I CZ 168/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że sprawa o uchylenie uchwały spółdzielni dotyczącej zmiany statutu, w tym kwestii majątkowych, nie jest sprawą o prawa majątkowe.
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o uchylenie uchwały spółdzielni, uznając ją za sprawę o prawa majątkowe i brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że sprawa o uchylenie uchwały spółdzielni dotyczącej zmiany statutu, obejmującej zarówno kwestie majątkowe, jak i niemajątkowe, ma charakter organizacyjny i nie jest sprawą o prawa majątkowe. Dodatkowo, Sąd Najwyższy wskazał na naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez brak uzasadnienia Sądu Apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2010 r. odrzucił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 sierpnia 2009 r., który oddalił powództwo o uchylenie uchwały nr 14/2003 Spółdzielni Mieszkaniowej „P. M.” w W. Powodem odrzucenia apelacji było uznanie przez Sąd Apelacyjny, że sprawa dotyczy praw majątkowych i nie wskazano wartości przedmiotu zaskarżenia. Powód Piotr R. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa spółdzielczego i procesowego, w tym uznanie uchwały za mającą charakter majątkowy oraz brak odpowiedniego uzasadnienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy przyjął utrwalony pogląd, że dla oceny charakteru sprawy o uchylenie uchwały organu spółdzielni decydujące znaczenie ma przedmiot zaskarżonej uchwały. W przypadku uchwały nr 14/2003, która dotyczyła zmiany statutu i obejmowała zarówno postanowienia majątkowe (opłaty eksploatacyjne), jak i niemajątkowe (cele spółdzielni), Sąd Najwyższy uznał, że ma ona charakter organizacyjny i nie jest sprawą o prawa majątkowe. Sąd Najwyższy podzielił również zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. z powodu braku uzasadnienia Sądu Apelacyjnego co do majątkowego charakteru sprawy. Sąd Najwyższy nie podzielił natomiast zarzutów dotyczących wyznaczenia rozprawy po odrzuceniu apelacji ani naruszenia art. 383 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa o uchylenie uchwały spółdzielni dotyczącej zmiany statutu, która obejmuje postanowienia regulujące zarówno sferę praw i obowiązków majątkowych członków, jak i kwestie niemajątkowe oraz ma charakter organizacyjny, nie jest sprawą o prawa majątkowe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym o charakterze sprawy decyduje przedmiot zaskarżonej uchwały. W analizowanym przypadku uchwała dotyczyła zmiany statutu, obejmując zarówno kwestie majątkowe (opłaty), jak i niemajątkowe oraz organizacyjne, co przesądziło o jej niemajątkowym charakterze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Piotr R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Piotr R. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa "P. M." | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie orzeczenia musi wskazywać argumenty, na podstawie których sąd doszedł do określonego rozstrzygnięcia, co jest niezbędne do kontroli instancyjnej.
p.s. art. 42
Prawo spółdzielcze
Dotyczy charakteru uchwał spółdzielni.
k.p.c. art. 19
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy legitymacji procesowej i wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania na posiedzeniu niejawnym w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 375
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na wyznaczenie rozprawy niezależnie od przepisów szczególnych nakazujących rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 148 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia wyznaczenie rozprawy przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała spółdzielni dotycząca zmiany statutu, obejmująca kwestie majątkowe i niemajątkowe, nie jest sprawą o prawa majątkowe. Brak uzasadnienia przez Sąd Apelacyjny powodów uznania sprawy za majątkową stanowi naruszenie art. 328 § 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Odrzucenie apelacji przez Sąd Apelacyjny dopiero po wyznaczeniu rozprawy stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego. Wyznaczenie przez Sąd Apelacyjny powodów do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi rozszerzenie ich żądania w postępowaniu drugoinstancyjnym.
Godne uwagi sformułowania
dla oceny, czy sprawa o uchylenie lub ustalenie nieważności uchwały organu spółdzielni jest sprawą o prawa majątkowe czy też o prawa niemajątkowe, decydujące znaczenie ma przedmiot zaskarżonej uchwały ogólną materią uchwały jest w tym wypadku ukształtowanie zasad funkcjonowania spółdzielni oraz praw i obowiązków wspólnych dla wszystkich jej członków, co nadaje jej charakter w przeważającej mierze organizacyjny
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
przewodniczący
Marta Romańska
sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru sprawy o uchylenie uchwały spółdzielni, zwłaszcza gdy dotyczy ona zmiany statutu i ma charakter mieszany (majątkowy i niemajątkowy). Podkreślenie znaczenia uzasadnienia orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały spółdzielni mieszkaniowej dotyczącej zmiany statutu. Interpretacja przepisów proceduralnych może być stosowana szerzej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozróżnienia między sprawami majątkowymi a niemajątkowymi w kontekście uchwał spółdzielni, co ma praktyczne znaczenie dla członków spółdzielni i ich postępowań sądowych. Podkreśla również znaczenie prawidłowego uzasadnienia orzeczeń.
“Czy uchwała spółdzielni o zmianie statutu to sprawa majątkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 168/10 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa Piotra R. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "P. M." w W. o uchylenie uchwał, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie zawarte w pkt I wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 czerwca 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie 2 W punkcie I wyroku z 24 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny postanowił o odrzuceniu apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego z 27 sierpnia 2009 r. w części oddalającej powództwo o uchylenie uchwały nr 14/2003 Spółdzielni Mieszkaniowej „P. M.” w W. Rozstrzygnięcie to wydane zostało z uwagi na brak wskazania przez powodów wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie, co do której Sąd Apelacyjny uznał, iż jest sprawą o prawa majątkowe. W zażaleniu z 18 września 2010 r. Piotr R. wniósł o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu z pozostawieniem mu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego. Zaskarżanemu orzeczeniu zarzucił: - naruszenie art. 42 prawa spółdzielczego (dalej jako: p.s.) oraz art. 19 k.p.c. przez uznanie zaskarżonej uchwały spółdzielni za mającą charakter majątkowy; - art. 375 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. przez wyznaczenie rozprawy, a dopiero następnie odrzucenie apelacji; - art. 328 § 2 k.p.c. przez brak wskazania powodów, dla których uchwale nr 14/2003 przypisany został charakter majątkowy; - art. 383 k.p.c. przez wezwanie powodów do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, co oznaczałoby rozszerzenie ich żądania w postępowaniu drugoinstancyjnym, w sytuacji, gdy w pierwszej instancji sprawa była uznawana za mającą charakter niemajątkowy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Za utrwalony w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego uznać należy pogląd, zgodnie z którym dla oceny, czy sprawa o uchylenie lub ustalenie nieważności uchwały organu spółdzielni jest sprawą o prawa majątkowe czy też o prawa niemajątkowe, decydujące znaczenie ma przedmiot zaskarżonej uchwały (tak Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniach z 27 listopada 2007 r., IV CZ 87/07, niepubl. z 24 października 2008 r., V CSK 201/08, niepubl., z 5 grudnia 2008 r., III CZ 39/08, niepubl. z 19 sierpnia 2009 r., III CZ 32/09, niepubl. i z 22 października 2010 r., V CSK 160/10, niepubl.). Analogiczny pogląd wyrażony został także w odniesieniu do spraw o uchylenie uchwał wspólnot mieszkaniowych (por. uchwały Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2004 r., III CZP 100/03, OSNC 3 2005, nr 12, poz. 129 oraz z 9 grudnia 2005 r., III CZP 111/05, OSNC 2006, nr 11, poz. 183). Uchwała nr 14/2003 Spółdzielni Mieszkaniowej „P. M.” w W., której uchylenia żądali powodowie, dotyczyła zmiany statutu Spółdzielni. Pod względem przedmiotowym miała ona jednak charakter niejednorodny, obejmując zarówno postanowienia regulujące sferę praw i obowiązków majątkowych członków spółdzielni (m. in. obowiązku i terminu uiszczania opłat eksploatacyjnych – § 8 pkt 4 i 5 statutu), jak również kwestii, którym nie można przypisać charakteru majątkowego (m.in. określenia celów spółdzielni – § 4 statutu). Należy także wziąć pod uwagę, że ogólną materią uchwały jest w tym wypadku ukształtowanie zasad funkcjonowania spółdzielni oraz praw i obowiązków wspólnych dla wszystkich jej członków, co nadaje jej charakter w przeważającej mierze organizacyjny. Z tego powodu, nie można podzielić zapatrywania Sądu Apelacyjnego, iż sprawa o uchylenie tej uchwały była sprawą o prawa majątkowe. Podzielić należy również zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie wskazuje bowiem żadnych argumentów, na podstawie których sprawa w zakresie żądania uchylenia uchwały nr 14/2003 została uznana za mającą charakter majątkowy. Uniemożliwia to tym samym ocenę poprawności rozumowania leżącego u podstaw zaskarżonego orzeczenia i jego kontrolę w ramach postępowania zażaleniowego, co stanowi uchybienie Sądu Apelacyjnego (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2010 r., V CZ 7/10, niepubl.). Nie można natomiast przychylić się do twierdzenia skarżącego, iż odrzucenie przez Sąd Apelacyjny apelacji dopiero po wyznaczeniu rozprawy, nie zaś na posiedzeniu niejawnym stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c., Sądowi przysługuje bowiem możliwość wyznaczenia rozprawy, niezależnie od zastrzeżenia w przepisie szczególnym rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Nie można także podzielić zarzutu wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 383 k.p.c. – oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie prowadziłoby w tym wypadku do rozszerzenia żądania pozwu, którego 4 przedmiotem było uchylenie uchwały. Należy przy tym zauważyć, że odmienny stan faktyczny w powołanym przez skarżącego wyroku Sądu Najwyższego z 10 maja 1999 r., I PKN 177/99 OSNP 2000, nr 14, poz. 551), nie pozwala na odniesienie zawartych w nim uwag do niniejszej sprawy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI