaszcza w kontekście przekształceń spółek i sukcesji uniwersalnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia spółki i potwierdzenia czynności procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie sukcesji prawnej w kontekście postępowań sądowych, szczególnie przy przekształceniach spółek. Pokazuje też, że nawet pozornie oczywiste błędy formalne mogą zostać naprawione przez skuteczne potwierdzenie czynności przez następcę prawnego.

Przekształcenie spółki nie przekreśla jej praw w sądzie – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady sukcesji prawnej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 169/11 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Barbara Myszka SSN Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa E. Spółki z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. przeciwko K.H. S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 września 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z 30 września 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego z 8 października 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji został złożony 14 października 2010 r. w imieniu pozwanej – K. SA w W. Spółka ta została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego 30 lipca 2010 r. w związku z przejęciem jej majątku w trybie 492 § 1 pkt 1 k.s.h przez K. H. Sp. z o.o. w W., a następnie 9 grudnia 2010 r. uległa przekształceniu w K. H. SA w W. Apelacja od wyroku Sądu Okręgowego została złożona 21 grudnia 2010 r. w imieniu K. SA w W. przez pełnomocnika powołującego się na pełnomocnictwo procesowe udzielone przez tę spółkę 22 marca 2010 r. Pozwana została wezwana do uzupełnienia braku apelacji przez prawidłowe wykazanie umocowania pełnomocnika do jej wniesienia pod rygorem odrzucenia środka odwoławczego. W odpowiedzi wyjaśniła ona, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia oraz apelacja zostały wniesione w imieniu K. H. SA w W., na dowód czego przedłożyła dwie uchwały zarządu tej spółki z 21 września 2011 r. o zatwierdzeniu obu czynności dokonanych przez pełnomocnika oraz udzieleniu mu tego samego dnia pełnomocnictwa procesowego. Sąd Apelacyjny uznał apelację wniesioną w tych okolicznościach za spóźnioną i podlegającą odrzuceniu. Wskazał, że czynność polegająca na wniesieniu apelacji została wprawdzie potwierdzona przez K. H. SA w W., ale potwierdzenie to nie obejmuje wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, który został złożony w imieniu innego podmiotu – K. SA w W. W konsekwencji Sąd Apelacyjny doszedł do wniosku, że wobec braku skutecznego złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, apelacja została wniesiona z przekroczeniem terminu wynikającego z art. 369 § 2 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie z 30 września 2011 r. pozwana zarzuciła, że zostało ono wydane z naruszeniem: art. 494 § 1 k.s.h. przez nieuwzględnienie 3 sukcesji uniwersalnej K. H. SA w W. w stosunku do K. SA w W., prowadzącej do zajęcia jej miejsca w postępowaniu; - art. 103 § 1 i art. 104 k.p.c. przez uznanie potwierdzenia czynności polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia za bezskuteczne; - art. 369 § 2 k.p.c. przez jego zastosowanie, pomimo złożenia przez pozwaną wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Powódka wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Skarżąca trafnie zauważa, że wraz z przekształceniem K. SA w W. w K. H. SA w W. doszło do sukcesji uniwersalnej skutkującej wstąpieniem nowej spółki do postępowania. Wprawdzie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku został wniesiony ze wskazaniem na firmę dotychczasowej pozwanej w chwili, gdy ta nie figurowała już w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, nie oznacza to jednak, by niemożliwe było sprostowanie oznaczenia podmiotu, w imieniu którego został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku i doręczenie jego odpisu z uzasadnieniem, względnie potwierdzenie tej czynności przez następcę prawnego pozwanej. K. H. SA w W. zajął w postępowaniu miejsce dotychczasowej pozwanej już w momencie dokonania przekształcenia. Nie może ulegać wątpliwości, że czynność procesowa w postaci złożenia wniosku, o którym mowa w art. 328 § 1 zd. 1 k.p.c., dokonana przez pełnomocnika ustanowionego jeszcze przez K. SA w W., ze wskazaniem na działanie w imieniu tego podmiotu, przekształconego już w dacie złożenia wniosku i w oparciu o udzielone przez niego pełnomocnictwo, mogła być skutecznie potwierdzona przez K. H. SA w W. jako jego następcę. W konsekwencji, potwierdzenie w uchwale z 21 września 2011 r. czynności pełnomocnika polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia było w pełni skuteczne, a tym samym w sprawie nie miał zastosowania art. 369 § 2 k.p.c. wskazany przez Sąd Apelacyjny jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. 4 Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI