I CZ 146/17

Sąd Najwyższy2018-01-31
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniazażaleniecofnięcie zażaleniakoszty postępowaniapomoc prawna z urzęduprofesjonalizmSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie skargi o wznowienie postępowania, oddalił wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu z uwagi na brak profesjonalizmu pełnomocnika i nie obciążył skarżącego kosztami postępowania.

Skarżący B.H. złożył skargę o wznowienie postępowania, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny. Złożone zażalenie na to postanowienie zostało następnie cofnięte przez pełnomocnika skarżącego. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe, ale odmówił przyznania kosztów pomocy prawnej z urzędu pełnomocnikowi, uznając, że udzielona pomoc nie spełniała wymogów profesjonalizmu ze względu na błędne podstawy prawne i brak argumentacji w zażaleniu. Jednocześnie, ze względu na szczególną sytuację materialną skarżącego, odstąpiono od obciążania go kosztami postępowania.

Sprawa dotyczy skargi B.H. o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 24 października 2014 r. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. odrzucił skargę, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie. Pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i wnosząc o uchylenie postanowienia oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu. Następnie, pełnomocnik skarżącego cofnął zażalenie na życzenie klienta i wniósł o nieobciążanie go kosztami postępowania zażaleniowego na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy, działając na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących cofnięcia zażalenia, umorzył postępowanie zażaleniowe. Z uwagi na szczególną sytuację materialną skarżącego, Sąd Najwyższy odstąpił od obciążania go kosztami postępowania. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było oddalenie wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że udzielona pomoc prawna nie spełniała wymogów profesjonalizmu, ponieważ zażalenie opierało się na przepisach, które nie miały zastosowania w sprawie, a uzasadnienie było pozbawione merytorycznych argumentów. Sąd podkreślił, że profesjonalizm wymaga prawidłowego stosowania przepisów prawa i należytej argumentacji, a w tym przypadku te standardy nie zostały dochowane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, cofnięcie zażalenia skutkuje umorzeniem postępowania zażaleniowego i orzeczeniem o kosztach jak przy cofnięciu pozwu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 391 § 2 w zw. z art. 398^21 w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c., który reguluje skutki cofnięcia zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania zażaleniowego, oddalenie wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej, nieobciążanie kosztami postępowania

Strona wygrywająca

B.H. (w zakresie kosztów postępowania)

Strony

NazwaTypRola
B.H.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa - Minister Skarbu Państwa obecnie Minister Inwestycji i Rozwojuorgan_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 391 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W zw. z art. 398^21 w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c. reguluje umorzenie postępowania zażaleniowego i orzekanie o kosztach przy cofnięciu zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 386

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący sposobu orzekania przez sąd apelacyjny, błędnie powołany w zażaleniu.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis nakazujący stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do zażalenia, błędnie powołany w zażaleniu.

k.p.c. art. 410 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wezwania do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia.

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy środków dowodowych w kontekście wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Szczególna sytuacja materialna skarżącego uzasadnia odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania (art. 102 k.p.c.). Cofnięcie zażalenia skutkuje umorzeniem postępowania zażaleniowego.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącego oparte na naruszeniu art. 386 i 397 § 2 k.p.c. było bezzasadne i nieprofesjonalne. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu został oddalony z uwagi na brak profesjonalizmu pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

pomoc prawna udzielona skarżącemu polegała na sporządzeniu i wniesieniu zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. zażalenie, jako sprzeczne z zasadami profesjonalizmu, nie może być uznane za udzielenie pomocy prawnej

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Jan Górowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania zażaleniowego w przypadku cofnięcia zażalenia, zasady przyznawania kosztów pomocy prawnej z urzędu, stosowanie art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia zażalenia i oceny profesjonalizmu pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników ze względu na szczegółowe omówienie kryteriów oceny profesjonalizmu pomocy prawnej z urzędu oraz zastosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście cofnięcia zażalenia.

Kiedy pomoc prawna z urzędu nie jest pomocą? Sąd Najwyższy o profesjonalizmie i kosztach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 146/17
POSTANOWIENIE
Dnia 31 stycznia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Józef Frąckowiak
‎
SSN Jan Górowski
w sprawie ze skargi B.H. o wznowienie postępowania
‎
w sprawie z powództwa B.H.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa obecnie Ministrowi Inwestycji i Rozwoju
‎
o zapłatę, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W.
z dnia 24 października 2014 r., sygn. I ACa …/13,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 31 stycznia 2018 r.,
‎
zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W.
‎
z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt I ACa …/17,
1)  umarza postępowanie zażaleniowe,
2) oddala wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej
‎
pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnoszącemu skargę
‎
w postępowaniu zażaleniowym,
3)  nie obciąża wnoszącego skargę kosztami postępowania
‎
zażaleniowego.
UZASADNIENIE
W sprawie ze skargi B.H. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z 24 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w W. postanowieniem z 24 sierpnia 2017 r. odrzucił skargę, jako nieopartą na ustawowej podstawie.
Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem B.H. reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu adwokat A.Z.  Zarzucił  naruszenie art. 386 i 397 § 2 k.p.c. wnosząc o uchylenie tego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego z urzędu.
Pismem z dnia 8 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącego w imieniu powoda i na jego życzenie cofnęła zażalenie i wniosła o nie obciążanie powoda kosztami postępowania zażaleniowego w oparciu o art. 102 k.p.c., podtrzymując wniosek o przyznanie jej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 391 § 2 w zw. z art. 398
21
w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. w razie cofnięcia zażalenia Sąd Najwyższy umarza postępowanie zażaleniowe i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że szczególna sytuacja materialna skarżącego uzasadnia, aby na podstawie art. 102  w zw. z art. 391 § 1, art. 398
21
i art. 394
1
§ 3 k.p.c. odstąpić od obciążenia go kosztami postępowania kasacyjnego.
Do rozważenia pozostaje jeszcze wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) stanowią, że adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje prawo domagania się od Skarbu Państwa kosztów nie opłaconej pomocy prawnej w wysokości określonej w rozporządzeniu (§ 2, 4 i n.).
Pomoc ta jednak powinna być udzielana zgodnie z wymaganiami stawianymi profesjonaliście, jak to już wyjaśniał wielokrotnie Sąd Najwyższy (por. m.in. postanowienie SN z dnia 14 sierpnia 1997 r. II CZ 88/97, OSNC 1998, z. 3, poz. 40).
W niniejszej sprawie "pomoc prawna" udzielona skarżącemu polegała na sporządzeniu i wniesieniu zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Wedle tego Sądu skarga nie została oparta na ustawowej podstawie, gdyż strona nie załączyła pisma, które w jej ocenie uzasadnia podstawę wznowienia, a także z uwagi na to, że  wskazane pismo zostało sporządzone już po uprawomocnieniu się zaskarżonego wyroku, co wyklucza uznanie go za środek dowodowy, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie art. 410 k.p.c.
Pełnomocnik B.H. we wyniesionym zażaleniu wskazała na naruszenie art. 386 i 397 § 2 k.p.c., które to przepisy nie były podstawą orzekania w sprawie i nie mają zastosowania w postępowaniu wywołanym skargą o wznowienie postępowania. Pierwszy z nich dotyczy bowiem sposobu orzekania przez sąd apelacyjny, a drugi nakazuje stosować przepisy o postępowaniu apelacyjnym do zażalenia.  Uzasadnienie zażalenia, poza kilkuzdaniową informacją stanowiącą w istocie relację o czynnościach podejmowanych przez sąd i stronę, nie zawiera żadnych argumentów, które uzasadniałyby wniesiony środek prawny. Wskazano jedynie na potrzebę wezwania skarżącego, przed odrzuceniem skargi o wznowienie , do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (art.  410 § 2 k.p.c.). W zażaleniu brak zaś wyraźnego powołania się na naruszenie art. 410 § 2 k.p.c., a także nawet próby wykazania związku między brakiem wezwania do uprawdopodobnienia dopuszczalności wznowienia, a odrzuceniem skargi. Ma to istotne znaczenie w kontekście poczynionego w zaskarżonym orzeczeniu ustalenia, że powoływany dokument powstał już po zakończeniu postępowania co do istoty sprawy.
Z tych przyczyn wniesione przez pełnomocnika zażalenie, jako sprzeczne z zasadami profesjonalizmu, nie może być uznane za udzielenie pomocy prawnej, a tym samym zgodnie z utrwalonym już poglądem  nie upoważnia go do skutecznego domagania się przyznania mu kosztów nie opłaconej pomocy prawnej (por. postanowienie SN z dnia 20 września 2007 r., II CZ 69/07, OSNC 2008, nr 3, poz. 41)
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł  jak w sentencji
.
jw
a.ł

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI