I CZ 159/11

Sąd Najwyższy2012-02-03
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty procesuzażalenieSąd Najwyższykoszty apelacyjnezasada słuszności

Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił zażalenie powoda, zmieniając postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego i zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.700 zł.

Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego i apelacyjnego. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej kosztów pierwszoinstancyjnych jako niedopuszczalne. Natomiast w części dotyczącej kosztów apelacyjnych, Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, zmieniając zaskarżone postanowienie i zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.700 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego oraz 300 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów procesu zawarte w punkcie I.2. i III. wyroku z dnia 5 września 2011 r. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego, uznając je za niedopuszczalne na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ dotyczyło ono kosztów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W odniesieniu do kosztów postępowania apelacyjnego, Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Stosując konsekwentne stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym koszty postępowania ustalane są stosownie do zakresu uwzględnienia żądania powoda, a nie tylko treści rozstrzygnięcia w danej instancji, Sąd stwierdził, że powód wygrał sprawę w przeważającej mierze. W związku z tym, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie III, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.700 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego oraz 300 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje w takiej sytuacji, ponieważ dotyczy ono kosztów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w pierwszej instancji wydane w konsekwencji orzeczenia reformatoryjnego w postępowaniu apelacyjnym nie zalicza się do orzeczeń zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i zasądzenie kosztów

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
A. L.osoba_fizycznapowód
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (15)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w pierwszej instancji wydane w konsekwencji orzeczenia reformatoryjnego w postępowaniu apelacyjnym nie zalicza się do orzeczeń zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 100 § zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasady wzajemnego zniesienia kosztów postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 100 § zd. 1 in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 1 pkt 1

Podstawa do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 5

Podstawa do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 2 pkt 2

Podstawa do ustalenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 3

Podstawa do ustalenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowe zastosowanie art. 100 zd. 2 k.p.c. przez Sąd Okręgowy, podczas gdy pozwany uległ co do żądań powoda niemal w całości. Niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego wydane w wyniku orzeczenia reformatoryjnego w postępowaniu apelacyjnym.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powoda w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego.

Godne uwagi sformułowania

koszty postępowania ustalane są stosownie do zakresu, w jakim uwzględnione zostało żądanie powoda zgłoszone w sprawie, nie zaś jedynie w odniesieniu do treści rozstrzygnięcia wydanego w danej instancji sprawa w przeważającej mierze została wygrana przez powoda, co wykluczało możliwość zastosowania art. 100 zd. 1 in principio k.p.c. i wzajemne zniesienie na tej podstawie kosztów postępowania apelacyjnego pomiędzy stronami.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Barbara Myszka

członek

Marta Romańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności postanowień o kosztach do Sądu Najwyższego oraz zasady rozliczania kosztów postępowania w zależności od stopnia wygrania sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z orzekaniem o kosztach po reformatoryjnym wyroku sądu drugiej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące kosztów procesu i ich zaskarżalności do Sądu Najwyższego, co jest cenne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy można zaskarżyć koszty procesu do Sądu Najwyższego? Wyjaśnienie SN.

Dane finansowe

koszty postępowania apelacyjnego: 1700 PLN

koszty postępowania zażaleniowego: 300 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 159/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 3 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Barbara Myszka 
SSN Marta Romańska (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa A. L. 
przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r., 
zażalenia powoda na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu 
zawarte w punkcie I., 2, oraz III. wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 5 września 2011 r.,  
 
 
1)      odrzuca zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia  
o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego; 
2) 
zmienia zaskarżone postanowienie w pkt III w ten sposób, 
że zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.700 
(tysiąc 
siedemset) 
zł 
tytułem 
kosztów 
postępowania 
apelacyjnego; 
3) 
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 300 (trzysta) 
zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Wyrokiem z 5 września 2011 r. Sąd Okręgowy uwzględnił w przeważającej 
części apelację powoda oraz w całości apelację pozwanego i zmienił zaskarżony 
wyrok Sądu Rejonowego, postanowieniem zawartym w punkcie I. 2., zasądzając 
2.917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego, zaś 
postanowieniem zawartym w punkcie III zniósł wzajemnie pomiędzy stronami 
koszty postępowania apelacyjnego. Jako podstawę rozstrzygnięcia o koszach 
postępowania w drugiej instancji wskazał on art. 100 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c., 
uzasadniając jego zastosowanie częściowym uwzględnieniem żądań zgłoszonych 
w postępowaniu apelacyjnym przez każdą ze stron.  
W 
zażaleniu 
na 
te 
postanowienia 
powód 
zarzucił 
nieprawidłowe 
zastosowanie art. 100 zd. 2 k.p.c. pomimo okoliczności, że pozwany uległ co do 
żądań powoda niemal w całości, ewentualnie zaś niezastosowanie art. 100 zd. 1 
in   fine k.p.c. przez brak dokonania stosunkowego rozdzielenia kosztów 
postępowania. Na tej podstawie skarżący wniósł o zmianę postanowienia 
zawartego w punkcie I.2. przez zasądzenie na jego rzecz od pozwanego 
dodatkowo kwoty 790 zł oraz postanowienia zawartego w punkcie III przez 
zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 1.700 zł oraz o zasądzenie kosztów 
postępowania apelacyjnego.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W części dotyczącej postanowienia zawartego w punkcie I.2. wyroku 
z 2 września 2011 r. zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. 
Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na 
postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były 
przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie o kosztach 
postępowania w pierwszej instancji wydane w konsekwencji orzeczenia 
reformatoryjnego w postępowaniu apelacyjnym nie zalicza się do orzeczeń 
zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego, dotyczy ono bowiem kosztów, 
które 
stanowiły 
przedmiot 
rozstrzygnięcia 
Sądu 
pierwszej 
instancji 

 
3 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 stycznia 2011 r., IV CZ 103/10, 
nie publ. oraz z 12 maja 2011 r., III CZ 22/11, nie publ.). 
W odniesieniu natomiast do drugiego z zaskarżonych postanowień, 
zażalenie 
jest 
zasadne. 
Zgodnie 
z 
konsekwentnym 
stanowiskiem 
Sądu 
Najwyższego, koszty postępowania ustalane są stosownie do zakresu, w jakim 
uwzględnione zostało żądanie powoda zgłoszone w sprawie, nie zaś jedynie 
w odniesieniu do treści rozstrzygnięcia wydanego w danej instancji (por. m.in. 
postanowienie Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2010 r., I CZ 120/10, nie publ. oraz 
z 16 lutego 2011 r., II CZ 203/10, nie publ.). Zgodnie z ostatecznym wynikiem 
postępowania, ustalonym wyrokiem Sądu Okręgowego z 5 września 2011 r., powód 
uzyskał całość dochodzonej należności głównej (20.000 zł) oraz odsetki naliczane 
od 2 maja 2005 r. Pozwany, w wyniku uwzględnienia apelacji, wygrał natomiast 
sprawę jedynie co do zmiany początkowej daty naliczania odsetek: z 9 kwietnia 
2004 r. na 2 maja 2005 r. 
W konsekwencji, sprawa w przeważającej mierze została wygrana przez 
powoda, co wykluczało możliwość zastosowania art. 100 zd. 1 in principio k.p.c. 
i wzajemne zniesienie na tej podstawie kosztów postępowania apelacyjnego 
pomiędzy stronami. Stopień uwzględnienia roszczeń obu stron uzasadnia 
natomiast obciążenie strony pozwanej obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda 
kosztów postępowania apelacyjnego w łącznej kwocie 1.700 zł, na którą składa się: 
500 zł tytułem opłaty od apelacji oraz 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa 
procesowego stosownie do § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). 
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. 
oraz art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu, 
o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i art. 108 § 2 
k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. 
oraz § 13 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości 
z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia 

 
4 
przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 
(Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI