I CZ 169/11

Sąd Najwyższy2012-02-03
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sukcesja uniwersalnaprzekształcenie spółkipełnomocnictwopotwierdzenie czynnościtermin procesowyapelacjawniosek o uzasadnienieSąd Najwyższyk.s.h.k.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że spółka przekształcona mogła skutecznie potwierdzić czynność procesową wykonaną przez pełnomocnika w imieniu spółki poprzedniczki.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej spółki, uznając ją za spóźnioną, ponieważ wniosek o uzasadnienie wyroku został złożony w imieniu spółki już wykreślonej z rejestru. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że spółka przekształcona (następca prawny) mogła skutecznie potwierdzić czynność procesową wykonaną przez pełnomocnika w imieniu spółki poprzedniczki, co czyniło apelację wniesioną w terminie.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej K.H. S.A. od wyroku Sądu Okręgowego, uznając ją za spóźnioną. Podstawą odrzucenia był fakt, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony w imieniu spółki K. SA, która została już wykreślona z rejestru. Apelacja została złożona w imieniu spółki K. SA przez pełnomocnika, który powoływał się na pełnomocnictwo udzielone przez tę spółkę. Pozwana została wezwana do wykazania umocowania pełnomocnika, a następnie przedstawiła uchwały zarządu spółki K. H. SA (następcy prawnego K. SA) z dnia 21 września 2011 r. o zatwierdzeniu czynności pełnomocnika i udzieleniu mu pełnomocnictwa. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że potwierdzenie to nie obejmuje wniosku o uzasadnienie, który został złożony w imieniu innego podmiotu, co skutkowało uznaniem apelacji za wniesioną z przekroczeniem terminu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Podkreślił, że w wyniku przekształcenia K. SA w K. H. SA nastąpiła sukcesja uniwersalna, a nowa spółka wstąpiła w postępowanie. Sąd Najwyższy stwierdził, że czynność procesowa w postaci złożenia wniosku o uzasadnienie, dokonana przez pełnomocnika ustanowionego jeszcze przez K. SA, mogła być skutecznie potwierdzona przez K. H. SA jako jego następcę prawnego. W konsekwencji, potwierdzenie przez K. H. SA czynności pełnomocnika było skuteczne, a tym samym nie miał zastosowania art. 369 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka przekształcona może skutecznie potwierdzić czynność procesową dokonaną przez pełnomocnika w imieniu spółki poprzedniczki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w wyniku przekształcenia spółki następuje sukcesja uniwersalna, a spółka następca prawny wstępuje w postępowanie. Czynność procesowa dokonana przez pełnomocnika w imieniu spółki poprzedniczki, nawet jeśli została dokonana po jej wykreśleniu z rejestru, może być skutecznie potwierdzona przez spółkę następcy prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
E. Spółka z o.o. w likwidacjispółkapowód
K.H. S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 369 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia apelacji, który jest zależny od złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

k.s.h. art. 494 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Reguluje skutki prawne sukcesji uniwersalnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy sukcesji uniwersalnej przy przejęciu majątku spółki.

k.p.c. art. 103 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy potwierdzenia czynności procesowej przez następcę prawnego.

k.p.c. art. 104

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skutków potwierdzenia czynności procesowej.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia postanowienia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sukcesja uniwersalna K. H. SA w W. w stosunku do K. SA w W. prowadząca do zajęcia jej miejsca w postępowaniu. Potwierdzenie czynności procesowej polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia przez następcę prawnego jest skuteczne. Zastosowanie art. 369 § 2 k.p.c. było nieuzasadnione w sytuacji skutecznego złożenia wniosku o uzasadnienie.

Godne uwagi sformułowania

wraz z przekształceniem K. SA w W. w K. H. SA w W. doszło do sukcesji uniwersalnej skutkującej wstąpieniem nowej spółki do postępowania. czynność procesowa w postaci złożenia wniosku, o którym mowa w art. 328 § 1 zd. 1 k.p.c., [...] mogła być skutecznie potwierdzona przez K. H. SA w W. jako jego następcę.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Barbara Myszka

członek

Marta Romańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzanie przez następcę prawnego czynności procesowych dokonanych przez pełnomocnika w imieniu spółki poprzedniczki po jej przekształceniu lub wykreśleniu, a także skutki prawne takiej sukcesji dla biegu terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia spółki i sukcesji uniwersalnej w kontekście postępowań sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia sukcesji prawnej spółek w postępowaniu sądowym i możliwości potwierdzania czynności procesowych przez następcę prawnego, co jest istotne dla praktyki prawniczej.

