I CZ 147/04

Sąd Najwyższy2004-12-08
SNinnepostępowanie rejestroweŚrednianajwyższy
KRSrejestr przedsiębiorcówkasacjaniedopuszczalnośćpostępowanie rejestroweSąd Najwyższyprzerejestrowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu kasacji w sprawie przerejestrowania spółki, uznając kasację za niedopuszczalną.

Sąd Okręgowy odrzucił kasację wnioskodawcy (D. S.A.) od postanowienia oddalającego apelację w sprawie przerejestrowania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd Okręgowy uznał kasację za niedopuszczalną na podstawie art. 5191 § 3 k.p.c., ponieważ sprawa dotyczyła przerejestrowania, a nie wpisu nowego podmiotu do rejestru. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podzielił to stanowisko, podkreślając, że kasacja w postępowaniu rejestrowym przysługuje jedynie od postanowień dotyczących wpisu lub wykreślenia podmiotu, które decydują o jego bycie prawnym.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy D. S.A. na postanowienie Sądu Okręgowego w W., które odrzuciło kasację od postanowienia oddalającego apelację wnioskodawcy. Apelacja ta dotyczyła postanowienia sądu pierwszej instancji oddalającego wniosek o wpisanie D. S.A. do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd Okręgowy odrzucił kasację, argumentując, że zgodnie z art. 5191 § 3 k.p.c., nie przysługuje ona od postanowień dotyczących przerejestrowania podmiotu już figurującego w rejestrze, a nie wpisu nowego podmiotu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że nie jest ono uzasadnione. Zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c., kasacja w postępowaniu rejestrowym przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, które decydują o jego bycie prawnym. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wpis przewidziany w art. 7 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, czyli przerejestrowanie, nie powołuje do życia nowego podmiotu ani nie unicestwia istniejącego. Dlatego też postanowienie sądu drugiej instancji w tej sprawie nie jest orzeczeniem w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji w rozumieniu art. 5191 § 3 k.p.c., a tym samym kasacja od niego nie przysługuje. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie przysługuje od takiego postanowienia.

Uzasadnienie

Kasacja w postępowaniu rejestrowym jest dopuszczalna jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, które decydują o jego bycie prawnym. Przerejestrowanie podmiotu już wpisanego do rejestru nie jest wpisem kreującym nowy podmiot ani unicestwiającym istniejący, dlatego postanowienie w tej sprawie nie podlega zaskarżeniu kasacją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy (w sensie utrzymania jego postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
D. S.A.spółkawnioskodawca

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja nie przysługuje od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, które nie decydują o bycie prawnym podmiotu.

k.p.c. art. 519¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu rejestrowym kasacja przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji.

Pomocnicze

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 7 § ust. 1

Przewiduje obowiązek wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS podmiotu podlegającego rejestracji, już wpisanego uprzednio do rejestru sądowego na podstawie przepisów dotychczasowych (tzw. przerejestrowanie).

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 9

Do czasu rejestracji zgodnie z przepisami ustawy o KRS, zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych, co oznacza, że wpisany podmiot zachowuje byt prawny.

k.p.c. art. 694¹

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje się w sprawach o wpis w KRS, co nie oznacza, że wszystkie te sprawy są sprawami w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji w rozumieniu art. 5191 § 3 k.p.c.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie zażaleniowe.

k.p.c. art. 393 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie kasacyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja przysługuje tylko od postanowień dotyczących wpisu lub wykreślenia podmiotu, które decydują o jego bycie prawnym. Przerejestrowanie podmiotu już wpisanego do rejestru nie jest wpisem kreującym nowy podmiot ani unicestwiającym istniejący. Postanowienie w sprawie przerejestrowania nie jest orzeczeniem w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji w rozumieniu art. 5191 § 3 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Złożenie wniosku o wpis do KRS przez podmiot już wpisany do rejestru handlowego wszczyna postępowanie o wpis do rejestru. Zmiana statutu była tylko przyczyną oddalenia wniosku o wpis, a nie przedmiotem rozstrzygnięcia. Postępowanie w zakresie wniosku z art. 7 ustawy przep. wprow. KRS sąd rejestrowy prowadzi w trybie art. 6941 k.p.c., co oznacza, że służy od niego kasacja.

Godne uwagi sformułowania

kasacja przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji orzeczenia dotyczące rejestracji, które decydują o bycie prawnym podmiotu podlegającego rejestracji wpisy kreujących nowy podmiot lub unicestwiających go wpis taki nie powołuje bowiem do życia nowego podmiotu i nie kreuje przez rejestrację jego bytu prawnego

Skład orzekający

Tadeusz Domińczyk

przewodniczący

Irena Gromska-Szuster

sprawozdawca

Wojciech Kościołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach dotyczących Krajowego Rejestru Sądowego, w szczególności w kontekście przerejestrowania podmiotów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przerejestrowania podmiotów w KRS i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji w postępowaniu rejestrowym, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja w sprawach KRS jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 147/04 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 8 grudnia 2004 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
SSA Wojciech Kościołek 
 
 
 
 
w sprawie z wniosku D. S.A.  
o wpis do rejestru przedsiębiorców, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 8 grudnia 2004 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 29 czerwca 2004 r., sygn. akt [...], 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
 
    
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2004 r. Sąd Okręgowy 
w  W. odrzucił kasację wnioskodawcy – D. S.A. od postanowienia tego Sądu z dnia 
26 marca 2004 r. oddalającego apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu 
pierwszej instancji oddalającego jego wniosek o wpisanie D. S.A., figurujących w 
dotychczasowym rejestrze sądowym, do rejestru przedsiębiorców Krajowego 
Rejestru Sądowego. Odrzucając kasację Sąd Okręgowy stwierdził, że jest ona 
niedopuszczalna w  świetle art. 5191 § 3 k.p.c., bowiem zaskarżone kasacją 
postanowienie dotyczyło przewidzianego w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 
1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. 
Nr 121 poz. 770 ze zm.) tzw. przerejestrowania podmiotu figurującego już w 
rejestrze sądowym a   nie wpisu do rejestru. Zgodnie z art. 9 ust. 2 wskazanej 
ustawy, do czasu przerejestrowania, zachowują moc dotychczasowe wpisy do 
rejestru, co oznacza zdaniem Sądu, że zaskarżone kasacją postanowienie nie było 
orzeczeniem w  przedmiocie wpisu do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, 
skoro podmiot ten jest już zarejestrowany. Sąd Okręgowy wskazał także, iż 
przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie nie jest samo przerejestrowanie 
przedsiębiorcy lecz wpis dokonanych przez niego zmian w statucie, co również 
decyduje o  niedopuszczalności kasacji. 
   
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zarzucił naruszenie 
art. 5191 § 3 k.p.c. w związku z art. 7 ust. 1 przep. wprow. ustawę o KRS 
wskazując, że wykładnia tego przepisu w powiązaniu z art. 7”a” oraz art. 6941 k.p.c. 
prowadzi do wniosku, iż złożenie przez podmiot już wpisany do rejestru 
handlowego wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców KRS wszczyna 
postępowanie o wpis do rejestru, a zatem zaskarżone postanowienie jest 
postanowieniem w przedmiocie wpisu do rejestru i służy od niego kasacja, skoro 
dotyczyło ono rozstrzygnięcia oddalającego wniosek o wpis, a zmiana statutu była 
tylko przyczyną oddalenia tego wniosku. 

 
 
3 
                                        Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
    
Zażalenie nie jest uzasadnione. 
  
Zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c., w postępowaniu rejestrowym kasacja 
przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub 
wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji. Oznacza to, że 
dopuszczalność kasacji ustawodawca ograniczył jedynie do takich orzeczeń 
dotyczących rejestracji, które decydują o bycie prawnym podmiotu podlegającego 
rejestracji. W zakresie wpisu do rejestru kasacja jest dopuszczalna jedynie od 
postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie samego wpisu do rejestru 
podmiotu podlegającego rejestracji, to znaczy powołania do życia nowego 
podmiotu w drodze rejestracji. Przesądza o tym wykładnia językowa i celowościowa 
omawianego przepisu, w którym stwierdzono, że kasacja przysługuje jedynie od 
postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie „wpisu (...) do rejestru podmiotu 
podlegającego rejestracji”. Chodziło zatem o ograniczenie w postępowaniu 
rejestrowym dopuszczalności kasacji, jako szczególnego środka odwoławczego, 
tylko do orzeczeń dotyczących wpisów decydujących o bycie prawnym podmiotu 
podlegającego wpisowi do rejestru, to jest wpisów kreujących nowy podmiot lub 
unicestwiających go.  
    
Takim wpisem nie jest wpis, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy przep. 
wprow. ustawę o KRS, który przewiduje obowiązek wpisu do rejestru 
przedsiębiorców KRS, zgodnie z przepisami ustawy o Krajowym Rejestrze 
Sądowym, podmiotu podlegającego rejestracji, już wpisanego uprzednio do rejestru 
sądowego na podstawie przepisów dotychczasowych. Wpis taki nie powołuje 
bowiem do życia nowego podmiotu i nie kreuje przez rejestrację jego bytu 
prawnego, który powołany już został i trwa nadal na podstawie wpisu do rejestru 
dokonanego w oparciu o dotychczasowe przepisy. Jak słusznie wskazał Sąd 
Okręgowy, zgodnie z art. 9 powołanej ustawy, do czasu rejestracji zgodnie 
z  przepisami ustawy o KRS, zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach 
sądowych, co oznacza, że wpisany podmiot zachowuje byt prawny. W świetle 
wskazanych przepisów oraz art. 9”a” ustawy, wpis do rejestru, o którym mowa 
w  art. 7 ust. 1 nie powołuje do życia nowego podmiotu prawa, podobnie jak 

 
 
4 
odmowa dokonania tego wpisu nie unicestwia istniejącego podmiotu i nie stanowi 
wykreślenia go z rejestru. Niezależnie zatem od tego, z jakiej przyczyny doszło do 
oddalenia wniosku o wpis do rejestru, zgłoszonego w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy 
przep. wpr. KRS, postanowienie takie i postanowienie sądu odwoławczego nie jest 
orzeczeniem w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, 
w rozumieniu art. 5101 § 3 k.p.c. i kasacja od niego nie przysługuje. Na przytoczoną 
wykładnię omawianych przepisów nie może mieć wpływu eksponowany 
w  zażaleniu fakt, że postępowanie w zakresie wniosku z art. 7 ustawy przep. 
wprow. ustawę o KRS sąd rejestrowy prowadzi w trybie art. 6941 k.p.c. i nast., który 
stosuje się w sprawach o wpis w KRS. Taki tryb stosuje się w postępowaniu 
rejestrowym we wszystkich sprawach o wpis do rejestru, co oczywiście nie 
oznacza, że wszystkie one są sprawami w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotu 
podlegającego rejestracji, w rozumieniu art. 5191 § 3 k.p.c. i przysługuje w nich 
kasacja. 
    
Biorąc wszystko to pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 385 k.p.c. 
w zw. z art. 397 § 2 i art. 393 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako nie uzasadnione.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI