I CZ 153/12

Sąd Najwyższy2012-10-25
SNCywilneprawo spółdzielczeWysokanajwyższy
apelacjatermin procesowywartość przedmiotu zaskarżeniaSąd NajwyższySąd ApelacyjnySąd Okręgowyspółdzielnia mieszkaniowauchwałypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że wniosek o uzasadnienie wyroku złożony przed ogłoszeniem sentencji jest skuteczny, a brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji nie stanowi podstawy do jej odrzucenia.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki, uznając ją za wniesioną po terminie oraz za brakującą wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie. Uznał, że wniosek o uzasadnienie wyroku złożony przed ogłoszeniem sentencji jest skuteczny, a brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o uchylenie uchwał spółdzielni nie jest brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie apelacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację z dwóch powodów: po pierwsze, powódka nie uzupełniła braku formalnego w postaci nieoznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, a po drugie, apelacja została wniesiona po terminie. Sąd Apelacyjny uznał, że termin do wniesienia apelacji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia wyroku, ponieważ wniosek powódki o uzasadnienie został złożony przedwcześnie, bo przed ogłoszeniem sentencji wyroku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie. W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy rozważył kwestię terminu do wniesienia apelacji. Stwierdził, że wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony w dniu ogłoszenia sentencji, nawet przed chwilą jej ogłoszenia, jest skuteczny. Powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące obliczania terminów procesowych (art. 165 § 1 k.p.c. w związku z art. 112 k.c.), Sąd Najwyższy uznał, że dzień ogłoszenia sentencji jest brany pod uwagę w całości przy obliczaniu terminu. Ponadto, ze względu na przepisy dotyczące oddawania pism procesowych (art. 165 § 2 k.p.c.) i nieprecyzyjność stempli pocztowych, nie można przypisywać doniosłości prawnej chwili złożenia wniosku w godzinach i minutach. W drugiej kolejności Sąd Najwyższy zajął się kwestią wartości przedmiotu zaskarżenia. Stwierdził, że choć sprawy o uchylenie uchwał spółdzielni mogą być uznane za sprawy o prawa majątkowe, to brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji nie stanowi braku formalnego uzasadniającego jej odrzucenie. Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2008 r. (III CZP 7/08), zgodnie z którą sankcji odrzucenia apelacji podlegają tylko braki formalne uniemożliwiające nadanie jej prawidłowego biegu. Brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w tego typu sprawach nie uniemożliwia prawidłowego biegu postępowania apelacyjnego, gdyż wartość ta nie ma wpływu na właściwość rzeczową, opłaty sądowe ani wynagrodzenie pełnomocnika na etapie apelacji. Dopiero dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożony w dniu ogłoszenia sentencji jest skuteczny, nawet jeśli został złożony przed chwilą jej ogłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na przepisach k.p.c. dotyczących obliczania terminów procesowych (art. 165 § 1 w zw. z art. 112 k.c.), które nakazują uwzględniać cały dzień ogłoszenia sentencji. Ponadto, ze względu na nieprecyzyjność stempli pocztowych, nie można przypisywać znaczenia godzinie i minucie złożenia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

J. Ł.

Strony

NazwaTypRola
J. Ł.osoba_fizycznapowódka
Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "E."spółkapozwana

Przepisy (23)

Główne

k.p.c. art. 328 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 369 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 387 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 165 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 112

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 165 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39815 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 369 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3985 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3934

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 111

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 6266 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 17 § 42

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 27 § 8

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 18 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 15

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 1

k.p.c. art. 3982 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony w dniu ogłoszenia sentencji, nawet przed chwilą jej ogłoszenia, jest skuteczny. Brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji w sprawach o uchylenie uchwał spółdzielni nie jest brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie apelacji.

Odrzucone argumenty

Wniosek o uzasadnienie wyroku złożony przed ogłoszeniem sentencji jest bezskuteczny. Brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji jest brakiem formalnym uzasadniającym jej odrzucenie.

Godne uwagi sformułowania

Wniosek przedwczesny jest bezskuteczny. Wartość przedmiotu sporu (zaskarżenia) nie pełni więc w tych sprawach do etapu rozpoznania apelacji w istocie żadnej funkcji. Poddanie nieuzupełnienia braku oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji tak surowej sankcji jak odrzucenie apelacji nie miałoby żadnego racjonalnego uzasadnienia, stanowiłoby jedynie przejaw przesadnego formalizmu procesowego.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Kazimierz Zawada

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów procesowych w kontekście składania wniosków o uzasadnienie wyroku oraz kwalifikacja braków formalnych apelacji w sprawach dotyczących uchwał spółdzielni."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.p.c. i k.c. dotyczących terminów procesowych oraz specyfiki spraw spółdzielczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące terminów procesowych i braków formalnych, które są częstym problemem w praktyce prawniczej, zwłaszcza w kontekście spraw spółdzielczych.