Czy spółka po przekształceniu może naprawić błąd pełnomocnika z przeszłości?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 169/11 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 3 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Barbara Myszka 
SSN Marta Romańska (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa E. Spółki z o.o. w likwidacji  
z siedzibą w W. 
przeciwko K.H. S.A. w W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 30 września 2011 r.,  
 
 
 
uchyla 
zaskarżone 
postanowienie 
pozostawiając 
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego 
w  orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z 30 września 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego z  8  października 2010 r. 
W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o sporządzenie i doręczenie 
uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji został złożony 14 października 
2010  r. w imieniu pozwanej – K. SA w W. Spółka ta została wykreślona z rejestru 
przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego 30 lipca 2010 r. w związku z 
przejęciem jej majątku w trybie 492 § 1 pkt 1 k.s.h przez K. H. Sp. z o.o. w W., a 
następnie 9 grudnia 2010 r. uległa przekształceniu w K. H. SA w W. Apelacja od 
wyroku Sądu Okręgowego została złożona 21 grudnia 2010 r. w imieniu K. SA 
w  W. przez pełnomocnika powołującego się na pełnomocnictwo procesowe 
udzielone przez tę spółkę 22 marca 2010 r. Pozwana została wezwana do 
uzupełnienia 
braku 
apelacji 
przez 
prawidłowe 
wykazanie 
umocowania 
pełnomocnika do jej wniesienia pod rygorem odrzucenia środka odwoławczego. 
W  odpowiedzi wyjaśniła ona, że wniosek o sporządzenie i doręczenie 
uzasadnienia oraz apelacja zostały wniesione w imieniu K. H. SA w  W., na dowód 
czego przedłożyła dwie uchwały zarządu tej spółki z  21  września 2011 r. o 
zatwierdzeniu obu czynności dokonanych przez pełnomocnika oraz udzieleniu mu 
tego samego dnia pełnomocnictwa procesowego. 
Sąd Apelacyjny uznał apelację wniesioną w tych okolicznościach za 
spóźnioną i podlegającą odrzuceniu. Wskazał, że czynność polegająca na 
wniesieniu apelacji została wprawdzie potwierdzona przez K. H. SA w  W., ale 
potwierdzenie to nie obejmuje wniosku o sporządzenie i  doręczenie uzasadnienia, 
który został złożony w imieniu innego podmiotu – K. SA w W. W konsekwencji Sąd 
Apelacyjny doszedł do wniosku, że wobec braku skutecznego złożenia wniosku o 
sporządzenie 
i 
doręczenie 
uzasadnienia, 
apelacja 
została 
wniesiona 
z 
przekroczeniem terminu wynikającego z art. 369 § 2 k.p.c. 
W zażaleniu na postanowienie z 30 września 2011 r. pozwana zarzuciła, że 
zostało ono wydane z naruszeniem: art. 494 § 1 k.s.h. przez nieuwzględnienie 

 
3 
sukcesji uniwersalnej K. H. SA w W. w stosunku do K. SA w W., prowadzącej do 
zajęcia jej miejsca w postępowaniu; - art. 103 § 1 i art. 104 k.p.c. przez uznanie 
potwierdzenia czynności polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie i 
doręczenie uzasadnienia za bezskuteczne; - art. 369 § 2 k.p.c. przez jego 
zastosowanie, pomimo złożenia przez pozwaną wniosku o  sporządzenie i 
doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji. 
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie 
kosztów postępowania. 
Powódka wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie 
jest 
zasadne. 
Skarżąca 
trafnie 
zauważa, 
że 
wraz 
z  przekształceniem K. SA w W. w K. H. SA w  W. doszło do sukcesji uniwersalnej 
skutkującej wstąpieniem nowej spółki do postępowania. Wprawdzie wniosek o 
sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku został wniesiony ze 
wskazaniem na firmę dotychczasowej pozwanej w chwili, gdy ta nie figurowała już 
w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, nie oznacza to jednak, 
by niemożliwe było sprostowanie oznaczenia podmiotu, w imieniu którego został 
złożony wniosek o uzasadnienie wyroku i doręczenie jego odpisu z uzasadnieniem, 
względnie potwierdzenie tej czynności przez następcę prawnego pozwanej. K. H. 
SA w W. zajął w postępowaniu miejsce dotychczasowej pozwanej już w momencie 
dokonania przekształcenia. Nie może ulegać wątpliwości, że czynność procesowa 
w postaci złożenia wniosku, o którym mowa w  art. 328 § 1 zd. 1 k.p.c., dokonana 
przez pełnomocnika ustanowionego jeszcze przez K. SA w W., ze wskazaniem na 
działanie w imieniu tego podmiotu, przekształconego już w dacie złożenia wniosku i 
w oparciu o udzielone przez niego pełnomocnictwo, mogła być skutecznie 
potwierdzona przez K. H. SA w W. jako jego następcę. 
W konsekwencji, potwierdzenie w uchwale z 21 września 2011 r. czynności 
pełnomocnika polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie i doręczenie 
uzasadnienia było w pełni skuteczne, a tym samym w sprawie nie miał 
zastosowania art. 369 § 2 k.p.c. wskazany przez Sąd Apelacyjny jako podstawa 
zaskarżonego rozstrzygnięcia. 

 
4 
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 
k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. 
w  zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI