I CZ 152/10

Sąd Najwyższy2010-12-16
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
spadekstwierdzenie nabycia spadkuzmiana postanowieniauczestnik postępowaniaapelacjazażalenieSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji w sprawie o zmianę stwierdzenia nabycia spadku, potwierdzając niedopuszczalność środka odwoławczego wniesionego przez osobę niebędącą uczestnikiem postępowania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie sądu okręgowego, który odrzucił apelację w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wnioskodawca J. R. domagał się zmiany postanowienia z 1989 r., ale jego wniosek został oddalony przez sąd rejonowy z powodu braku wykazania podstawy prawnej do ponownego rozpoznania sprawy zgodnie z art. 679 § 1 k.p.c. Apelację od tego postanowienia wniósł W. R., który jednak nie był uczestnikiem postępowania w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c., co skutkowało jej odrzuceniem przez sąd okręgowy. Sąd Najwyższy uznał apelację za niedopuszczalną, ponieważ wnoszący ją nie miał statusu strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła wniosku J. R. o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 16 marca 1989 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po F. R. W pierwotnym postanowieniu stwierdzono, że spadek dziedziczą żona E. R. oraz synowie W. R. i W. R. Wniosek J. R. o zmianę został oddalony przez Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2008 r. z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę podstawy z art. 679 § 1 k.p.c., która pozwala na ponowne rozpoznanie sprawy spadkowej, gdy wnioskodawca nie mógł powołać określonych okoliczności w pierwotnym postępowaniu lub w ciągu roku od uzyskania takiej możliwości. Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 14 września 2010 r. odrzucił apelację wniesioną przez uczestnika postępowania W. R., uznając ją za niedopuszczalną. Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu oddalił zażalenie W. R. na postanowienie sądu okręgowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że W. R. nie uzyskał statusu uczestnika postępowania w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 510 § 1 k.p.c.), a zatem jego apelacja była niedopuszczalna na mocy art. 370 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd wskazał, że w postępowaniu o zmianę stwierdzenia nabycia spadku, gdy sąd oddala wniosek na podstawie art. 514 § 2 k.p.c., nie wzywa się innych osób zainteresowanych do udziału w sprawie, a stroną postępowania jest jedynie wnioskodawca.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba niebędąca uczestnikiem postępowania nie może skutecznie wnieść apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że w postępowaniu o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, stroną (uczestnikiem) jest tylko wnioskodawca. Osoba, która nie uzyskała statusu uczestnika postępowania, nie może wnieść skutecznego środka odwoławczego, jakim jest apelacja, co skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (utrzymał w mocy postanowienie sądu okręgowego)

Strony

NazwaTypRola
J. R.osoba_fizycznawnioskodawca
W. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 679 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do ponownego rozpoznania sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, gdy wnioskodawca nie mógł powołać określonych okoliczności w pierwotnym postępowaniu lub w ciągu roku od uzyskania takiej możliwości.

k.p.c. art. 514 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje uczestników postępowania, w tym w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnej apelacji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy niedopuszczalności apelacji.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania kasacyjnego, ale w kontekście stosowania przepisów o środkach zaskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W. R. nie był uczestnikiem postępowania w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Apelacja wniesiona przez osobę niebędącą stroną postępowania jest niedopuszczalna. Sąd nie ma obowiązku wzywania innych osób do udziału w sprawie, gdy wniosek o zmianę stwierdzenia nabycia spadku jest oddalany na podstawie art. 514 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 373 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2, art. 510 § 1, art. 514 § 1 k.p.c. w zw. z art. 510 § 1 k.p.c. podniesione w zażaleniu.

Godne uwagi sformułowania

wnioskodawca, będąc uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, nie wykazał, że swoje żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu i w ciągu roku od dnia, w którym uzyskał taką możność (art. 679 § 1 k.p.c.) Zaskarżone postanowienie z dnia 4 sierpnia 2008 r. uprawomocniło się z upływem 14 dni od doręczenia go wnioskodawcy J. R. Wbrew sugestii skarżącego, wnoszący apelację W. R. nie uzyskał statusu uczestnika postępowania w sprawie o zmianę postanowienia z dnia 10 marca 1989 r. (art. 510 § 1 k.p.c.). Stroną (uczestnikiem) takiego postępowania jest bowiem tylko wnioskodawca i on mógłby wnieść skutecznie środek odwoławczy w postaci apelacji.

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, statusu uczestnika postępowania oraz dopuszczalności środków odwoławczych w sprawach spadkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach spadkowych, gdzie wnioskodawca nie wykazał podstaw do ponownego rozpoznania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych w postępowaniu spadkowym, które są istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, ale mogą być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kto może zaskarżyć postanowienie w sprawie spadkowej? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 152/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 grudnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Barbara Myszka (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) 
SSN Kazimierz Zawada 
 
w sprawie z wniosku J. R. 
przy uczestnictwie W. R. i W. R. 
o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2010 r., 
zażalenia uczestnika postępowania W. R. 
na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I Ca 
(…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
J. R. złożył wniosek (w dniu 9 maja 2008 r.) o zmianę postanowienia Sądu 
Rejonowego z dnia 16 marca 1989 r. o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu – 
F. R. W postanowieniu tym stwierdzono, że po zmarłym spadek dziedziczą na 
podstawie ustawy żona E. R. i dwaj synowie: W. R. i W. R. Wniosek ten został oddalony 
postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 4 sierpnia 2008 r., ponieważ wnioskodawca, 
będąc uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, nie wykazał, że 
swoje żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu i w 
ciągu roku od dnia, w którym uzyskał taką możność (art. 679 § 1 k.p.c.). Uchybienie 
temu terminowi oznacza konieczność oddalenia wniosku. 

 
2 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 14 września 2010 r. odrzucił apelację 
wniesioną przez W. R. jako niedopuszczalną. Zaskarżone postanowienie z dnia 4 
sierpnia 2008 r. uprawomocniło się z upływem 14 dni od doręczenia go wnioskodawcy J. 
R. Odpis takiego postanowienia doręcza się bowiem podmiotem zainteresowanym tylko 
w razie złożenia apelacji przez wnioskodawcę. 
W zażaleniu W. R. podniesiono zarzuty naruszenia art. 373 k.p.c. w zw. z art. 13 
§ 2, art. 510 § 1, art. 514 § 1 k.p.c w zw. z art. 510 § 1 k.p.c. Skarżący wnosił o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Z treści postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 4 sierpnia 2008 r. wynika, że 
wnioskodawca J. R. był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, 
zakończonego postanowieniem z dnia 10 marca 1989 r. Wnioskodawca ten nie wykazał, 
że swoje obecne żądanie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku opiera 
na postawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu ani w ciągu roku od 
momentu, w którym uzyskał taką możność (art. 679 § 1 zd. II k.p.c.). Istniały zatem 
podstawy do oddalenia jego wniosku jako nieuzasadnionego w rozumieniu art. 514 § 2 
k.p.c. 
Wbrew sugestii skarżącego, wnoszący apelację W. R. nie uzyskał statusu 
uczestnika postępowania w sprawie o zmianę postanowienia z dnia 10 marca 1989 r. 
(art. 510 § 1 k.p.c.). Trafnie Sąd Okręgowy stwierdził, że rozpoznając sprawę w 
okolicznościach przewidzianych w art. 514 § 2 k.p.c., sąd nie wzywa osób 
zainteresowanych do udziału w sprawie, w tym także – uczestników postępowania w 
sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Stroną (uczestnikiem) takiego postępowania 
jest bowiem tylko wnioskodawca i on mógłby wnieść skutecznie środek odwoławczy w 
postaci apelacji. Nie ma przy tym znaczenia to, że doręczenie zaskarżonego apelacją 
postanowienia nastąpiło nie tylko do rąk wnioskodawcy (J. R.), ale też – W. R. 
(wnoszącemu apelację). Brak statusu uczestnika postępowania przez wnoszącego 
apelację uzasadnia jej odrzucenie jako niedopuszczalnej (art. 370 k.p.c. w zw. z art. 13 
§ 2 k.p.c.). 
Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. 
oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI