I CZ 15/11

Sąd Najwyższy2011-03-24
SNCywilneochrona konsumentówŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegoochrona konsumentówzasada słusznościkodeks postępowania cywilnegozażaleniesąd najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach zastępstwa procesowego, uznając, że zasada słuszności przy rozliczaniu kosztów jest ważniejsza niż arytmetyczny stosunek wygranej do przegranej.

Pozwany złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w R. dotyczące kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał stanowisko Sądu Okręgowego za prawidłowe. Podkreślono, że art. 100 k.p.c. pozwala na rozłożenie kosztów według zasady słuszności, a nie tylko arytmetycznego stosunku wygranej do przegranej, co jest szczególnie istotne w sprawach ochrony praw konsumentów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego P. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 14 września 2010 r., zawarte w punkcie IV wyroku, dotyczące kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego, zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz konsumentów kwotę 2 472,75 zł, a w pozostałej części powództwo oddalił. W punkcie IV wyroku wzajemnie zniesiono między stronami koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Pozwany zarzucił naruszenie art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 100 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając stanowisko Sądu Okręgowego za prawidłowe. W uzasadnieniu wskazano na orzecznictwo Sądu Najwyższego podkreślające, że art. 100 k.p.c. nie wymaga arytmetycznego rozdzielenia kosztów według stosunku wygranej do przegranej, lecz stawia zasadę słuszności jako kryterium rozłożenia kosztów. Podkreślono, że w niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę ochronę praw konsumentów, którzy wygrali sprawę w części, mimo że powód domagał się znacznie wyższej kwoty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zasada słuszności jest nadrzędnym kryterium przy rozliczaniu kosztów procesu, a nie tylko arytmetyczny stosunek wygranej do przegranej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje orzecznictwo podkreślił, że art. 100 k.p.c. nie wymaga ścisłego, arytmetycznego podziału kosztów, lecz priorytetem jest zasada słuszności. Wskazano, że przeciwny pogląd razi schematyzmem, a w kontekście ochrony praw konsumentów, gdzie strona wygrała sprawę w części, zasada słuszności może uzasadniać inne rozstrzygnięcie niż ścisły podział kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Pozwany P.K. (w zakresie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
Miejski Rzecznik Konsumentów w R.organ_państwowypowód
P.K.osoba_fizycznapozwany
N.P.osoba_fizycznapozwany
K.J.osoba_fizycznakonsument (uczestnik)
G.J.osoba_fizycznakonsument (uczestnik)

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na rozłożenie kosztów procesu według zasady słuszności, a nie tylko arytmetycznego stosunku wygranej do przegranej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada słuszności jako nadrzędne kryterium rozłożenia kosztów procesu (art. 100 k.p.c.). Ochrona praw konsumentów jako istotny czynnik przy rozstrzyganiu o kosztach.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 100 k.p.c. przez pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

art. 100 k.p.c. nie wymaga arytmetycznie dokładnego rozdzielenia kosztów procesu według stosunku części uwzględnionej do oddalonej, ale stawia słuszność jako zasadnicze kryterium rozłożenia kosztów przeciwny pogląd (...) razi schematyzmem

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący, sprawozdawca

Wojciech Katner

członek

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady słuszności przy rozliczaniu kosztów procesu na gruncie art. 100 k.p.c., zwłaszcza w sprawach konsumenckich."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną zasadę procesową dotyczącą kosztów, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych wniosków.

Koszty procesu: czy arytmetyka zawsze musi się zgadzać? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasadę słuszności.

Dane finansowe

WPS: 9528,88 PLN

zasądzone na rzecz konsumentów: 2472,75 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 15/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 marca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Wojciech Katner 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
w sprawie z powództwa Miejskiego Rzecznika Konsumentów w R. 
przeciwko P.K. i N. P. 
przy udziale K. J. i G. J. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 24 marca 2011 r., 
zażalenia pozwanego P. K. na postanowienie zawarte w punkcie IV wyroku  
Sądu Okręgowego w R. z dnia 14 września 2010 r.,  
w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego, 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w R. w wyroku z dnia 14 września 2010 r., wydanym na 
skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 14  lipca 2009 r., 
zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził solidarnie od pozwanych na 
rzecz konsumentów K. J. i G. J. kwotę z 2 472,75 zł, w pozostałej części 
powództwo oddalił i  rozstrzygnął o kosztach procesu (pkt I), w pozostałej części 
apelację oddalił (pkt  II), nakazał m.in. ściągnąć od pozwanych kwotę 234,50 zł 
tytułem stosunkowej części wydatków uiszczonych przez Skarb Państwa 
obciążających pozwanych (pkt  III) oraz wzajemnie zniósł między stronami koszty 
zastępstwa procesowego w  postępowaniu apelacyjnym (pkt IV).  
Zażalenie na rozstrzygnięcie zamieszczone w pkt IV wyroku wniósł pozwany 
P. K., żądając jego zmiany i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania 
Sądowi Okręgowemu w R. oraz zarzucając naruszenie art. 328 § 2 w związku z art. 
391 § 1 k.p.c. i art. 100 k.p.c.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Stanowisko Sądu Okręgowego jest prawidłowe. W orzecznictwie Sądu 
Najwyższego podkreśla się bowiem, że art. 100 k.p.c. nie wymaga arytmetycznie 
dokładnego rozdzielenia kosztów procesu według stosunku części uwzględnionej 
do oddalonej, ale stawia słuszność jako zasadnicze kryterium rozłożenia kosztów 
(orzeczenie z dnia 30 kwietnia 1952 r., C 290/52, OSN 1953, nr 4, poz. 99, 
orzeczenie z dnia 11 stycznia 1961 r., 4 CZ 143/60, OSPiKA 1961, nr 11, poz. 317; 
wyrok z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 932/00, OSNP 2004, nr 4, poz. 63). 
W  piśmiennictwie wskazuje się zaś, że przeciwny pogląd (zob. postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90, OSP 1991, nr 11-12, 
poz. 279) razi schematyzmem. W niniejszej sprawie trzeba wziąć pod uwagę 
okoliczność, że spór między stronami dotyczy ochrony praw konsumentów, których 
przeciwnik jednak uległ, chociaż tylko w mniejszej części dochodzonego roszczenia 
(powód domagał się zasądzenia na rzecz konsumentów kwoty 9 528,88 zł, z czego 
zasądzono 26%). 

 
3 
Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 3 
w  związku z art. 39814 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI