I CZ 166/10

Sąd Najwyższy2011-02-03
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądowekoszty procesukoszty zażalenioweart. 102 k.p.c.wypadek szczególnie uzasadnionySąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy zmienił postanowienie sądu apelacyjnego, nie obciążając pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego z uwagi na szczególnie uzasadniony wypadek.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej na postanowienie sądu apelacyjnego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd apelacyjny zmienił postanowienie sądu okręgowego, zmniejszając zasądzoną na rzecz pozwanej kwotę zwrotu kosztów procesu i obciążając pozwaną kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja pozwanej, która nie miała wpływu na zmianę postanowienia sądu pierwszej instancji, stanowi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c., i nie obciążył jej kosztami postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny wcześniej zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, zmniejszając kwotę zwrotu kosztów procesu należną pozwanej z 7 200 zł do 60 zł oraz zasądzając od pozwanej na rzecz powoda 672 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że Sąd Okręgowy błędnie ustalił wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej. Pozwana wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej kosztów postępowania zażaleniowego, zarzucając naruszenie art. 98 i 102 k.p.c. i domagając się nieobciążania jej tymi kosztami. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, wskazując, że art. 102 k.p.c. pozwala na odstępstwo od zasady obciążania strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja pozwanej, która nie miała wpływu na zmianę postanowienia sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji, stanowi taki wypadek. W związku z tym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym kosztów postępowania zażaleniowego, nie obciążając pozwanej tymi kosztami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sytuacja pozwanej, która nie miała wpływu na zmianę postanowienia sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji, stanowi wypadek szczególnie uzasadniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 102 k.p.c. wskazał, że ocena, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, zależy od swobodnej oceny sądu uwzględniającej wszystkie okoliczności. W niniejszej sprawie fakt, że pozwana nie miała wpływu na zmianę postanowienia sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji, uzasadnia nieobciążanie jej kosztami postępowania zażaleniowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
Miasto Stołeczne Warszawaorgan_państwowypowód
I. B.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. art. 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Stawka minimalna za prowadzenie sprawy o wydanie innej niż lokal mieszkalny nieruchomości i opróżnienie lokalu użytkowego obliczana jest od wartości sześciomiesięcznego czynszu.

Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. art. 9 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Stawka minimalna za prowadzenie sprawy o wydanie innej niż lokal mieszkalny nieruchomości i opróżnienie lokalu użytkowego obliczana jest na podstawie § 6 rozporządzenia od wartości sześciomiesięcznego czynszu.

jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm. art. 7

Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Za podstawę obliczenia wpisu przyjmowało się sumę odpowiadającą trzymiesięcznemu czynszowi najmu lub dzierżawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja pozwanej, która nie miała wpływu na zmianę postanowienia sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji, stanowi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami Ustalenie, czy w sprawie zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, zależy od swobodnej oceny sądu Ocena ta musi jednakże uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący-sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania zażaleniowego, gdy sąd drugiej instancji zmienia rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w zakresie kosztów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny sądu opartej na całokształcie okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na praktyczne zastosowanie art. 102 k.p.c. i sposób, w jaki Sąd Najwyższy interpretuje 'wypadek szczególnie uzasadniony'.

Kiedy sąd nie obciąży Cię kosztami zażalenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 60 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 672 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 166/10 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa Miasta Stołecznego Warszawy przeciwko I. B. o wydanie nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2011 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 października 2010 r. w przedmiocie kosztów postępowania, zmienia zaskarżone postanowienie w punkcie 2 w ten sposób, że nie obciąża pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 października 2010 r., wydanym na skutek zażalenia powoda na rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 12 lipca 2010 r., zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zmniejszył zasądzoną na rzecz pozwanej tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę z 7 200 zł do 60 zł oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 672 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Wyjaśnił, że Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 12 lipca 2010 r. podjął zawieszone postępowanie, umorzył je w związku z cofnięciem pozwu oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu w wysokości 7 200 zł. Zażalenie na rozstrzygnięcie o kotach wniósł powód żądając jego zmiany i zasądzenia kwoty 60 zł. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) stawkę minimalną za prowadzenie sprawy o wydanie innej niż lokal mieszkalny nieruchomości i opróżnienie lokalu użytkowego oblicza się na podstawie § 6 rozporządzenia od wartości sześciomiesięcznego czynszu. Powód określił w pozwie wartość miesięcznego czynszu na kwotę 21,54 zł. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.), za podstawę obliczenia wpisu przyjmowało się sumę odpowiadającą trzymiesięcznemu czynszowi najmu lub dzierżawy. Podstawa określenia wpisu była zatem inna niż wartość przedmiotu sporu. Sąd Okręgowy, orzekając o kosztach procesu, ustalił wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej z uwzględnieniem tej wartości i zgodnie z § 6 rozporządzenia, a nie na podstawie § 9 pkt 3 w związku z § 6 rozporządzenia. W zażaleniu na rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w punkcie 2 postanowienia, a więc w przedmiocie obciążenia pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego, jego pełnomocnik, zarzucając naruszenie art. 98 i 102 k.p.c., wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o nieobciążaniu pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego. Podkreślił, 3 że pozwana nie kwestionuje zmiany postanowienia w zakresie przyznania jej kwoty 60 zł oraz jest zdania, że przyznanie kwoty 7 200 zł było błędem Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). Według tego przepisu, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, zależy od swobodnej oceny sądu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl.). Ocena ta musi jednakże uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, niepubl.). W okolicznościach niniejszej sprawy wypadkiem szczególnie uzasadnionym jest sytuacja, gdy Sąd drugiej instancji zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji w zakresie zwrotu kosztów procesu w sytuacji, gdy pozwana nie miała na to żadnego wpływu. Podkreślić poza tym należy, że zasadniczo to powód jest stroną przegrywającą, a pozwaną można uznać za stronę przegrywającą tylko w zakresie zmiany postanowienia Sądu Okręgowego o zmianie wysokości kosztów procesu ponoszonych przez powoda. Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 3 w związku z art. 397 § 2 i art. 386 § 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI