I CZ 143/10

Sąd Najwyższy2010-11-25
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegokoszty postępowania kasacyjnegozażalenieSąd Najwyższyuchylenie postanowieniaart. 102 k.p.c.art. 108 k.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o zasądzeniu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, ponieważ nie istniało orzeczenie końcowe, które mogłoby być uzupełnione.

Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa kwotę 5400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c., argumentując trudną sytuacją ekonomiczną. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że rozstrzygnięcie o kosztach powinno być zawarte w orzeczeniu końcowym, a w tej sytuacji nie istniało takie orzeczenie do uzupełnienia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 czerwca 2010 r., które uzupełniało wcześniejsze postanowienie z dnia 29 marca 2010 r. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, opierając się na art. 98 § 1 k.p.c. Wniosek powoda o nieobciążanie go kosztami, motywowany trudną sytuacją ekonomiczną i charakterem sprawy, został oddalony. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c., twierdząc, że obciążenie go kosztami nie jest przypadkiem wyjątkowym, a jego trudna sytuacja ekonomiczna powinna zostać uwzględniona. Sąd Najwyższy, powołując się na zasady unifikacji i koncentracji postępowania oraz możliwość uzupełnienia orzeczenia końcowego (art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 351 § 1 w zw. z art. 361 i art. 391 § 1 k.p.c.), stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie doszło do zmiany sytuacji procesowej z uwagi na uchylenie postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną powoda innym postanowieniem Sądu Najwyższego (I CZ 144/10). Wobec braku końcowego orzeczenia, które mogłoby być uzupełnione, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 398^16 w związku z art. 394^1 § 3 k.p.c., uznając zarzuty zażalenia za bezprzedmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o kosztach procesu powinno być dokonane w orzeczeniu końcowym i nie może być uzupełnione, jeśli nie istnieje takie orzeczenie.

Uzasadnienie

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu jest uzależnione od wyniku sprawy i powinno być zawarte w orzeczeniu końcowym. Możliwość uzupełnienia orzeczenia końcowego (art. 351 § 1 w zw. z art. 361 i art. 391 § 1 k.p.c.) dotyczy sytuacji, gdy istnieje takie orzeczenie. W przypadku uchylenia postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną, nie istnieje orzeczenie końcowe, które mogłoby być uzupełnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w W.organ_państwowypozwany
Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowyzastępstwo procesowe pozwanego

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^16

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym nie mogło być uzupełnione, ponieważ nie istniało orzeczenie końcowe.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja ekonomiczna powoda powinna być podstawą do nieobciążania go kosztami postępowania kasacyjnego (art. 102 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu jest uzależnione od wyniku sprawy, a zatem powinno być dokonane w orzeczeniu końcowym Wobec tego nie istnieje końcowe orzeczenie, które miałoby uzupełniać kwestionowane postanowienie i z tej przyczyny należało je uchylić.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Bogumiła Ustjanicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów procesu w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności zasady dokonywania rozstrzygnięć o kosztach w orzeczeniu końcowym i możliwości ich uzupełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdy postanowienie o kosztach jest wydawane w trybie uzupełnienia, a następnie dochodzi do uchylenia postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla prawników praktyków, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Dane finansowe

koszty zastępstwa procesowego: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 143/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 25 listopada 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa J. K. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2010 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 czerwca 2010 r., 
sygn. akt VI ACa (…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny uzupełnił postanowienie wydane 
w dniu 29 marca 2010 r. przez dodanie punktu drugiego, którym zasądził od powoda na 
rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5400 zł tytułem 
kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Stosownie do wyniku 
postępowania zakończonego odrzuceniem skargi kasacyjnej powód został obciążony, w 
oparciu o art. 98 § 1 k.p.c., obowiązkiem zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Nie 
zasługiwał na uwzględnienie wniosek powoda o nieobciążanie go kosztami, ponieważ 
nie stanowi wyjątkowego wypadku przewidzianego art. 102 k.p.c. korzystanie przez 
niego ze zwolnienia od kosztów sądowych ani charakter wytoczonego przez niego 

 
2 
powództwa, czy też fakt, że radcowie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa wykonują 
swoje obowiązki w ramach stosunku pracy. 
Powód w zażaleniu domagał się uchylenia postanowienia i oddalenia wniosku 
pozwanego o obciążenie go kosztami postępowania związanymi z wniesieniem skargi 
kasacyjnej, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. przez uznanie, że obciążenie go 
kosztami na rzecz Prokuratorii Generalnej nie jest wyjątkowym wypadkiem, o jakim 
mowa w tym przepisie. Trudna sytuacja ekonomiczna sprawi, że wydatkowanie 
znacznej kwoty na pokrycie kosztów pozwanego wpłynie na znaczne obniżenie jakości i 
tak skromnego życia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu jest uzależnione od wyniku sprawy, a zatem 
powinno być dokonane w orzeczeniu końcowym, stosownie do art. 108 § 1 k.p.c., przy 
zastosowaniu jednej z reguł przewidzianych art. 98 do 107 k.p.c. Zgodnie z zasadami 
unifikacji i koncentracji uwzględnić należy wszystkie poniesione przez strony koszty 
procesu, także te związane z wpadkowymi postępowaniami, które poprzedzały wydanie 
końcowego orzeczenia. Reguły te mają odpowiednie zastosowanie zarówno w 
postępowaniu apelacyjnym (art. 108 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.), jak i 
kasacyjnym (art. 108 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.). W odniesieniu do 
rozstrzygnięcia o kosztach procesu istnieje możliwość uzupełnienia końcowego 
orzeczenia, stosownie do art. 351 § 1 w związku z art. 361 i art. 391 § 1 k.p.c. 
W rozpoznawanej sprawie doszło jednak do zmiany sytuacji, z uwagi na 
uchylenie, postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2010 r., I CZ 144/10, 
postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną powoda. Wobec tego nie istnieje 
końcowe orzeczenie, które miałoby uzupełniać kwestionowane postanowienie i z tej 
przyczyny należało je uchylić. Zbędne było zatem odnoszenie się do podniesionych w 
zażaleniu zarzutów, które są w tej sytuacji bezprzedmiotowe. 
Z powyższych względów zaskarżone postanowienie zostało uchylone w oparciu o 
art. 39816 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI