I CZ 155/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia pozwanych M. Ł. i J. S. na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 20 marca 2012 r. Sąd Okręgowy, w punkcie III swojego wyroku, odstąpił od obciążenia powódki H. J. kosztami postępowania apelacyjnego. Uzasadniając tę decyzję, sąd wskazał na charakter sprawy oraz subiektywne przekonanie powódki o zasadności dochodzonego roszczenia, podkreślając, że pozwana działała w silnym poczuciu krzywdy, czując się oszukaną treścią orzeczenia wobec sprawowania wieloletniej opieki. Pozwani zarzucili naruszenie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, przypomniał zasady dotyczące kosztów procesu (art. 98 § 1 k.p.c.) oraz wyjątek przewidziany w art. 102 k.p.c., który pozwala na odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten pozostawia sądowi swobodę oceny, a do kręgu wypadków szczególnie uzasadnionych zalicza się zarówno okoliczności związane z przebiegiem procesu (charakter żądania, jego znaczenie dla strony, subiektywne przekonanie strony), jak i sytuację życiową strony. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny Sądu Okręgowego, uznając ją za dyskrecjonalną i prawidłowo zastosowaną w okolicznościach sprawy. W związku z tym, orzeczono o oddaleniu zażalenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście kosztów postępowania apelacyjnego i sytuacji życiowej strony.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i oceny dyskrecjonalnej sądu, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach bez podobnego stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona działała w silnym poczuciu krzywdy i subiektywnym przekonaniu o zasadności roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., jeśli uzna, że istnieją szczególnie uzasadnione wypadki, które mogą obejmować zarówno okoliczności związane z przebiegiem procesu, jak i sytuację życiową strony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że art. 102 k.p.c. daje sądowi swobodę oceny w zakresie odstąpienia od obciążenia strony kosztami, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, w tym charakter sprawy, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczenia oraz jej sytuację życiową. Ocena ta ma charakter dyskrecjonalny i może być kwestionowana przez sąd wyższej instancji tylko wyjątkowo.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. Ł. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych, uwzględniając zarówno okoliczności związane z przebiegiem procesu, jak i sytuację życiową strony. Ocena ta jest dyskrecjonalna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c., uwzględniając całokształt okoliczności sprawy i sytuację powódki.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 102 k.p.c. przez odstąpienie od obciążenia powódki kosztami.
Godne uwagi sformułowania
charakter sprawy oraz subiektywne przekonanie powódki o zasadności dochodzonego roszczenia przemawiają za odstąpieniem od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego. • pozwana, składając apelację, działała w silnym poczuciu krzywdy, czując się oszukaną treścią wydanego orzeczenia wobec sprawowania wieloletniej opieki. • w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. • Do kręgu „wypadków szczególnie uzasadnionych” należą zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony. • ocena ta w istocie ma charakter dyskrecjonalny.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący
Jan Górowski
członek
Krzysztof Pietrzykowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście kosztów postępowania apelacyjnego i sytuacji życiowej strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i oceny dyskrecjonalnej sądu, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach bez podobnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia zasady stosowania art. 102 k.p.c. dotyczącego kosztów sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.
“Kiedy sąd może zwolnić z kosztów? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady stosowania art. 102 k.p.c.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.