Czy wniosek o uzasadnienie złożony przed ogłoszeniem wyroku jest skuteczny? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 153/12 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 października 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa J. Ł. 
przeciwko Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "E."  
o uchylenie uchwał, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 25 października 2012 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 20 marca 2012 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r. odrzucił na 
podstawie art. 373 w związku z art. 370 k.p.c. apelację powódki od wyroku Sądu 
Okręgowego z dnia 4 sierpnia 2011 r., oddalającego powództwo przeciwko 
Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej „E.” o uchylenie uchwał walnego 
zgromadzenia członków tej spółdzielni w sprawie oznaczenia najwyższej sumy, do 
której spółdzielnia ta może się zadłużyć, oraz w  sprawie rozliczenia kosztów 
eksploatacji i utrzymania nieruchomości. W   uzasadnieniu postanowienia Sąd 
Apelacyjny wskazał, że powódka w  zakreślonym terminie nie uzupełniła braku 
apelacji polegającego na nieoznaczeniu wartości przedmiotu zaskarżenia. W 
terminie tym przesłała jedynie pismo z wyjaśnieniami wskazującymi na 
niemożliwość określenia w sprawie wartości przedmiotu zaskarżenia. Apelacja 
powódki podlegała odrzuceniu w ocenie Sądu Apelacyjnego ponadto ze względu 
na wniesienie jej po upływie terminu przewidzianego w 369 § 2 k.p.c. Według 
wymienionego przepisu, jeżeli strona nie zażądała uzasadnienia wyroku w terminie 
tygodniowym od ogłoszenia sentencji, termin do wniesienia apelacji biegnie od 
dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia. Powódka złożyła 
wprawdzie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednakże uczyniła to 
przedwcześnie. Wyrok Sądu Okręgowego został ogłoszony w dniu 4 sierpnia 2011 
r. o godzinie 15, a powódka, choć wniosek o jego doręczenie z uzasadnieniem 
zgłosiła tego samego dnia, to jednak już o godzinie 14.55. Wniosek przedwczesny 
jest bezskuteczny. W sprawie początek biegu terminu do wniesienia apelacji 
powinien być więc określony nie na podstawie art. 369 § 1, lecz na podstawie art. 
369 § 2 k.p.c. Koniec terminu do wniesienia apelacji określonego zgodnie z art. 369 
§ 2 k.p.c. przypadał na dzień 25 sierpnia 2011 r. Termin ten w sprawie nie został 
dotrzymany, apelacja powódki została bowiem wniesiona dopiero w dniu 7 
września 2011 r. - w terminie dwutygodniowym liczonym od doręczenia powódce 
wyroku Sądu Okręgowego z uzasadnieniem w  następstwie jej bezskutecznego 
wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. 

 
3 
W zażaleniu powódka podniosła, że jej wniosek o doręczenie wyroku Sądu 
Okręgowego z uzasadnieniem był zgodny z art. 328 § 1 k.p.c., pozwalającym na 
wystąpienie z takim wnioskiem już w dniu ogłoszenia sentencji wyroku. Ponadto 
zanegowała kwalifikację rozpoznawanej sprawy jako sprawy o prawa majątkowe 
i  potrzebę, a nawet możliwość, wskazania w niej wartości przedmiotu zaskarżenia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
1. Stosownie do art. 328 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., uzasadnienie wyroku 
sądu pierwszej instancji sporządza się na żądanie strony, zgłoszone w terminie 
tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji wyroku, a w wypadku, o którym mowa 
w art. 327 § 2 (doręczenia z urzędu odpisu sentencji wyroku stronie działającej bez 
adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego, nieobecnej, na skutek 
pozbawienia wolności, przy ogłoszeniu wyroku) - od dnia doręczenia sentencji 
wyroku. Nawiązując do tego przepisu, w art. 369 § 1 k.p.c. postanowiono, że 
apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie 
dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem, a w art. 
369 § 2 k.p.c. – że jeżeli strona nie zażądała uzasadnienia wyroku w terminie 
tygodniowym od ogłoszenia sentencji, termin do wniesienia apelacji biegnie od 
dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia. 
Podobnie, stosownie do art. 387 § 3 zdanie pierwsze k.p.c., orzeczenie sądu 
drugiej instancji (wyrok oraz postanowienie kończące postępowanie w sprawie) 
z uzasadnieniem doręcza się stronie, która w terminie tygodniowym od ogłoszenia 
sentencji zażądała doręczenia, zgodnie zaś z art. 3985 § 1 k.p.c. (jego 
odpowiednikiem przed dniem 6 lutego 2005 r. był art. 3934 k.p.c.), skargę kasacyjną 
wnosi się do sądu drugiej instancji, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie 
dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. 
Według utrwalonego poglądu w judykaturze Sądu Najwyższego, będącego 
kontynuacją zapatrywań reprezentowanych na tle analogicznych regulacji 
obowiązujących w latach 30-80 ubiegłego wieku (por. orzeczenia cytowane przez 
J. Gudowskiego, w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. T. Ereciński, 
t. II, Warszawa  2012, s. 56), wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem 
złożony przed ogłoszeniem sentencji jest przedwczesny i tym samym nie wywołuje 
skutków procesowych, w szczególności skutku w postaci otwarcia terminu do 

 
4 
wniesienia - odpowiednio - apelacji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 
11 października 2002 r., I CZ 115/02; 14 kwietnia 2008 r., II PZ 3/08; 1 grudnia 
2011 r., I CZ 121/11; 18 kwietnia 2012 r., V CZ 170/11; 6 czerwca 2012 r., III CZ 
39/12) lub skargi kasacyjnej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 
24 stycznia 1997 r., I PKN 1/97; 29 sierpnia 2000 r., I CKN 713/00; 15 września 
2000 r., I PKN 406/00; 20 kwietnia 2005 r., I CK 46/05; 16 grudnia 2005 r., II PZ 
45/05; 3 grudnia 2009 r., I CSK 339/09).  
Wśród orzeczeń Sądu Najwyższego wyrażających ten pogląd znajdują się 
nie tylko takie, w których za  przedwczesny i tym samym bezskuteczny uznaje się 
wniosek 
o 
doręczenie 
orzeczenia 
z 
uzasadnieniem 
złożony 
w 
dniach 
poprzedzających dzień ogłoszenia sentencji, ale i takie, w których za przedwczesny 
i tym samym bezskuteczny uznaje się wniosek o doręczenie orzeczenia 
z uzasadnieniem złożony – tak jak w niniejszej sprawie - w dniu ogłoszenia 
sentencji, jednak o pewien czas, choćby nawet niewielki, przed chwilą ogłoszenia 
sentencji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2008 r., II PZ 
3/08 i 18 kwietnia 2012 r., V CZ 170/11). Uznania za przedwczesne i bezskuteczne 
także tych wniosków o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, które zostały 
złożone w dniu ogłoszenia sentencji, ale o pewien czas (godziny lub minuty) przed 
chwilą jej ogłoszenia, nie można jednak zaakceptować.   
Zgodnie z art. 165 §1 k.p.c., terminy procesowe  oblicza się według 
przepisów prawa cywilnego. Artykuł 165 § 1 k.p.c. odsyła do przepisów art. 111-116 
k.c. Przepisy te regulują osobno obliczania terminów oznaczonych w dniach (art. 
111 k.c.) i osobno obliczanie terminów oznaczonych w tygodniach, miesiącach lub 
latach (art. 112 k.c.).  
Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia; gdy 
początkiem tak oznaczonego  terminu jest pewne zdarzenie, dnia, w którym ono 
nastąpiło, nie uwzględnia się przy jego obliczaniu. Jeżeli zatem termin wynosi np. 
siedem dni, a jego początkiem jest pewne zdarzenie, które nastąpiło 4 sierpnia 
2011 r. – obojętnie, o której godzinie -  przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia 
się 4 sierpnia 2011 r. i kończy się on z upływem 11 sierpnia 2011 r. Jak łatwo 
zauważyć, w świetle tej regulacji najkrótszą jednostką czasu jest doba.  

 
5 
Termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się – 
z  zastrzeżeniem, nieistotnego w okolicznościach sprawy, wyjątku dotyczącego 
obliczania wieku osoby fizycznej - z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada 
początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - 
w ostatnim dniu tego miesiąca. Stosownie do przytoczonego przepisu, przy 
obliczaniu terminu oznaczonego w tygodniach, miesiącach lub latach, inaczej niż 
w przypadku terminu oznaczonego w dniach, uwzględnia się dzień zdarzenia 
będącego początkiem terminu. Również jednak tutaj termin obejmuje pełne doby.  
Jeżeli więc termin wynosi np. tydzień, a jego początkiem jest pewne zdarzenie, 
które nastąpiło w czwartek, 4 sierpnia 2011 r., termin ten upłynie, zgodnie z art. 112 
k.c.,  z końcem najbliższego czwartku, tj. z końcem 11 sierpnia 2011 r. Nie ma przy 
tym znaczenia, o której godzinie i minucie danego dnia wspomniane zdarzenie 
nastąpiło – zawsze cały ten dzień podlega uwzględnieniu przy obliczaniu tego 
terminu. Poza tym, mimo odmiennego obliczania początku biegu terminu 
oznaczonego w dniach i terminu oznaczonego w tygodniach, zarówno termin 
siedmiodniowy, jak i  termin tygodniowy związany ze zdarzeniem zaistniałym w tym 
samym dniu, upłynie w tej samej chwili.   
 
Do terminów przewidzianych w art. 328 § 1 i art. 387 § 3 k.p.c. ma zatem 
zastosowanie, zgodnie z art. 165 § 1 k.p.c., jako do terminów oznaczonych 
„w tygodniach”, art. 112 k.c. Jak zaś wyżej wyjaśniono, według art. 112 k.c., dzień 
ogłoszenia sentencji orzeczenia, wyznaczający początek obu tych terminów, należy 
uznać za podlegający uwzględnieniu w całości przy ich obliczaniu. W konsekwencji, 
w świetle art. 112 k.c. w związku z art. 165 § 1 i art. 328 § 1 oraz art. 387 § 3 art. 
k.p.c., nie można uznać wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem 
złożonego w dniu ogłoszenia sentencji orzeczenia, ale przed chwilą jej ogłoszenia, 
za niemieszczący się w terminie określonym w art. 328 § 1 lub art. 387 §3 art. 
k.p.c., a tym samym - przedwczesny i bezskuteczny. 
Wbrew zapatrywaniu wyrażonemu w postanowieniu Sąd Najwyższego z dnia 
14 kwietnia 2008 r., II PZ 3/08, z  art. 328 § 1 i art. 387 § 3 k.p.c. nie wynika, że 
przy obliczaniu przewidzianych w nich terminów nie uwzględnia się pełnych dób od 
godziny 00 do godziny 24, lecz - gdy chodzi o początek tych terminów - ścisłą 
chwilę ogłoszenia sentencji. Wprawdzie oba te przepisy niewątpliwie wiążą 

 
6 
początek określonych w nich terminów z ogłoszeniem sentencji orzeczenia, lecz  
gdy dojdzie do ogłoszenia sentencji orzeczenia, samo obliczanie tych terminów 
musi następować, ze względu na odesłanie zawarte w art. 165 § 1 k.p.c., zgodnie 
z  art. 112 k.c. - a zatem z uwzględnieniem całego dnia, w którym nastąpiło 
ogłoszenie sentencji orzeczenia. Potwierdza to wyraźnie art. 328 § 1 k.p.c., przez 
odwołanie się przy określaniu przewidzianego w nim terminu nie do chwili 
ogłoszenia sentencji, lecz do dnia ogłoszenia sentencji. Artykuł 387 § 3 k.p.c. nie 
jest już tak dobrze jak art. 328 § 1 k.p.c. zharmonizowany z art. 112 k.c., jest w nim 
bowiem mowa przy określeniu przewidzianego w nim terminu, nie o dniu ogłoszenia 
sentencji, lecz  ogólnie o ogłoszeniu sentencji. Niemniej art. 387 § 3 k.p.c. 
z powodu tej różnicy nie może oczywiście być interpretowany inaczej niż art. 328 
§ 1 k.p.c. 
Uznaniu wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożonego 
w dniu ogłoszenia sentencji przed chwilą jej ogłoszenia za niemieszczący się 
w terminie określonym w art. 328 § 1 lub art. 387 § 3 art. k.p.c. i tym samym - 
przedwczesny i bezskuteczny, sprzeciwia się także wzgląd na regulację 
ustanowioną w art. 165 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, oddanie pisma 
procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest 
jednoznaczne z wniesieniem go do sądu. Przepisy dotyczące przyjmowania 
przesyłek listowych (ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe, 
Dz.U.2008.189.1159 ze zm., i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 
9 stycznia 2004 r., w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług 
pocztowych, Dz. U. 2004.5.34 ze zm.) nie zapewniają jednak sporządzenia 
pokwitowania 
(potwierdzenia) 
nadania 
przesyłki 
listowej 
z 
dokładnością 
pozwalającą zawsze ustalić, czy  zawarty w niej wniosek o doręczenie orzeczenia 
z uzasadnieniem wniesiony został w chwili  poprzedzającej ogłoszenie sentencji, 
czy w chwili następującej po ogłoszeniu sentencji. Stempel odciśnięty na przesyłce 
poleconej zawiera tylko oznaczenie dnia i godziny nadania, a nie wskazuje minuty, 
w której nastąpiło nadanie. Na wszystkich przesyłkach wysłanych w tym samym 
dniu  między początkiem a końcem danej godziny widnieje zatem ten sam czas 
nadania. W konsekwencji w przypadku ogłoszenia sentencji orzeczenia np. 
o godzinie 1330 danego dnia zarówno wniosek o doręczenie orzeczenia 

 
7 
z  uzasadnieniem wysłany listem poleconym w samym dniu o godzinie 13.05, jak 
i  wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem wysłany listem poleconym 
w  tym dniu o godzinie 13.45, będzie potwierdzony dokumentem wskazującym ten 
sam czas nadania. Regulacja przyjęta w art. 165 § 2 k.p.c. wyklucza zatem 
przypisanie doniosłości prawnej chwili złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia 
z  uzasadnieniem określonej w godzinach i minutach.  
 
Ustawa wiąże skutki prawne z określoną z uwzględnieniem minut i godzin 
chwilą dokonania czynności tylko wyjątkowo, jak np. w art. 6266 § 1 k.p.c. 
 
Podsumowując, wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożony 
w dniu ogłoszenia sentencji orzeczenia jest skuteczny także wtedy, gdy chwila jego 
złożenia poprzedza chwilę ogłoszenia sentencji orzeczenia.  
 
2. Kwalifikacja sporów o uchylenie, stwierdzenie nieważności lub ustalenie 
nieistnienia uchwał organów spółdzielni pod kątem doniosłego w świetle niektórych 
przepisów podziału spraw na majątkowe i niemajątkowe jest przedmiotem 
kontrowersji i stwarza nieraz duże trudności praktyczne. Dlatego w obowiązującym 
obecnie art. 17 pkt 42 k.p.c. właściwość rzeczowa sądów w sprawach o uchylenie, 
stwierdzenie nieważności lub ustalenie nieistnienia uchwał organów spółdzielni – 
jak i uchwał organów innych osób prawnych – została unormowana w oderwaniu od 
kryterium majątkowego lub niemajątkowego charakteru sprawy. Z tych samych 
zapewne przyczyn w obecnym stanie prawnym nie zależy od majątkowego lub 
niemajątkowego charakteru sprawy także wysokość opłat sądowych w tych 
sprawach (art. 27 pkt 8, 8a, 8b w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 
2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2010.90.594 ze zm. – 
dalej: „u.k.s.c.”), ani wysokość wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem 
(§ 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 
2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa 
kosztów 
nieopłaconej 
pomocy 
prawnej 
udzielonej 
z 
urzędu, 
Dz.U.2002.163.1348 ze zm.) lub radcą prawnym (§ 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz.U.2002.163.1349 
ze zm.). 

