I CZ 9/07

Sąd Najwyższy2007-03-21
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
apelacjazakres zaskarżeniawymagania formalnek.p.c.sąd najwyższyzażalenieuchylenie postanowieniakoszty procesu

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu apelacji, uznając, że powódka prawidłowo określiła zakres zaskarżenia, mimo pewnej nieprecyzyjności sformułowań.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację powódki B.G. z powodu braku precyzyjnego zaznaczenia zakresu żądanej zmiany w apelacji, uznając wskazanie na uwzględnienie powództwa za niewystarczające. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie sądu okręgowego. Uznał, że choć sformułowanie wniosku o zmianę wyroku mogło być nieprecyzyjne, to nie pozbawiało sądu drugiej instancji możliwości rozpoznania sprawy, zwłaszcza w kontekście obszernego uzasadnienia apelacji i rozstrzygnięcia o kosztach.

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 13 listopada 2006 r. odrzucił apelację powódki B.G. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 8 sierpnia 2006 r. Głównym powodem odrzucenia było uznanie, że apelacja nie spełnia wymogów art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c., ponieważ nie zawierała zaznaczenia zakresu żądanej zmiany, a samo wskazanie na uwzględnienie powództwa było niewystarczające, zwłaszcza przy wieloprzedmiotowym charakterze roszczeń. Powódka w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez błędną jego wykładnię. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że zaskarżone postanowienie jest oczywiście bezzasadne i podlega uchyleniu. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć sformułowanie wniosku o zmianę wyroku mogło nie wykazywać precyzji, to nie pozbawiało sądu drugiej instancji możliwości rozpoznania sprawy, szczególnie że apelacja zawierała obszerne uzasadnienie, które zostało pominięte przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy zaznaczył, że zasada dyspozycyjności pozwala stronie decydować o zakresie postępowania apelacyjnego, a nawet pewne uchybienia nie zawsze uzasadniają pozbawienie strony środka odwoławczego. W kontekście oddalenia powództwa w całości, uwagi o szczególnych wymaganiach apelacji w zakresie żądania strony i sposobu orzeczenia zostały uznane za nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie wskazanie, w połączeniu z uzasadnieniem apelacji i wnioskiem o zmianę lub uchylenie wyroku, pozwala sądowi drugiej instancji na rozpoznanie sprawy, nawet jeśli nie jest ono idealnie precyzyjne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć sformułowanie wniosku o zmianę wyroku mogło być nieprecyzyjne, to nie pozbawiało sądu drugiej instancji możliwości rozpoznania sprawy, zwłaszcza gdy apelacja zawierała obszerne uzasadnienie i dotyczyła konkretnych punktów wyroku (oddalenie powództwa i koszty). Zasada dyspozycyjności strony oraz fakt, że nie każde uchybienie uzasadnia pozbawienie środka odwoławczego, przemawiały za uchyleniem postanowienia o odrzuceniu apelacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

B.G.

Strony

NazwaTypRola
B.G.osoba_fizycznapowódka
Szpital Chirurgii Urazowej Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnejinstytucjapozwany
Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji C. S.A.spółkainterwenient uboczny

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Apelacja powinna zawierać oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy w części, a nadto wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku, z zaznaczeniem żądanej zmiany lub uchylenia. Wskazanie "uwzględnienie powództwa" może być wystarczające, jeśli kontekst (uzasadnienie, wnioski) pozwala na ustalenie zakresu zaskarżenia.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący skutków uwzględnienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 363 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w pozostałej części. Przepis ten wiąże zakres prawomocności orzeczenia z zakresem jego zaskarżenia.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie powódki zarzuciło naruszenie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez błędną jego wykładnię. Sąd Najwyższy uznał, że nawet nieprecyzyjne sformułowanie wniosku o zmianę wyroku nie pozbawia sądu drugiej instancji możliwości rozpoznania sprawy, zwłaszcza gdy apelacja zawierała obszerne uzasadnienie. Zasada dyspozycyjności strony pozwala na decydowanie o zakresie postępowania apelacyjnego. Nie każde uchybienie formalne uzasadnia pozbawienie strony środka odwoławczego.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy uznał, że wskazanie "uwzględnienie powództwa" jest niewystarczające do spełnienia wymogu zaznaczenia zakresu żądanej zmiany zgodnie z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

nie każde uchybienie, brak dokładności czy też zwykłe przeoczenie uzasadnia zastosowanie najdalej idącej sankcji w postaci pozbawienia strony środka odwoławczego. granice apelacji wyznaczane są przez granice zaskarżenia. Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.) oznacza zakaz wykraczania przez sąd drugiej instancji poza te granice oraz nakaz rozważenia wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Maria Grzelka

członek

Tadeusz Żyznowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych apelacji, w szczególności dotyczących zaznaczenia zakresu żądanej zmiany, oraz zasada proporcjonalności przy stosowaniu sankcji procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji konkretnych przepisów k.p.c. w kontekście odrzucenia apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wymogami formalnymi apelacji, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego. Pokazuje, że sądy mogą stosować pewną elastyczność w ocenie formalnych braków, jeśli istota sprawy jest jasna.

Czy drobny błąd formalny w apelacji może pozbawić Cię prawa do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty zastępstwa procesowego: 3600 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 3600 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 9/07 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 marca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) 
SSN Maria Grzelka 
SSN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa B.G. 
przeciwko Szpitalowi Chirurgii Urazowej Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi 
Opieki Zdrowotnej […] 
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej - Towarzystwa 
Ubezpieczeń i Reasekuracji C. S.A.  
o zapłatę i ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 21 marca 2007 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 13 listopada 2006 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił apelację powódki 
B.G.  motywując, że brew wymogom wynikającym z przepisu art. 368 § 1 pkt  5 
k.p.c. złożona apelacja nie zawierała zaznaczenia zakresu żądanej zmiany. 
Wskazanie, że powódka domaga się uwzględnienia powództwa jest – zdaniem tego 
Sądu - niewystarczające, zwłaszcza gdy powództwo skonstruowane jest 
wieloprzedmiotowo  - tzn. zawiera żądania dotyczące wielu roszczeń.   
 
W złożonym zażaleniu powódka B.G. zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu 
naruszenie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez błędną jego  wykładnię, polegającą na 
przyjęciu, iż wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku  i   uwzględnienie powództwa 
nie odpowiada wymaganiom ustanowionym w przedmiotowym  przepisie. Wnosiła o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia.      
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy 
oddalił powództwo o zasądzenie świadczenia oraz ustalenie (pkt I) i zasądził od 
powódki  B.G. na rzecz pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej (pkt III) a także 
interwenienta Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji (pkt IV) po 3600 zł kosztów 
zastępstwa procesowego. W złożonej apelacji  powódka  B.G. - po oznaczeniu  
wyroku stosownie do art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. – wnosiła o zmianę punktu I, III i IV 
zaskarżonego 
wyroku 
i uwzględnienie 
powództwa, 
ewentualnie 
uchylenie 
zaskarżonego wyroku we wskazanej części i przekazanie sprawy Sądowi 
Rejonowemu do ponownego rozpoznania z zasądzeniem kosztów  postępowania.  
 
W myśl powołanego przepisu art. 368 § 1 pkt 1 i 5  k.p.c., wykładnia których 
rozstrzyga o zasadności zażalenia, apelacja powinna zawierać oznaczenie wyroku, 
od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy 
w  części a nadto wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku, z zaznaczeniem żądanej 
zmiany lub uchylenia. Wymienione wymagania nawiązują do reguły ustanowionej 
w art. 363 § 3 k.p.c. według której – jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia 

 
 
3 
to staje się ono prawomocne w pozostałej części. Uzasadnionym jest zatem 
twierdzenie, że przepis ten wiąże zakres prawomocności wydanego orzeczenia 
z zakresem jego zaskarżenia. Granice apelacji wyznaczane są przez granice 
zaskarżenia. Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji (art. 378 § 1 
k.p.c.) oznacza zakaz wykraczania przez sąd drugiej instancji poza te granice oraz 
nakaz rozważenia wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków. 
 
Oczywiste jest uprawnienie podmiotu legitymowanego – z inicjatywy którego 
zostało wszczęte postępowanie apelacyjne do decydowania o zakresie lub 
przedmiocie tego postępowania. Wynika to z zasady dyspozycyjności. W wypadku 
częściowego zaskarżenia następuje podział kwestionowanego orzeczenia – jeśli 
jego struktura i współzależność poszczególnych elementów na to pozwala – 
na część której apelacja nie podważa, oraz na część, którą skarżący w apelacji 
kwestionuje. Wydzielenie 
tej części tworzy 
właśnie 
zakres 
zaskarżenia. 
Oznaczenie zakresu zaskarżenia wyznacza ramy załatwienia przez instancję 
apelacyjną istoty sprawy. 
 
Powódka B.G. zaskarżyła wyrok w zakresie oddalającym powództwu (pkt I) 
oraz rozstrzygającym o kosztach procesu (pkt III i IV) i wniosła o jego zmianę – w 
zaskarżonym zakresie oraz uwzględnienie powództwa, ewentualnie o uchylenie 
wyroku we wskazanej części z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. 
Powyższe sformułowanie, nie wykazuje precyzji i szczegółowości, co częściowo 
przyznaje sama skarżąca w uzasadnieniu zażalenia jednakże nie pozbawia – 
wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – Sądu 
drugiej instancji możliwości wypełnienia przez niego ustawowych powinności. 
Wniosek ten potwierdza obszerne uzasadnienie apelacji w całości pominięte przez 
Sąd Okręgowy. Zawiera ono także nie budzący wątpliwości wniosek w odniesieniu 
do zakwestionowanego rozstrzygnięcia o kosztach procesu (pkt III i IV). 
Podkreślane wzmożone wymagania w stosunku do profesjonalnego pełnomocnika 
strony i konsekwencje ich niespełnienia mogą być stosowane tylko w wypadkach w 
ustawie wskazanych z uwzględnieniem, że nie każde uchybienie, brak dokładności 
czy też zwykłe przeoczenie uzasadnia zastosowanie najdalej idącej sankcji w 
postaci pozbawienia strony środka odwoławczego. Odnośnie zaś wywodów 
zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co do złożonej treści 

 
 
4 
powództwa i jego licznych zmian dokonanych w toku postępowania, należy 
zauważyć, że treść powództwa i jego podstawowe elementy wyznaczają zakres 
skierowanego do właściwego sądu wniosku o udzielenie ochrony prawnej w drodze 
procesu cywilnego i wyłącznie do strony powodowej należy zarówno pierwotne 
sformułowanie jak i ewentualnie zmiany skierowanego – za pośrednictwem sądu – 
konkretnego żądania skierowanego w  stosunku do  pozwanego. Skoro określony 
został przez stronę powodową podmiot uprawniony do występowania z żądaniem 
spełnienia – ostatecznie określonego – świadczenia i podmiot zobowiązany, to 
trudno podzielić uwagi o  szczególnych wymaganiach apelacji w tej sprawie w 
zakresie żądania strony i  sposobu orzeczenia w sytuacji, gdy powództwo w całości 
uległo oddaleniu. Z  powyższych przyczyn zaskarżone orzeczenie – jako 
oczywiście bezzasadne – podlega uchyleniu (art. 3941 w zw. z art. 39815 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI