Orzeczenie · 2012-02-03

I CZ 153/11

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-02-03
SAOSRodzinneopieka nad dzieckiemŚrednianajwyższy
paszportdzieckowładza rodzicielskasąd opiekuńczyskarga kasacyjnapostępowanie nieprocesoweprawo rodzinne

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jej skargę kasacyjną. Sprawa dotyczyła postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 16 czerwca 2011 r., oddalającego apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy pierwotnie zmienił swoje postanowienie z dnia 3 listopada 2009 r. w przedmiocie wyrażenia zgody zastępującej oświadczenie woli wnioskodawcy w postępowaniu o wydanie paszportu małoletniemu A. M. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, uznając sprawę za należącą do prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, gdzie skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach (przysposobienie, podział majątku wspólnego) lub gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 150 000 zł. Uczestniczka w zażaleniu argumentowała, że sprawa dotyczy prawa osobowego, a nie opiekuńczego, co powinno uzasadniać dopuszczalność skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o dokumentach paszportowych oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, stwierdził, że decyzja o wydaniu paszportu małoletniemu, zwłaszcza gdy rodzice nie są zgodni, należy do istotnych spraw dziecka i rozstrzygana jest przez sąd opiekuńczy w postępowaniu nieprocesowym. Sąd podkreślił, że taka sprawa jest sprawą z zakresu prawa opiekuńczego, a nie prawa osobowego, które dotyczy statusu prawnego osób, ich zdolności prawnej i czynności prawnych oraz dóbr osobistych. Uzyskanie paszportu nie wpływa na te aspekty. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne, potwierdzając niedopuszczalność skargi kasacyjnej w tej sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie, że sprawy dotyczące wydania paszportu małoletniemu, w tym te wymagające zgody sądu opiekuńczego, należą do prawa opiekuńczego i wyłączają dopuszczalność skargi kasacyjnej w standardowych przypadkach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku porozumienia rodziców w kwestii wydania paszportu dziecku i dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprawa o wyrażenie przez sąd opiekuńczy zgody zastępującej oświadczenie woli jednego z rodziców w postępowaniu o wydanie paszportu małoletniemu dziecku jest sprawą z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, czy też sprawą z zakresu prawa osobowego w rozumieniu art. 519¹ k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sprawa o wyrażenie przez sąd opiekuńczy zgody zastępującej oświadczenie woli jednego z rodziców w postępowaniu o wydanie paszportu małoletniemu dziecku jest sprawą z zakresu prawa opiekuńczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że decyzja o wydaniu paszportu małoletniemu, w przypadku braku porozumienia rodziców, należy do istotnych spraw dziecka i jest rozstrzygana przez sąd opiekuńczy w postępowaniu nieprocesowym. Jest to sprawa z zakresu prawa opiekuńczego, a nie prawa osobowego, które dotyczy statusu prawnego osób, ich zdolności prawnej i czynności prawnych oraz dóbr osobistych. Uzyskanie paszportu nie wpływa na te aspekty.

Czy w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, w których wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest wyższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, przysługuje skarga kasacyjna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, chyba że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 519¹ § 1 k.p.c., skarga kasacyjna w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli jest dopuszczalna tylko w określonych sytuacjach. Sprawa o zgodę sądu opiekuńczego na wydanie paszportu nie należy do tych wyjątków, a przepis szczególny (art. 519¹ § 2 k.p.c.) wyłącza możliwość stosowania art. 398¹ k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy (utrzymanie w mocy postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznawnioskodawca
E. P.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
A. M.osoba_fizycznadziecko

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 519 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli skarga kasacyjna przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, chyba że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie, jeśli jest bezzasadne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis szczególny, jakim jest art. 5191 k.p.c., stanowi inaczej w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w przypadku braku podstaw do jej wniesienia.

u.d.p. art. 21 § 1

Ustawa o dokumentach paszportowych

Paszport może być wydany małoletniemu, który ukończył 5 lat.

u.d.p. art. 21 § 2

Ustawa o dokumentach paszportowych

Na żądanie rodziców paszport może być wydany małoletniemu, który nie ukończył 5 lat.

u.d.p. art. 13 § 1

Ustawa o dokumentach paszportowych

Wniosek o wydanie dokumentu paszportowego osobie małoletniej składają rodzice lub ustanowieni przez sąd opiekunowie albo jeden z rodziców lub ustanowionych przez sąd opiekunów wraz z pisemną zgodą drugiego z rodziców lub ustanowionego przez sąd opiekuna.

k.r.o. art. 97 § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

W braku porozumienia między rodzicami w istotnych sprawach dziecka, rozstrzyga sąd opiekuńczy.

k.p.c. art. 582

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka podlegają rozpoznaniu w postępowaniu nieprocesowym.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych.

k.c. art. 34

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych.

k.c. art. 43

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o zgodę sądu opiekuńczego na wydanie paszportu małoletniemu jest sprawą z zakresu prawa opiekuńczego, a nie prawa osobowego. • Skarga kasacyjna w sprawach z zakresu prawa opiekuńczego jest niedopuszczalna, chyba że spełnione są szczególne warunki określone w art. 519¹ k.p.c.

Odrzucone argumenty

Sprawa o zgodę sądu opiekuńczego na wydanie paszportu małoletniemu jest sprawą z zakresu prawa osobowego. • Przepis art. 398¹ k.p.c. może być stosowany odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym.

Godne uwagi sformułowania

Podjęcie decyzji w kwestii wystąpienia z takim wnioskiem należy do istotnych spraw dziecka, o których rodzice rozstrzygają wspólnie • Nie ulega zatem wątpliwości, że sprawa o wyrażenie przez sąd opiekuńczy zgody zastępującej oświadczenie woli jednego z rodziców w postępowaniu o wydanie paszportu małoletniemu dziecku jest sprawą z zakresu prawa opiekuńczego • Prawo osobowe jest działem prawa cywilnego, które zajmuje się osobami fizycznymi i osobami prawnymi, ich statusem, zdolnością prawną oraz zdolnością do czynności prawnych, a ponadto chroni dobra osobiste

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Barbara Myszka

sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprawy dotyczące wydania paszportu małoletniemu, w tym te wymagające zgody sądu opiekuńczego, należą do prawa opiekuńczego i wyłączają dopuszczalność skargi kasacyjnej w standardowych przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku porozumienia rodziców w kwestii wydania paszportu dziecku i dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rodzinnym i postępowaniu cywilnym ze względu na precyzyjne rozgraniczenie między prawem opiekuńczym a prawem osobowym w kontekście skargi kasacyjnej.

Czy skarga kasacyjna w sprawie paszportu dziecka jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

rodzinne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst