I CZ 162/10

Sąd Najwyższy2011-01-20
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaterminomyłka pisarskapostępowanie dowodoweSąd Najwyższyzażaleniek.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając potrzebę zbadania dowodów dotyczących daty dowiedzenia się o podstawie wznowienia, która mogła zostać błędnie wskazana przez pełnomocnika.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że została złożona po terminie. Skarżący zarzucił błąd pisarski pełnomocnika w dacie dowiedzenia się o podstawie wznowienia i wniósł o uchylenie postanowienia. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie, wskazując, że sąd pierwszej instancji nie podjął postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia rzeczywistej daty, co było konieczne do oceny terminowości skargi.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy uznał, że skarga została złożona po terminie, opierając się na dacie podanej przez pełnomocnika skarżącego, która wskazywała na 15 lutego 2010 r. jako dzień dowiedzenia się o podstawie wznowienia. Skarżący argumentował, że była to omyłka pisarska i faktyczna data dowiedzenia się o podstawie wznowienia to 25 lutego 2010 r., co mieściłoby się w terminie. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie powinien był poprzestać na twierdzeniu zawartym w piśmie procesowym, lecz powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia rzeczywistego stanu rzeczy. Błędne wskazanie daty przez pełnomocnika, wynikające z omyłki, nie powinno pozbawiać strony możliwości wykazania rzeczywistego stanu rzeczy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, błędne wskazanie daty przez pełnomocnika, będące wynikiem omyłki, nie pozbawia strony możliwości wykazania rzeczywistego stanu rzeczy za pomocą środków dowodowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia rzeczywistej daty dowiedzenia się o podstawie wznowienia, zamiast opierać się wyłącznie na błędnym twierdzeniu zawartym w piśmie procesowym. Nadmierny formalizm polegałby na przypisaniu omyłkowo udzielonej informacji cech faktu bez umożliwienia jej weryfikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skarżący (A. S.)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskarżący
S. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
K. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wynosi trzy miesiące od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. W przypadku pozbawienia możności działania lub braku należytej reprezentacji, termin liczy się od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 39815 § 1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Omyłka pisarska pełnomocnika w dacie dowiedzenia się o podstawie wznowienia. Konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistej daty dowiedzenia się o podstawie wznowienia.

Godne uwagi sformułowania

nadmiernym formalizmem byłoby więc przypisanie omyłkowo udzielonej informacji cech faktu bez umożliwienia stronie jej weryfikacji za pomocą środków dowodowych.

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący

Katarzyna Tyczka-Rote

sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w kontekście omyłek pełnomocników i konieczności przeprowadzania postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji omyłki pisarskiej w dacie dowiedzenia się o podstawie wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą omyłek i konieczności badania dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Omyłka pisarska pełnomocnika nie musi oznaczać przegranej: Sąd Najwyższy przypomina o konieczności badania dowodów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 162/10 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie ze skargi A. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 3 października 2003 r., wydanego w sprawie z wniosku S. Z. przy uczestnictwie K. S. i innych, o rozgraniczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 stycznia 2011 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 13 października 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 13 października 2010 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę A. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 3 października 2003 r. Sąd Okręgowy przyjął, że skarżący uchybił terminowi z art. 407 § 1 k.p.c., który upłynął z dniem 15 maja 2010 r., ponieważ skarga o wznowienie została złożona w dniu 18 maja 2010 r. Skarżący zażalił się na to postanowienie i wniósł o jego uchylenie. Wskazał, że Sąd Okręgowy oparł swoje ustalenia na treści pisma pełnomocnika skarżącego, który – w wyniku pomyłki pisarskiej spowodowanej uderzeniem sąsiedniego klawisza na klawiaturze – podał jako datę dowiedzenia się przez A. S. o wydaniu postanowienia w postępowaniu toczącym się bez jego udziału dzień 15 lutego 2010 r., zamiast 25 lutego 2010 r. Tymczasem w piśmie zawnioskowane były środki dowodowe, które wykazałyby prawidłową datę. Skarżący zwrócił uwagę, że o biegu terminu z art. 407 k.p.c. decyduje data faktycznego dowiedzenia się przez stronę o przyczynie wznowienia, w tym wypadku o orzeczeniu wydanym w postępowaniu o rozgraniczenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 407 § 1 k.p.c. skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Ponieważ okoliczności istotne dla przeprowadzenia oceny, czy skarga A. S. została wniesiona terminowo, nie zostały należycie wyjaśnione w jej treści, Sąd Okręgowy zobowiązał skarżącego do ich wykazania. Według twierdzeń skarżącego, na skutek omyłki pisarskiej, pełnomocnik A. S. wskazał wadliwie datę 15 lutego 2010 r., jako dzień dowiedzenia się o podstawie wznowienia. Bezsporne jest, że początek biegu terminu z art. 407 § 1 k.p.c. wyznaczają konkretne okoliczności faktyczne. Błędne wskazanie tych okoliczności, będące następstwem omyłki, nie pozbawia strony możliwości wykazania rzeczywistego stanu rzeczy w drodze przeprowadzenia wskazanych przez nią dowodów. Sąd nie podjął jednak postępowania dowodowego, poprzestając na twierdzeniu zawartym w piśmie procesowym pełnomocnika. Tymczasem każda działalność związana jest 3 z ryzykiem wystąpienia pomyłek wynikających z ludzkiej niedoskonałości, nadmiernym formalizmem byłoby więc przypisanie omyłkowo udzielonej informacji cech faktu bez umożliwienia stronie jej weryfikacji za pomocą środków dowodowych. Zażalenie może być oparte również na zarzutach odnoszących się do błędnych ustaleń faktycznych, wynikających z pominięcia określonych dowodów. Z tych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 § 1 zd. 1 k.p.c., a kwestia terminowości złożenia skargi o wznowienie postępowania przekazana została do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego wynika z treści art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI