I CZ 143/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie o odszkodowanie od Skarbu Państwa, uznając, że podstawy wznowienia nie zostały wykazane.
Spółka „H.” złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie o odszkodowanie od Skarbu Państwa, kwestionując zastosowanie art. 160 k.p.a. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że podnoszone podstawy nie zachodzą. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na to postanowienie, wyjaśniając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie spowodował utraty mocy obowiązującej art. 160 k.p.a. w całości, a jedynie jego część dotyczącą ograniczenia odszkodowania do rzeczywistej szkody.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skarżącej Spółki „H.” na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Sprawa dotyczyła odszkodowania od Skarbu Państwa, związanego ze stwierdzeniem nieważności decyzji o ustanowieniu przymusowego zarządu nad przedsiębiorstwem Spółki. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie, wskazując na brak uzasadnionych podstaw. Spółka argumentowała, że w świetle art. 77 ust. 1 Konstytucji i wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 20/02, art. 160 k.p.a. stracił moc obowiązującą. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyrok TK nie spowodował utraty mocy obowiązującej całego art. 160 k.p.a., a jedynie jego część dotyczącą ograniczenia odszkodowania do rzeczywistej szkody. Podkreślono, że przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń (art. 160 § 5 i 6 k.p.a.) nadal obowiązywały, a nowelizacja k.c. z 2004 r. potwierdziła stosowanie art. 160 k.p.a. do zdarzeń sprzed 1.09.2004 r., z modyfikacją dotyczącą ograniczenia odszkodowania. W związku z tym, odrzucenie skargi o wznowienie postępowania przez Sąd Apelacyjny zostało uznane za uzasadnione, a zażalenie oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK dotyczył jedynie części przepisu ograniczającej odszkodowanie do rzeczywistej szkody, a pozostałe jego części, w tym dotyczące przedawnienia, nadal obowiązywały.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 20/02 stwierdził niezgodność z Konstytucją jedynie części art. 160 § 1 k.p.a. dotyczącej ograniczenia odszkodowania do rzeczywistej szkody. Pozostałe przepisy, w tym § 5 i 6 dotyczące przedawnienia, zachowały moc obowiązującą. Dodatkowo, nowelizacja k.c. z 2004 r. potwierdziła stosowanie art. 160 k.p.a. do zdarzeń sprzed daty wejścia w życie nowej ustawy, z modyfikacją dotyczącą ograniczenia odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „H.” Spółka z o.o. | spółka | skarżący |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Wojewoda | organ_państwowy | przedstawiciel pozwanego |
| Minister Gospodarki | organ_państwowy | przedstawiciel pozwanego |
| Minister Pracy i Polityki Społecznej | organ_państwowy | przedstawiciel pozwanego |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 394¹ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 401
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 404
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 160 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 160 § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 160 § 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
k.c. art. 418
Kodeks cywilny
Dz.U. Nr 162, poz. 1692 art. 5
Ustawa o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 20/02 nie spowodował utraty mocy obowiązującej całego art. 160 k.p.a., a jedynie jego część dotyczącą ograniczenia odszkodowania do rzeczywistej szkody. Przepisy art. 160 § 5 i 6 k.p.a. dotyczące przedawnienia roszczeń nadal obowiązywały. Nowelizacja k.c. z 2004 r. potwierdziła stosowanie art. 160 k.p.a. do zdarzeń sprzed 1.09.2004 r., z modyfikacją dotyczącą ograniczenia odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że art. 160 k.p.a. w całości stracił moc obowiązującą w świetle art. 77 ust. 1 Konstytucji i wyroku TK K 20/02.
Godne uwagi sformułowania
„Rzecz polega na pewnym nieporozumieniu.” „Po pierwsze, wejście w życie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP z dniem 17.10.1997 r. nie spowodowało utraty mocy obowiązującej przepisów kodeksu cywilnego regulujących odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariusza.” „Po drugie, w powołanym wyroku z dnia 23.09.2003 r. K 20/02 Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do art. 160 § 1 k.p.a. stwierdził jedynie, iż przepis ten w części dotyczącej ograniczenia odszkodowania do rzeczywistej szkody, pozostaje w sprzeczności z Konstytucją.” „Po trzecie, treść art. 5 ustawy z 17.06.2004 r. o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1692) nie pozostawia żadnych wątpliwości, że do zdarzeń przed 1.09.2004 r. stosuje się m.in. art. 160 k.p.a. z tym jedynie, że odszkodowanie nie jest ograniczone do rzeczywistej straty.”