 
8 
 
Nadal natomiast ustalenie majątkowego lub niemajątkowego charakteru 
sprawy o uchylenie, stwierdzenie nieważności lub ustalenie nieistnienia uchwał 
organów spółdzielni ma istotne znaczenie z punktu widzenia przewidzianej w art. 
3982 § 1 k.p.c. w odniesieniu do spraw o prawa majątkowe przesłanki 
dopuszczalności skargi kasacyjnej  (odpowiednia wartość przedmiotu zaskarżenia). 
W uchwale składu siedmiu sędziów – zasadzie prawnej - z dnia 10 maja 2011 r., 
III CZP 126/10, Sąd Najwyższy przyjął, że sprawa  o uchylenie, stwierdzenie 
nieważności lub ustalenie nieistnienia uchwały organów spółdzielni jest sprawą 
o  prawa majątkowe i art. 3982 § 1 k.p.c. ma do niej zastosowanie, jeżeli 
przedmiotem zaskarżonej uchwały są prawa lub obowiązki o charakterze 
majątkowym.  
Przedmiotem uchwał zaskarżonych przez powódkę są niewątpliwie prawa 
i obowiązki majątkowe. Dlatego Sąd Apelacyjny trafnie zaliczył wszczętą przez 
powódkę sprawę do kategorii spraw o charakterze majątkowym. W rezultacie art. 
368 §2 k.p.c., nakazujący w sprawie o prawa majątkowe oznaczenie w apelacji 
wartości przedmiotu zaskarżenia, miał w niniejszej sprawie zastosowanie.  
Niemniej 
uchybienie 
wskazanemu 
wymaganiu 
przez 
powódkę 
i  nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braku formalnego apelacji przez podanie 
wartości przedmiotu zaskarżenia nie  mogło uzasadniać odrzucenia dotkniętej tym 
brakiem apelacji na podstawie art. 370 i 373 k.p.c. Należy podzielić pogląd 
wyrażony w uchwale   Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2008 r., III CZP 7/08, że 
sankcji tej podlegają tylko braki formalne uniemożliwiające nadanie apelacji 
prawidłowego biegu w rozumieniu art. 130 § 1 k.p.c., a niewskazanie w apelacji 
przez powódkę wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest takim brakiem. Jak wynika 
z wcześniejszych wyjaśnień, wartość przedmiotu sporu (zaskarżenia) w tych 
sprawach o uchylenie, stwierdzenie nieważności lub ustalenie nieistnienia uchwał 
organów spółdzielni, które zgodnie z kryterium wskazanym w zasadzie prawnej 
z dnia 10 maja 2011 r., III CZP 126/10, mają – tak jak sprawa niniejsza - charakter 
majątkowy, nie ma wpływu na właściwość rzeczową sądu, ani na wysokość opłat 
sądowych i wysokość wynagrodzenia należnego w ramach pokrycia kosztów 
procesu. Nie zależy też od tej wartości dopuszczalność zaskarżenia apelacją. 
Dopiero dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uwarunkowana określoną wartością 

 
9 
przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu sporu (zaskarżenia) nie pełni więc 
w  tych sprawach do etapu rozpoznania apelacji w istocie żadnej funkcji. 
Tym  należy tłumaczyć fakt nieinteresowania się nią w niniejszej sprawie przez Sąd 
Okręgowy 
w 
postępowaniu 
pierwszoinstancyjnym 
i 
postępowaniu 
międzyinstancyjnym. Sąd pierwszej instancji nie zwracał na nią uwagi, ponieważ 
w istocie nie miała żadnego znaczenia dla toczącego się postępowania zarówno po 
wniesieniu pozwu, jak i  apelacji. Postępowanie to mogło się prawidłowo toczyć, 
mimo braku jej oznaczenia przez powódkę. W tej sytuacji poddanie nieuzupełnienia 
braku oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji tak surowej sankcji 
jak odrzucenie apelacji nie miałoby żadnego racjonalnego uzasadnienia, 
stanowiłoby jedynie przejaw przesadnego formalizmu procesowego. Należy zwrócić 
uwagę, że gdyby w sprawach o uchylenie, stwierdzenie nieważności lub ustalenie 
nieistnienia uchwał organów spółdzielni nie ustanowiono opłaty stałej, uwalniającej 
strony od mogącego stwarzać nieraz znaczne trudności oznaczenia wartości 
przedmiotu sporu (zaskarżenia) w majątkowych sprawach o uchylenie, stwierdzenie 
nieważności lub ustalenie nieistnienia uchwał organów spółdzielni, powódka, 
paradoksalnie, mogłaby być mniej zagrożona odrzuceniem apelacji z powodu 
trudności w oznaczeniu tej wartości niż w obecnym stanie prawnym przy wykładni 
przyjętej przez Sąd Apelacyjny. Byłoby tak dzięki przewidzianej w art. 15 u.k.s.c. 
instytucji wpisu tymczasowego, pozwalającej rozwiązać trudności w oznaczeniu 
w  sprawie 
majątkowej 
wartości 
przedmiotu 
sporu 
na 
etapie 
wszczęcia 
postępowania, ze skutkami także dla oznaczenia wartości  zaskarżenia apelacją 
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2007 r., III CZ 12/07). 
 
Podsumowując, nieuzupełnienie przez stronę w majątkowej w sprawie 
o  uchylenie, stwierdzenie nieważności lub ustalenie nieistnienia uchwał organów 
spółdzielni braku formalnego apelacji polegającego na niewskazaniu wartości 
przedmiotu zaskarżenia, nie uzasadnia odrzucenia apelacji.  
 
3. Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.  
 
 
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI