I CZ 15/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Miasta P. na postanowienie Sądu Okręgowego w W., które odrzuciło apelację wnioskodawcy od postanowienia oddalającego jego wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy uznał, że Miasto P. nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu, ponieważ orzeczenie nie jest dla niego krzywdzące, a Skarb Państwa nie poparł apelacji. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazał, że pojęcie „interesu prawnego” w kontekście zaskarżenia orzeczenia (gravamen) oznacza pokrzywdzenie strony przez niekorzystną różnicę między żądaniem a sentencją. W postępowaniu nieprocesowym, wnioskodawca może być każdy zainteresowany, a w sprawie o zasiedzenie, wnioskodawca może żądać stwierdzenia zasiedzenia na rzecz innej osoby, jeśli ma to wpływ na jego prawa. Sąd Najwyższy podkreślił, że kwestie te należą do prawa materialnego i powinny być badane merytorycznie, a nie stanowić podstawę do formalnego odrzucenia apelacji. W związku z tym, apelacja była dopuszczalna i powinna zostać rozpoznana merytorycznie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak interesu prawnego w rozumieniu gravamen nie jest przesłanką do odrzucenia apelacji jako niedopuszczalnej, a także doprecyzowanie pojęcia interesu prawnego wnioskodawcy w sprawach o zasiedzenie nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu nieprocesowym o zasiedzenie, gdzie wnioskodawca działa na rzecz innego podmiotu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wnioskodawca, który złożył wniosek o zasiedzenie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, ma interes prawny w zaskarżeniu postanowienia oddalającego ten wniosek, nawet jeśli sam nie jest bezpośrednim beneficjentem zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioskodawca ma interes prawny w zaskarżeniu postanowienia oddalającego wniosek o zasiedzenie, nawet jeśli nieruchomość ma być zasiedziana na rzecz innego podmiotu (np. Skarbu Państwa), jeśli wynik postępowania ma wpływ na jego prawa (np. poprzez możliwość komunalizacji).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił interes prawny jako przesłankę materialnoprawną powództwa (art. 189 k.p.c.) od interesu w zaskarżeniu (gravamen). Stwierdził, że w postępowaniu nieprocesowym o zasiedzenie, każdy zainteresowany może być wnioskodawcą, a zainteresowanie rozumiane jest szeroko. Brak interesu prawnego nie jest przesłanką formalnego odrzucenia apelacji, lecz podlega merytorycznej ocenie sądu.
Czy brak interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia jest podstawą do jego odrzucenia jako niedopuszczalnego na podstawie art. 370 w zw. z art. 373 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak interesu prawnego w zaskarżeniu nie jest przesłanką do odrzucenia apelacji jako niedopuszczalnej. Jest to kwestia merytoryczna, która może być podstawą do oddalenia apelacji po jej rozpoznaniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odrzucenie apelacji z przyczyn formalnych jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach. Brak interesu prawnego w rozumieniu gravamen nie należy do tych przypadków i powinien być rozpatrywany w ramach merytorycznego rozpoznania sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto P. | instytucja | wnioskodawca |
| Z.K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Skarb Państwa - Starosta | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 609 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uprawnia każdego zainteresowanego do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości.
k.p.c. art. 39816
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia postanowienia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłankę materialnoprawną powództwa o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa, wymagającą potrzeby wprowadzenia jasności co do istnienia określonego stosunku prawnego lub prawa w celu ochrony powoda przed grożącym naruszeniem sfery jego uprawnień.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia apelacji.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia apelacji.
k.p.c. art. 510
Kodeks postępowania cywilnego
Określa krąg uczestników postępowania nieprocesowego, wskazując, że każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania, jest zainteresowany i może brać w nim udział.
k.p.c. art. 610 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje, że w sprawach o zasiedzenie sąd z urzędu bada, kto nabył własność przez zasiedzenie.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Określa przesłanki nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.
k.p.c. art. 3941 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interes prawny wnioskodawcy w zaskarżeniu postanowienia oddalającego wniosek o zasiedzenie, nawet jeśli nieruchomość ma być zasiedziana na rzecz Skarbu Państwa, istnieje, gdy wynik sprawy wpływa na jego prawa (np. poprzez komunalizację). • Brak interesu prawnego w rozumieniu gravamen nie jest przesłanką do odrzucenia apelacji jako niedopuszczalnej, lecz podlega merytorycznej ocenie. • W postępowaniu nieprocesowym o zasiedzenie, każdy zainteresowany może być wnioskodawcą, a zainteresowanie rozumiane jest szeroko.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca (Miasto P.) nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia oddalającego wniosek o zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa, ponieważ orzeczenie nie jest dla niego krzywdzące, a Skarb Państwa nie poparł apelacji.
Godne uwagi sformułowania
„interes prawny” w zaskarżeniu orzeczenia sądu, określany jako gravamen, nie jest pojęciem ustawowym. • pokrzywdzenie to polega na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem, a sentencją orzeczenia • wnioskodawca może żądać stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości nie na swoją rzecz, lecz przez inną osobę, jeżeli jest zainteresowany takim wynikiem sprawy, a więc jeżeli stwierdzenie zasiedzenia na rzecz innej osoby będzie miało wpływ na jego prawa związane z nieruchomością.
Skład orzekający
Zbigniew Strus
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
sprawozdawca
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak interesu prawnego w rozumieniu gravamen nie jest przesłanką do odrzucenia apelacji jako niedopuszczalnej, a także doprecyzowanie pojęcia interesu prawnego wnioskodawcy w sprawach o zasiedzenie nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu nieprocesowym o zasiedzenie, gdzie wnioskodawca działa na rzecz innego podmiotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności środków zaskarżenia i interesu prawnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy można zaskarżyć wyrok, który nie jest dla nas bezpośrednio krzywdzący? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.