Skład orzekający
Gerard Bieniek
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Jan Górowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, przedawnienia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa oraz relacji między przepisami k.p.a. a orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie. Wyjaśnia specyficzne wątpliwości interpretacyjne związane z art. 160 k.p.a. w kontekście orzecznictwa TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.
“Czy wyrok TK unieważnił przepisy o przedawnieniu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 143/05 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski w sprawie ze skargi „H.” Spółki z o.o. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa „H.” Spółki z o.o. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę i Ministra Gospodarki o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2006 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30.06.2005 r. odrzucił skargę powodowej Spółki o wznowienie postępowania w sprawie z jej powództwa przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie i Ministrowi Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej o odszkodowanie, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 22.03.2005 r. Sąd ten podniósł, że wprawdzie podstawy wznowienia sformułowano w sposób odpowiadający przepisom art. 401 – 404 k.p.c., to jednak z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszone podstawy nie zachodzą. Powodowa Spółka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem. Domagała się jego uchylenia i merytorycznego rozpoznania skargi o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powódka dochodziła w sprawie odszkodowania od Skarbu Państwa w związku z tym, że decyzją z dnia 12.03.1998 r. (utrzymaną w mocy decyzją z dnia 18.11.1998) Minister Gospodarki stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia 30.03.1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem „H.” S.A. oraz Przewodniczącego Drobnej Wytwórczości z dnia 16.03.1966 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa tego przedsiębiorstwa. W dniu 5.07.2002 r. powódka złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 160 k.p.a., a Minister Gospodarki decyzją z dnia 25.09.2002 r. odmówił jego przyznania uznając, że roszczenie uległo przedawnieniu. Sąd Okręgowy oddalił powództwo o odszkodowanie uznając, że zostało ono wniesione z naruszeniem 30-dniowego terminu z art. 160 § 5 k.p.a., a nadto uległo ono 3-letniemu przedawnieniu (art. 160 § 6 k.p.a.). Pogląd ten podzielił Sąd Apelacyjny oddalając apelację powódki wyrokiem z dnia 22.03.2005 r. Powodowa Spółka zarówno w uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania, jak i w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu tej skargi podnosi, iż w świetle art. 77 ust. 1 Konstytucji oraz wyroku Trybunału Konstytucji z dnia 3 23.09.2003 r. K 20/02 (OTK-A 2003, nr 7, poz. 76) stracił moc obowiązującą art. 160 k.p.a. w całości. Rzecz polega na pewnym nieporozumieniu. Po pierwsze, wejście w życie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP z dniem 17.10.1997 r. nie spowodowało utraty mocy obowiązującej przepisów kodeksu cywilnego regulujących odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariusza. Dobitnie świadczy o tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.12.2001 r. SK 18/00, w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 418 k.c. oraz nadano inne rozumienie art. 417 k.c. Po drugie, w powołanym wyroku z dnia 23.09.2003 r. K 20/02 Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do art. 160 § 1 k.p.a. stwierdził jedynie, iż przepis ten w części dotyczącej ograniczenia odszkodowania do rzeczywistej szkody, pozostaje w sprzeczności z Konstytucją. Oznacza to więc, że znajdujące w sprawie zastosowanie § 5 i 6 art. 160 k.p.a. nadal obowiązywały, podobnie zresztą jak pozostałe paragrafy tego artykułu, a jedynie ograniczenia odszkodowania do damnum emergens nie obowiązywało w zakresie szkód powstałych po dniu 17.10.1997 r. Żadnych dalszych wniosków nie sposób wywieźć z treści tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Po trzecie, treść art. 5 ustawy z 17.06.2004 r. o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1692) nie pozostawia żadnych wątpliwości, że do zdarzeń przed 1.09.2004 r. stosuje się m.in. art. 160 k.p.a. z tym jedynie, że odszkodowanie nie jest ograniczone do rzeczywistej straty. W świetle powyższych stwierdzeń odrzucenie skargi o wznowienie postępowania było w pełni uzasadnione. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 3984 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI